BAKARSAN BİR ŞEY GÖRÜRSÜN,GÖRMEK İÇİN BAKARSAN ÇOK ŞEY GÖRÜRSÜN
  BAK,GÖR,İNCELE.
irfgzr2 - ÇAĞ.T.VE.DÜN.T

  SLAYT SHOW(Türkiye)
  => irfgzr
  => Tarih İLE İLGİLİ
  => KONUŞMA
  => YAZMAK
  => İLETİŞİM
  => BEDEN DİLİ
  => COŞKU
  => DOSTLUK
  => MUTLU OLMAK
  => VİDEOLAR
  => AKILLI TAHTA(SMART BOART)
  => 18 MART (ÇANAKKALE ZAFERİ)
  => 23 NİSAN
  => 19 MAYIS
  => Osm Dev (Ders Notları)
  => HARİTALAR
  => OSMANLI TARİH(soru-cevap)
  => OSMANLIDA İLKLER
  => Tarih Çağları(genel özellikleri)
  => İNK.T.DERS NOTLARI
  => TEST-T. İNK.T.ve ATA
  => İNK T(soru-cevap)
  => 24 KASIM(Atatürk'ün Öğretmen Yönü)
  => CUMHURİYET BAYRAMI
  => Albert Einstein’in Atatürk’e yazdığı mektup
  => AB DESTEKLİ BÖLGESEL KALKINMA PROGRAMLARI
  => AB EĞİTİM VE GENÇLİK PROGRAMI
  => Atatürk'ün Kimlik No'su
  => Atatürk'ü Koruma Kanunu
  => Atatürk'ten AnılarYeni sayfanın başlığı
  => Atatürk Oratoryosu
  => Atatürk'ün Vasiyeti
  => ATATÜRK'ÜN SOY AĞACI
  => Dokuz Taş(Dokuz Kumalak)
  => Tarih Terimleri(sözlük)
  => TEST-LİSE 9.sın.
  => Tarh Öğrtm Ana Kaynak
  => SİYASİ PARTİLER
  => KOCA YUSUF
  => GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER
  => PİRİ REİS VE HARİTASI
  => Aile Soy Ağacı
  => TÜRKİYE VE AVRUPA
  => EYC(Avrupa Gençlik Mrk)
  => ETİK EĞİTİMİ
  => EYF (Avrupa Gençlik Vakfı)
  => GENÇLİK HİZMETLERİ DAİRE BŞK
  => TEST(LİSE 10)
  => İlk Kadın Öğretmen(Refet Angın )
  => SINAV STRESİ
  => RİSK YÖNETİMİ
  => Tarih Programları
  => Türklerin ilginç icatları
  => SÖZLÜK(ulslararası ilşkl
  => Büy.sanayi.devr
  => EDİRNE
  => ÇAĞ.T.VE.DÜN.T
  => ÇTDT(2.dönem çalışma soruları)
  => çiçeklerin anlamı
  => 10 ALTIN ÖĞÜT VE ÜÇ ŞEY
  => Uluslararası İlişkiler(ders notları)
  => Biyografi
  => ULİLŞ(çalıma soruları)
  => II.DÜNYA SAVAŞI (ÇALIŞMA SORULARI)
  => BÂCİYÂN-I RUM
  => Türk Kadını(Milli Mücadelede)
  => Etik hikayeler
  => GÜNLÜK GAZETE HABERLERİ
  => FOTOĞRAFLARLA ATATÜRK
  => TÜRKİYE
  => Resimler(Osm)
  => Osman Bey-Şeyh Edebali
  => OĞUZLAR
  => Osm.dev.yerine kurulanlar
  => Osm.dev.yklş
  => Osm-ALBÜM
  => TARİH (Lise 10-Günlük Plan)
  => Osmanlı'dan ABD'ye Deve Yardımı
  => TARİHÇİLER(Osmanlı)
  => Tarihte OsmXRus Savaşları
  => Kıssadan Hisse
  => Hürrem
  => İnsan
  => ULİLİŞ(2.DÖN.ÇALŞ.SOR)
  => MECLİS(İç Tüzük)
  => DEVLET BAŞKANLARI
  => Kur.sav.karş.sorunlar
  => 6 Şapkalı Düşünme Tekniği
  => KARİKATÜR
  => Etik Sözler
  => ANILAR
  => ANNELER GÜNÜ
  => Arkadaşlık
  => ATATÜRK
  => ATATÜRK İLKELERİ
  => ATATÜRK-İLETİŞİM
  => Atatürk'ün Bursa Gezileri
  => Atatürk'ten Alacağımız Feyizler
  => Atatürk ve Doğa
  => Atatürk'ün çıkardığı gazeteler
  => ATATÜRK'ÜN SON RÜYASI
  => Atatürk'ün Laikliğe Bakışı
  => ATATÜRKÇÜLÜK
  => Atatürk'e suikast
  => ATATÜRK'TEN ANILAR
  => ATATÜRK(Yakın Arkadaşları)
  => Bilim Adamları ve Buluşları
  => Atatürk'ün Türk Tanımı
  => ATATÜRK'ÜN YAZDIĞI KİTAPLAR
  => Atatürk Madame Tussauds Müzesinde
  => ABD'ye ilk Atatürk heykeli dikiliyor
  => Atatürk'ün Çift Alfabeli İmzası
  => Atatürk Devrimleri
  => Atatürk'e Ait Eşyalar
  => Atatürk Takvimi
  => AMERİKANIN VERGİ ÖDEDİĞİ TEK DEVLET
  => Aklın Yolu Birdr.
  => BECERİ
  => DÜNYADA GAZETENİN TARİHÇESİ
  => DÜNYANIN ''EN'' LERİ
  => OFKE VE ÖFKE KONTROLÜ
  => ULUSLARARASI İLİŞKİLER(2.Dön.çalışm.soru)
  => GİYİM VE KUŞAM(Osm dev. kadın
  => Pusula,Barut,Kağıt ve Matbaa
  => ALINTILAR
  => 2.DÜNYA SAVAŞI
  => LİSE-9(Ders Notları)
  => İLGİNÇ BİLGİLER
  => İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ
  => PROTOKOL
  => TARİH ÖĞRETİM YÖNTEMİ
  => METE HAN(Oğuz Kağan)
  => TARİH ŞERİDİ
  => ERMENİLER
  => MY MOTHER
  => MEVLANA
  => 1.Meclis
  => Mehmet Akif Ersoy
  => Mimar Sinan
  => SÖZLÜK(Dini kelime ve deyimlerin anlamları)
  => HAYALİ CİHANA DEĞER
  => LİDER
  => Wikileaks Nedir?
  => 1 Nisan şakası
  => ATATÜRK VE TARİH
  => ATATÜRK’ÜN KARLSBAD’A GİDİŞİ
  => ATATÜRK'ÜN HUKUKA BAKIŞI
  => ATATÜRK'ÜN EĞİTİME BAKIŞI
  => ATATÜRK VE AHLAK
  => ATATÜRK'ÇÜ DÜŞÜNCE
  => SOYKIRIMLAR TARİHİ
  => ATATÜRK VE MİLLİYETÇİLİK
  => ATATÜRK’ÜN GENÇLİĞE BAKIŞI
  => ATATÜR VE DEVLETÇİLİK
  => ATATÜRK VE ÇAĞDAŞLAŞMA
  => ATATÜRK VE CUMHURiYET
  => ATATÜRK VE İNSANLIK SEVGİSİ
  => ATATÜRK VE LAİKLİK
  => Atatürk'ün Araştırma Yöntemi
  => ATATÜRK VE İNKILAP
  => ATATÜRK VE HALKÇILIK
  => ATATÜRK VE BAĞIMSIZLIK
  => Atatürk'ün sevdiği şarkılar
  => AFFETME
  => BİR ERGENDEN MEKTUP
  => BİR ŞEY
  => BURSA'DA İLKLER
  => HAYAT
  => Telafisi olmayan
  => Teknoloji(Videolar)
  => TARİH (TARİH ŞERİDİ)
  => HOŞGÖRÜ
  => Araştırma Yöntemi
  => TAKVİMLER
  => TÜBİTAK
  => TİMSAH YÜRÜYÜŞÜ
  => Mnzr
  => MARŞLAR
  => MESLEKLER(Tarih ile ilgili)
  => NUTUK
  => RESİMLER(OSM.MED.)
  => SARI ZEYBEK
  => MÜZİK
  => ÖLÇÜ BİRİMLERİ
  => ÖNYARGI
  => 1.DÜNYA SAVAŞI
  => 10 KASIM(Tören Konuşması)
  => İSTANBUL RESİMLERİ
  => 100 TEMEL ESER
  => TARİH(soru-cev)
  => İŞGALLER(İllere Göre)
  => YAZMA ESERLER
  => VİDEO 2
  => DEVŞİRME(OSM)
  => 100 Türk Edebiyatçısı
  => ÜNLÜ TARİHÇİLER
  => 14 ŞUBAT
  => Sürgündeki Hânedan
  => OSMANLI KÜLTÜR VE UYGARLIĞI
  => TARİHİ YAPILAR
  => ANDIMIZ
  => İlginç Şeyler
  => Üç çeşit insan
  => BİLİYOR MUSUNUZ?
  => SLAYT> 1.dünya sav
  => TAVLA
  => KONUŞAN HEYKELLER
  => İstanbul İsimleri
  => Arkadaş
  => Dünya'nın Enleri
  => Yapılandırma Sistemi
  => BULUŞ YOLUYLA ÖĞRENME
  => ALO
  => PROJE NEDİR,NASIL HAZIRLANIR?
  => Performans
  => LİSE 9(DERS NOTLARI)
  => TARİH KAYNAKLARI
  => Kur.sav.Kahraman,yapıt
  => Tarih Dersine Nasıl
  => LİSE 10(17-18 YY)
  => TARİHTE İLK
  => EYLÜL AYI MESLEKİ ÇALIŞMA RAPORU
  => YGS
  => YGS-LYS Tüm sorular
  => LYS
  => YGS-İNK TARİHİ SORULARI
  => ÖSYM-LYS
  => TEST(Karma)
  => ÇTDT
  => SEVGİ VE SAYGI
  => 9.SIN KİTAP CEVAP
  => MİLADİ VE HİCRİ YILI BİRBİRİNE ÇEVİRME
  => İlk Milletler Arası Dili Bir Türk İcat Etmiş
  => ANKA KUŞU
  => OSMANLICA
  => ÇTDT(Test)
  => ADAKALE
  => BİLİMSEL ARAŞTIRMA
  => “Tarihe Geçen Hazırcevaplar”
  => FIKRALAR
  => ARMA(Osm)
  => TARİH HARİTALARI
  => GİZLİ KAHRAMANı
  => MAKALELER
  => MESAJ (ŞŞAL MEZUNLARINA)
  => Makale(Halil İnalcık)
  => KAYNAKÇA
  => BAŞARILI HİKAYELER
  => Savaş ve Barış
  => PROJE HAZIRLAMA
  => İcatlar ve Keşifler
  => YÜRÜYEN KÖŞK
  => RAPORLAR
  => KUT-ÜL AMARE ZAFERİ
  => TÜRK BÜYÜKLERİ(ALFABETİK SIRA)
  => TÜRK BÜYÜKLERİ SERİSİ
  => Sınavlara Hazırlık
  => PROJE
  => TÜRK BÜYÜĞÜ(257)
  => BİLİM KADINLARIı
  => TÜRK BÜYÜKLERİ
  => TARİH ÇEVİRME KLAVUZU
  => GÜVENME
  => ATATÜRK ALBÜMÜ
  => EN GÜZEL GEZİLECEK YERLER
  => LİSE 3(Seç.T) DEVLET TEŞKİLATI
  => LİS-3(seçT)DEV.YÖN
  => TARİHTE BUGÜNı
  => Lis 3-seç.T.(Hukuk)
  => TOPLUM GELİŞİM
  => LİSE 3 (EKONOMİ)
  => LİSE 3(EĞİTİM-ÖĞRETİM)
  => soru-cevap(osm .dev.)
  => osm.Tarh(soru-cevap)
  => Kavram Haritaları
  => DERS ÇALIŞMA
  => DİNLEME
  => ANTLAŞMALAR(Osm)
  => KİTAP KAMPANYASI
  => LİSE 3(SANAT)
  => lise 3(seç.T-sorular)
  => ATATÜRK (ANILAR)
  => irfgzr2
  => HİÇ HAYALLERİNİZDEN SIFIR ALDINIZ MI?
  => ZÜMRE(İLÇE-2017-2017-SENE BAŞI
  MÜZE
  İLK DERS
  TARIH ARAŞTIRMA SITESI




 






 irfgzr2 ile ilgili görsel sonucu
İRFAN GEZER

 

 

 


 I.ÜNİTE:XX.YÜZYILIN BAŞLARINDA DÜNYA
 
                                               A.I.DÜNYA SAVAŞ VE SONUÇLARI
 
 
1.I.DÜNYA SAVAŞI
Ø    Dünya Savaşı, veliaht prens Ferdinand'ın bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi sonrasında 28 Haziran 1914'te Avusturya - Macaristan'ın Sırbistan'a savaş ilan etmesi ile başlamıştır. Kısa bir süre sonra Rusya'nın Sırbistan'ın yanında savaşa dahil olduğu, Almanya'nın da Avusturya - Macaristan'ın yanında yer aldığı görülür.
Ø    Almanya'nın İngiltere ve Fransa'ya savaş ilan etmesiyle birlikte bir Avrupa savaşına dönüşen gelişmeler, ilerleyen süreçte Osmanlı Devleti, Japonya ve ABD'nin de katılımıyla bir dünya savaşı halini almıştır.
 
           Avusturya - Macaristan, I. Dünya Savaşı öncesinde egemenliği altında pek çok topluluğu barındıran çok uluslu bir devlet durumunda idi. Ulus devlet arayışları bu devletin toprak bütünlüğü için ciddi tehlike oluşturuyordu. Osmanlı Devleti'nin durumu da farklı değildi.
         Almanya ve İtalya'nın milli birliklerini sağlamaları ve Avrupa'da yaşanan çalkantıların ortaya çıkışında da milliyetçi düşüncenin etkisinden söz edilebilir. Avrupalı devletlerin birbirlerine karşı milliyetçi akımları kullanmaları, devletler arası siyasi gerginlikleri beraberinde getirmiştir.
         Avrupa'da Sanayi Devrimi ile başlayan sanayileşme süreci büyük devletlerin hammadde gereksinimini artırdı. Ayrıca pazar elde etme çabaları da hız kazandı.
           Bu gelişmeler sömürgecilik yarışını hızlandırmıştır. Ulusal birliğini ancak 1871'de tamamlayabilen Almanya, sömürgecilik yarışında geride kalmış ve  XIX. yüzyıl sonu itibariyle yeni sömürge elde etmek güçleşmişti. Bu durumu telafi etmek isteyen Alman devlet adamları sömürge paylaşımının Alman çıkarları dikkate alınarak yeniden yapılmasını istiyor, gerekirse askeri yollara başvurmaktan çekinmeyeceklerini ifade ediyordu.
©            Almanya - Fransa sınırında yer alan Alsace ve Lorraine bölgeleri 1871 Sedan Savaşı sonucunda Almanya'nın denetimi altına girmişti. Fransızlar yeraltı zenginliklerine sahip bu bölgeleri yeniden topraklarına katmak amacındaydı.
 
İttifak Devletleri
Almanya,Avusturya-Macaristan.,Osmanlı Devleti,Bulgaristan
İtilaf Devletleri
İngiltere,Fransa,Rusya,İtalya (Sonradan),ABD,Japonya,Brezilya,Portekiz,Romanya,
Yunanistan
 
        Savaş Avusturya'nın 28 Temmuz 1914'te Belgrat'ı bombalaması ile başladı. Ardın-dan Almanya 1 Ağustosta Rusya'ya, 3 Ağustosta da Fransa'ya savaş açtı. Bir gün sonra ise Alman birliklerini topraklarından geçirmeyen Belçika'ya saldırdı. İngiltere de Almanya'ya savaş ilan etti.
Bu arada Japonya, Almanya'nın Uzak Doğu sömürgelerini ele geçirmek için İngiltere’nin de desteğini elde ederek Almanya'ya savaş açtı ve Kasım 1914'e kadar Almanya'nın Uzak Doğu'daki sömürgelerini ele geçirdi.
 
Ø İngiltere ve Fransa, Rusya'yı kendi yanlarında tutabilmek için Osmanlı Devleti'ni İtilaf grubuna almamış ve tarafsız kalmasını istemiştir. Osmanlı yönetimi ise tarafsız için İngiltere ve Fransa'dan, kapitülasyonların kaldırılmasını, Ege adaları ve meselesinin çözümlenmesi talep etti. İstekler dikkate alınmayınca Almanya ile yakınlaşmaya yöneldi.
Ø Bu arada Almanya ise Osmanlı Devleti'ni kendi yanında savaşa dahil etmek için ciddi çab harcıyordu.
Almanların amaçları şunlardı:
 Hilafetin siyasi ve dini ve etkinliğinden yararlanarak İngiltere ve Fransa'nın durumundaki Müslüman toplulukları ayaklandırmak
 Orta Doğu ve Balkanlarda yeni cepheler açarak askeri yükünü azaltmak
 İngiltere'nin sömürge yollarını denetim altına alarak, bu devletin hammadde  kaynaklarına ulaşmasını zorlaştırmak
Osmanlı  Devleti'nin stratejik coğrafi konumundan yararlanmak ve boğaz sini kontrol altına almak
 Osmanlı Devleti'ni insan gücünden ve hammadde kaynaklarından yararlanmak.
 
«   Almanya ile yapılan anlaşma gereğince Osmanlı Devleti'nin satın aldığını ilan ettiği iki Alman savaş gemisi 2 Kasım 1914'de Karadeniz'deki bazı Rus limanlarını bombaladı. Bu olay Osmanlı Devleti'nin savaşa dahil olmasına yol açtı.
Halife tarafından dünya Müslümanlarının desteğini sağlayabilmek için "Cihat" ilan edildi. Cihat ilanı amacına ulaşamamış, Müslüman topluluklardan önemli bir yardım sağlanamamıştır. Bunda cihat ilanı öncesinde herhangi bir ön hazırlık yapılamaması ve Müslüman toplumların çoğunun sömürge durumunda bulunması etkili olmuştur
 
2.PARİS KONFERANSI
Sıra galiplerle mağluplar arasında barış antlaşmalarının imzalanmasına gelmişti. Barış antlaşmalarının esaslarının belirlemek ve bozulan uluslararası siyasi dengeleri yeniden kurmak amacıyla 32 devletin katılımı ile 18 Ocak 1919'da Paris'te barış konferansı toplandı.
Konferans'tan Kim Ne Bekliyor?
   Barış antlaşmalarının esasları İtilaf Devletleri tarafından savaştan yenik çıkanların katılmadığı oturumlarda hazırlandı. Konferansta ABD, Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından "Onlar Konseyi" kuruldu. Bu konseye Fransa ve İngiltere egemen idi. ABD Başkanı Wilson'un önceliği devletler arası barışı kalıcı hale getirecek bir Milletler Cemiyeti'nin kurulmasıydı.
   Fransa ve İngiltere ise barışı çıkarlarını gerçekleştirmek için bir kaldıraç olarak görüyordu. Fransa, Almanya'yı bir daha bu tür bir soruna yol açmaması için çökertmek amacındaydı. İngilizler, öncelikle Almanya'nın donanmasını ve kara birliklerini ortadan kaldırarak askeri etkinliğini sonlandırmak istiyordu.Japonya Çin'den toprak almayı umuyor.
İtilaflar Arasında Görüş Ayrılıkları Derinleşiyor...
    İtalya konferansta umduğunu bulamadı. Savaş sırasında imzalanan gizli antlaşmalarda İtalya'nın nüfuz alanı olarak belirlenen İzmir ve çevresi Yunanlılara bırakılmak istendi. Yunan temsilcileri, Batı Anadolu'da Rumların çoğunlukta olduğunu veTürkler tarafından katledildiğini ileri süren sahte raporlar sundular.
    İtalya gibi görece güçlü bir devletin Akdeniz'de güçlenmesinden rahatsız olan İngiltere, sahte raporları da kullanarak İzmir ve civarının Yunanlıların işgal alanı olarak belirlenmesini kabul ettirdi.
 
İngiltere ve Fransa ABD'yi Oyalıyor...
   İngiltere ve Fransa'nın ABD'ye yönelik yaklaşımı oyalamadan ibaretti. VVilson İlkelerini etkisiz kılmak için Milletler Cemiyeti'nin kurulmasına öncelik verildi. Milletler Cemiyeti'nin statüsünün kararlaştırılmasının ardından ABD başkanı VVİlson'un ülkesine geri dönmesi, İngiliz ve Fransızların daha rahat hareket etmesine yol açtı.
 
Yeni Sömürgecilik, Manda Yönetimleri Kuruluyor...
Sömürgeci yapıyı sürdürmek isteyen İngiltere ve Fransa, tepkileri dikkate alarak, yeni kurulacak olan devletlerin büyük bir devlet tarafından Milletler Cemiyeti adına yönetilmesi esasına dayanan manda yönetimini konferansta kabul ettirdi.
 
Kim, Ne Elde Etti?

Ø İngiltere, Birinci Dünya Savaşı'ndan en kazançlı çıkan devlettir. Almanya'yı yenilgiye uğratarak sömürgelerine yönelebilecek tehlikelerden kurtuldu. Almanya'yı Orta Doğu'dan uzak tutarak bölgeye büyük ölçüde egemen oldu.Konferansında alınan kararlara göre yeni kurulan devletler nelerdir?.C.1/a) Polonya,Çekeslovakya,Litvanya,Letonya,Estonya,Finlandiya

 

 Ø Rusya'nın yeni komünist yönetimi, kuvvetler dengesini ilerde köklü bir şekilde değiştirmek üzere kabuğuna çekildi. Bu arada Osmanlı Devleti'nin yıkılışı Orta Doğu devletler dengesinde ciddi bir boşluk oluşturdu.

 3.I.DÜNYA SAVAŞI SONUNDA YAPILAN ANTLAŞMALAR

Almanya ile Barış (Versay Antlaşması)

Versay Antlaşması başlıca şu hükümleri içeriyordu:

Sınırlar

♦          Almanya, Belçika'ya; Eupen, Malmedy ve Moresnet'yi; Fransa'ya Alsace ve

Lorraine'i verecektir.

♦          Saar bölgesindeki bütün kömür madenlerinin mülkiyeti ve işletme hakkı

Fransa'ya ait olacak, bölgenin idaresi ise Milletler Cemiyeti'ne bırakılacaktır.

♦          Polonya'ya Poznan ile Batı Prusya verilecek ve Polonya bu şekilde denize

çıkabilecektir.

Siyasal Hükümler

♦          Belçika'nın tarafsızlığı kaldırılacak, Almanya bu durumu kabul edecektir.

♦          Almanya, Ren Nehri'nin doğu ve batı yakasında 50 km'lik şeritte asker bulunduramayacak, yığınak yapamayacaktır.

♦          Almanya, Avusturya ile birleşmemeyi taahhüt edecek, Avusturya, Çekoslovakya ve Polonya'nın bağımsızlığını tanıyacaktır.

Sömürgeler

♦          Almanya, bütün denizaşırı topraklarından vazgeçecektir. Bu sömürgelerde

Milletler Cemiyeti'nin kontrolü altında manda rejimleri kurulacaktır.

♦          Almanya, İtilaf Devletlerinin Bulgaristan ve Osmanlı Devleti'nden elde edecekleri hakları şimdiden tanıyacaktır.

Silahsızlanma

♦          Almanya'da  mecburi  askerlik  kaldırılacak,  Alman  ordusunun  mevcudu

100.000 asker ile sınırlandırılacaktır.

♦          Almanya denizaltı ve uçak yapamayacaktır. Bütün savaş gemilerini İtilaf

Devletlerine teslim edecektir.

Tamirat Borçları

♦          Almanya tamirat borcu olarak savaş tazminatı ödeyecektir. (Borç olarak belirlenen 33 Milyar Dolar Almanya'nın ödeme yeteneğinin çok üstündeydi ve Almanya'yı ekonomik açıdan çökertmek anlamına geliyordu.)

 

Avusturya ile Barış (St. Germain Antlaşması)

İtilaf Devletleri Avusturya ile 10 Eylül 1919'da St. Gernain Antlaşması'nı imzaladı. Antlaşmada yer alan hükümlerin bazıları şunlardır:

♦          Avusturya, Macaristan, Çekoslovakya ve Yugoslavya'nın bağımsızlığını tanıyacaktır.

♦          Avusturya, Galiçya'yı Polonya'ya; Hırvatistan'ı Yugoslavya'ya, Tirol ile Trieste'yi İtalya'ya ve Bukovina'yı Romanya'ya bırakacaktır. Avusturya, Milletler Cemiyeti'nin onayı olmaksızın Almanya ile birleşemeyecektir.

♦          Mecburi askerlik kaldırılacak, Avusturya ordusunun asker sayısı 30.000 kişiye indirilecektir.

♦          Avusturya İtilaf Devletlerine tamirat borcu ödemekle yükümlüdür.

 

Bulgaristan ile Barış (Neuilly Antlaşması)

      Bulgaristan’la İtilaf Devletleri arasında 27 Kasım 1919'da imzalandı. Antlaşmanın Maddeleri şunlardır:

      Bulgaristan, Güney Dobruca'yı Romanya'ya, Batı Trakya'da Gümülcine ve Dedeağaç'ı Yunanistan'a ve Tsaribrod ile Sturmitsa bölgesini Yugoslavya'ya bırakacaktır. (Bu şekilde Bulgaristan'ın Ege Denizi ile herhangi bir bağlantısı kalmıyordu)

      Bulgaristan'da mecburi askerlik kaldırılacak, Bulgar ordusunun mevcudu 25.000 asker ile sınırlandırılacaktır.

      Bulgaristan deniz ve hava gücü bulunmayacaktır.

      Bulgaristan 2 Milyar 250 Milyon frank tamirat borcu ödeyecektir.

 

Macarista ile Barış (Trianon Antlaşması)

      Macaritan ile olan barış antlaşması 4 Haziran 1920 de imzalandı. Antlaşmanın bazı maddeleri şunlardır:

      Macaristan, Presburg bölgesini Çekoslovakya'ya, Bosna-Hersek'i Yugoslavya'ya, Transilvanya'yı Romanya'ya ve Burgerland'ı Avusturya'ya terk edecektir.

      Macaristan ordusunun mevcudu 35.000 askerle sınırlandırılacak ve mecburi askerlik kaldırılacaktır.

      Macaristan Tuna'daki donanmasını İtilaf Devletlerinin denetimi altına bırakacak, deniz ve hava gücüne sahip olamayacaktır.

      Macaristan tamirat borcu olarak öngörülecek ekonomik ve mali yükümlülükleri kabul edecektir.

 

Osmanlı Devleti'yle Barış (Sevr Antlaşması)

İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'ni paylaşma konusunda ciddi anlaşmazlıklar yaşadı. İtalya'nın San Remo kentinde Osmanlı Devleti ile imzalanacak antlaşmanın esasları belirlendi. Antlaşma metninin Osmanlı Devleti temsilcisi tarafından kabul edilemez olarak nitelenmesi üzerinde Yunanlılar Batı Anadolu'da işgal girişimlerine hız verdi.

Osmanlı yönetimi 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması'nı kabul etmek zorunda kaldı. Antlaşma 10 Ağustos 1920 günü, Osmanlı Hükümeti adına, Hadi Paşa ve Rıza Tevfik Bey ve Bern Elçisi Reşat Halis Bey tarafından imza edildi.

Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri şunlardır:

 Sınırlarla ilgili Hükümler

♦          Doğu Trakya ve Batı Anadolu bölgeleri Yunanistan'a bırakılacaktır.

♦          Mardin, Urfa, Antep ve Suriye bölgeleri Fransa'ya bırakılacaktır.

♦          Arabistan ve Musul dahil Irak bölgeleri İngiltere'ye verilecektir.

♦          Güney Batı Anadolu İtalyanlara verilecektir.

♦          Doğuda bağımsız Ermeni ve Kürt devleti kurulacaktır

♦          Rodos ve On İki Ada İtalyanlara, Ege adaları ise Yunanistan'a verilecektir.

 Siyasi Hükümler

♦          İstanbul, azınlık haklarının koruması şartı ile Osmanlı Devleti'nin başkenti

olarak kalacak, aksi durumda İtilaf Devletleri İstanbul'u işgal edebilecektir.

♦          Boğazlar tüm dünya devletlerine açık olacak, yönetimi ise bütçesi ve bayrağı olan                               bağımsız bir Boğazlar Komisyonu'na verilecektir.

 Askeri Hükümler

♦          Mecburi askerlik kaldırılacaktır.

♦          Osmanlı ordusunun mevcudu 50.700 asker ile sınırlandırılacak, ordunun

elinde ağır silahlar bulunmayacaktır.

♦          Osmanlı askeri deniz gücü sınırlandıracaktır.

 Mali Hükümler

♦          Osmanlı Devleti savaş tazminatı ödeyecektir.

♦          Kapitülasyonlardan bütün devletler faydalanacaktır.

♦          Osmanlı maliyesi İtilaf Devletlerinin kontrolünde olacaktır.

 Sevr Antlaşması'nın Özelliklerinden Bazıları Şunlardır:

   Osmanlı topraklarının büyük kısmını parçalamış ve Osmanlı Devleti'ni

   Anadolu topraklarının bir kısmını elinde bulunduran küçük bir devlet haline getirmeyi hedeflemiştir.

   Taraflar arasında imza edilmesine karşın Türk Kurtuluş Savaşı sebebiyle uygulanma imkanı bulamamıştır.

   Osmanlı Mebuslar Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuken geçerlilik kazanmamıştır.

   TBMM tarafından tanınmamıştır. TBMM, Sevr Antlaşması'nı imzalayanları vatan haini ilan etmiştir.

   Türk halkının işgallere karşı direniş bilincini güçlendirmiştir.

  Ø Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti gibi çok uluslu devletler parçalandı.

Ø İngiltere devletler arası alandaki siyasi ve ekonomik etkinliğini sürdürdü.

Ø Avrupa’nın siyasi haritası yeniden belirlendi. Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya,Litvanya, Macaristan ve Türkiye kuruldu.Ulus esası  dikkate  alınmadığı   için  azınlık  sorunları devam etti.

Ø Devletler arası sorunlara politik çözümler bulmak ve kalıcı barışı sağlamak amacıyla Milletler Cemiyeti kuruldu.

Ø Yenik devletlere ağır hükümler içeren antlaşmalar imzalatılması barışın sağlanmasını imkansız hale getirdi.Anlaşmaların ortaya çıkardığı gerginlikler 2. Dünya Şavaşına zemin hazırladı.

Ø Sömurgecilik  düşüncesi, manda ve himaye anlayışı ile yeni bir şekle büründü

Ø ABD'nin uluslararası politikadaki etkinliği arttı.

Ø Avrupa'da radikal siyasi akımlar ön plana çıktı. (Rusya'da Komünizm, İtalya'da Faşizm, Almanya'da Nazizm).

Ø Tank, uçak ve kimyasal silahlar ilk defa bu savaşta kullanılmıştır.

Ø Cephe kavramı değişikliğe uğradı. Çatışmalardan sadece askerler değil sivil

Ø halkta etkilenmiştir. Bu yeni durum, savaş sonrasında cephe gerisinde kalan

Ø sivil halkın can ve mal güvenliğini korumak amacına dönük sivil savunma düşüncesinin ön plana çıkarılmasına yol açmıştır.

 

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

1922 – 1991

 

 

Sovyetler Birliği Bayrağı

Sovyetler birliği arması

Slogan
Пролетарии всех стран, соединяйтесь!
("Dünyanın Bütün İşçileri, Birleşin!")

Milli Marş
Enternasyonal (1922-1944)
SSCB Millî Marşı (1944-1991)

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

Başkent

Moskova

Resmi dili

Rusça (De facto), diğer 14 cumhuriyetin dili ve bölgesel diller eşit statüdedir

Yönetim

Federal SosyalistCumhuriyet

S.B.K.P. Genel Sekreteri

 - 1922-1953(İlk)

Josef Stalin

 - 1985-1991(Son)

Mihail Gorbaçov

Devlet Başkanı

 - 1922-1946(İlk)

Mikhail Kalinin

 - 1988-1991(Son)

Mihail Gorbaçov

Başbakanı

 - 1922–1924(İlk)

Vladimir İlyiç Lenin

 - 1991(Son)

Ivan Silayev

Parlamento

Yüksek Sovyet Meclisi

Tarih

 - Kuruluş tarihi

30 Aralık, 1922

 - Yıkılış tarihi

26 Aralık, 1991

Yüzölçüm

 - 1991

22.402.200 km² (8.649.538 sq mi)

Nüfus

 - 1991 est.

293.047.571 

     Nüfus yoğunluğu

13,1 /km²  (33,9 /sq mi)

Para Birimi

Sovyet Rublesi

Önceller

Ardıllar

 

Rusya İmparatorluğu

 

Rusya

 

Beyaz Rusya

 

Ukrayna

 

Moldova

 

Gürcistan

 

Ermenistan

 

Azerbaycan

 

Kazakistan

 

Özbekistan

 

Türkmenistan

 

Kırgızistan

 

Tacikistan

 

Estonya

 

Litvanya

 

Letonya

 

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
, Sovyetler Birliği ya da SSCB olarak da bilinir,

*Rus Çarlığı'nın 1917Şubat Devrimi ile yıkılmasının ardından Ekim Devrimi ile iktidara gelen Bolşevikler tarafından aynı topraklar üzerinde kurulan ve 1991'e değin varlığını koruyan devlet.

* Avrupa'nın doğu kesimiyle, Asya'nın kuzey kesimi boyunca yayılan SSCB, son yıllarında 22.403.000 km²'lik yüzölçümüyle dünyanın en büyük ülkesiydi.Nüfus bakımından da 293.047.571 (Haziran1991) kişiyle 3. sırada yer alıyordu. Aynı zamanda dünyanın başlıca siyasî ve askerî güçlerinden biri olan Sovyetler Birliği, batısında Norveç, Finlandiya, Baltık Denizi, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan ve Romanya, güneyinde Karadeniz, Türkiye, İran, Afganistan, Çin Halk Cumhuriyeti, Moğolistan ve Kuzey Kore yer alıyordu. Kuzey ve doğu sınırlarını ise Kuzey Buz Denizi ve Büyük Okyanus çiziyordu. Birliğin başkenti Moskova, para birimi Sovyet Rublesiydi.

*1917Ekim Devrimi, başka bir deyişle Bolşevik İhtilali ile kurulan SSCB, Soğuk savaş sürecinde ABD'nin karşısındaki güç konumunda idi. 1985 yılında Gorbaçov'un iktidarı sırasında başlayan Glasnost ve Perestroyka ile başlayıp 6 yıl süren reformların ardından 1991 yılının sonunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği resmen dağıldı ve birliğe bağlı bazı ülkeler bağımsızlıklarını ilan ettiler. Birliği oluşturan şimdi bağımsız olan 15 devletten 12'si bir araya gelerek Bağımsız Devletler Topluluğu'nu oluşturdular

Sovyetler Birliği'nin cumhuriyetleri (alfabetik sıraya göre)

Bayrak

Cumhuriyet

Başkent

 

1

 

Ermenistan SSC

Erivan

2

 

Azerbaycan SSC

Bakü

3

 

Beyaz Rusya SSC

Minsk

4

 

Estonya SSC

Tallinn

5

 

Gürcistan SSC

Tiflis

6

 

Kazakistan SSC

Alma Ata

7

 

Kırgızistan SSC

Frunze

8

 

Letonya SSC

Riga

9

 

Litvanya SSC

Vilnüs

10

 

Moldova SSC

Kişinev

11

 

Rusya SFSC

Moskova

12

 

Tacikistan SSC

Duşanbe

13

 

Türkmenistan SSC

Aşgabat

14

 

Ukrayna SSC

Kiev

15

 

Özbekistan SSC

Taşkent

SOVYETLERİN KURULUŞU

B.SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ (SSCB) OTA ASYA’DAKİ Türk DEVLETLERİ VE TOPLULUKLARI 
1.ÇARLIK RUYA’SININ YIKILIŞI VE BOLŞEVİK İHTİLALİ
Ekim Devrimi / Çarlık Yönetimi Yıkılıyor...
I. Dünya Savaşı, Rusya'da ekonomik sıkıntılara yol açmıştı. 1917'de önce Şubat Devrimi, daha sonra da Ekim Devrimi yaşandı. Çarın iktidardan vazgeçmesi ile Romanov hanedanının egemenliği ve monarşik rejim tarihe karıştı.
Lenin Başa Geçiyor...
     
Lenin liderliğindeki Bolşevikler, Ekim 1917'de silahlı ayaklanma ile iktidarı ele geçirdi. Meşrutiyetçiler, demokratlar, Menşevik Partisi'nden sosyalistler ve enternasyonalciler gibi siyasi rakipleriyle mücadeleye girişen Bolşevik Hükümeti, 1920'de bu mücadeleden başarıyla çıktı.
   
Yeni hükümet, savaşan uluslara ve onların hükümetlerine adil ve demokratik bir barış önerisinde bulundu. Toprak Kararnamesi kabul edilerek topraklar, manastır, kilise ve öteki mülklerle birlikte halka eşit biçimde dağıtıldı ve köylülerin borçları silindi.
   
Almanya ve diğer İttifak grubu üyeleri ile görüşmeler Brest-Litovsk'da tamamlandı. Kızıl Ordu oluşturuldu. Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. Fakat yeni Sovyet yönetimi I. Dünya Savaşı sonunda Brest-Litovsk Antlaşması'nı tanımadığını açıkladı ve kaybettiği toprakları yeniden işgal etmeye başladı. 
SSCB Kuruluyor...
©      Sovyet Hükümeti, Çarlık Rusyası sınırları içinde yer alan halklar arasındaki ayrıcalıkları ve sınırlamaları ortadan kaldırdı. Bu uluslara kendi geleceğini belirleme hak-kının tanındığını açıkladı. Ukrayna, Belarus, Transkafkasya Federasyonu ve RL Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti birleşerek Aralık 1922'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ni oluşturdu. Anayasa Ocak 1924'te kabul edildi. 1924'te Lenin'in ölmesiyle iktidara Stalin geldi. 
2.RUSLAR’IN ORTA ASYA’YI İSTİLASI-SSCB YÖNETİMİNDE TÜRK TOPLULUKLARININ DURUMU 
- Basmacılar Hareketi (1918-1931)

*Basmacı Ayaklanması, (Rusça: Basmaçestvo), Sovyet yönetimine karşı Orta Asya'da 1917'de başlayan ve aralıklı olarak 1931'e değin süren ayaklanma hareketi.

*Ruslar Basmak' ve Baskın kelimesinden yola çıkarak ayaklanmaları Basmacı Ayaklanması olarak nitelendirildi. Ancak, bu hareket Türkistan'ın genelinde Korbaşılar Hareketi olarak milli bir direniş hareketi olarak kabul edilir.

*Çarlık döneminde Türkmenistan, Başkırdistan ve Kırım'da Rus kolonizatörlere karşı saldırılar, soygunlar düzenleyen çeteler yaygındı. Bu çetelere Başkırtlar Ayyar, Türkmenler Basmacı adını veriyordu. 1917 Sovyet Devrimi'nden sonra Türkmenistan'da, Fergana Vadisinde Ruslara başkaldıran siyasal amaçlı örgütlere de Basmacı adı yakıştırıldı. Özbek ve Kazak basınında bu anlamda, Cezayir Basmacıları, Hind Basmacıları gibi, sömürge yönetimine başkaldıran, özgürlük yanlısı direnişçiler içinde kullanıldı.

1917 Sovyet Devrimi sırasında Fergana'da Mehmet Emin Bey, Hokand'da Kiçkine Irgeş önderliğinde bağımsızlık yanlısı Basmacı çeteleri örgütlendi.BolşeviklerŞubat1918'de Hokand'ı ele geçirip Hokand Milli Hükümeti'ne son verince Mehmet Emin Bey Margilan'a çekilip direnişini sürdürdü.

*Basmacılar 1921'de Buhara'da da örgütlendiler. Lakay aşireti reislerinden İbrahim Bey gibi Buhara emirine bağlı tutucu Basmacılar yenilik yanlısı Cedidcileri de düşmanları sayıyorlardı. Enver Paşa, Hacı Sami ve arkadaşları TürkmenistanSovyetler'e karşı ayaklandırmak için Ekim1921'de Buhara'ya gittiklerinde İbrahim Bey, Jön Türk hareketinin önderi olarak Osmanlı padişahlarının otoritesini sarstığı ve II. Abdülhamid'in devrilmesini sağladığı gerekçesiyle Enver Paşa'yı tutsak etti. Basmacıları ikna etmeyi başaran Enver Paşa, aşiret reislerinden Devletmend'in desteğiyle örgütlediği Basmacılarla küçük başarılar kazandı; ama Ağustos1922'de Belcivan'a (bugün Tacikistan) çekilmek zorunda kaldı ve orada Kızılordu'yla girdiği çatışmada şehit düştü. Orta Asya Türklerini bir Turan bayrağı altında birleştirme ülküsünü gerçekleştiremedi.

*Enver Paşa'nın ölümünden sonra arkadaşları Hacı Sami'nin önderliğinde Basmacıları yeniden örgütlediler. Lakay reisi İbrahim Bey'i de yardıma zorlayan Hacı Sami, sayı ve donanım bakımından üstün Kızılordu birliklerine karşı Haziran1923'e kadar savaştıktan sonra Türkiye'den gelen arkadaşlarının tümünü yitirdi; Afganistan'a geçti. Kızılordu Türkmenistan'ı ele geçirince yakaladığı Basmacı önderlerini idam etti. Bu kez Hive Hanı Cüneyd Bey, yönetimindeki Basmacılarla 1924'te Hive'yi yeniden ele geçirdi, 1927'ye değin mücadeleyi sürdürdü.1873'ten beri Ruslara karşı direnen ve Rus uyrukluğuna geçmeyi kabul etmeyen Cüneyd Bey, 1927'de Ruslarla barış yaptı ama onların Basmacıları tutukladığını, kendisini de ele geçirmek istediklerini görünce çete savaşını 1929'a değin sürdürdü; bütün KarakumTürkmenleri ayaklandırdı. Sonra İran'a, oradan da Afganistan'a geçti.

*Ruslar Buhara'da Şerefeddinof adlı Kazanlı bir komünist yönetiminde özel yetkili bir mahkeme kurarak her Basmacı için bütün kabilesinin sorumlu tutulacağını bildirdiler ve bu kararlarını uygulamaya koydular. 1931'de Lakaylı Ali Bey'in yakalanmasıyla Basmacı direnişi sona erdi.

Basmacı Hareketi Neden Başladı?
            Dünya Savaşı'nda Avrupa'da yenilgi yaşayan Rusya, 1916'da Türkistanlıların orduya alınmasına karar verdi. Bu karar Orta Asya'da tepki ile karşılanmış ve Türkistan'da bağımsızlık savaşı başlatmıştır. Ruslar bu ayaklanmaları önemsiz göstermek için ayaklanmaları Basmacı olarak adlandırmıştır. 
Türkistan'da Ayaklanmalar Yayılıyor
          
Ø Askere alma kararına tepki olarak ortaya çıkan ilk toplu gösteriler Temmuz 1916'da Taşkent'te başladı. Semerkant, Hive,Buhara Hokand'da "Korbaşı" (savunma komutanı) olarak adlandırılan liderlerin etrafında toplanan kalabalıklar ayaklandı. Orta Asya ve Kafkaslarda sıkıyönetim ilan etti. Türklerin topraklarında hayvanlarına el konuldu. Bu olaylar sırasında binlerce Türkistan Türkü katledildi.
           
Ø Bolşevik döneminde de Basmacılar hareketi sürdü. 1918'de Ergaş'ın liderliğinde Hokand şehrinde ayaklanma çıktı.Hokand’da  üç gün içinde Ruslar tarafından 10.000'den fazla Türk öldürüldü. Ayaklanmalar kısa sürede Fergana Vadisine vayıldı. Bütün Türkistan'ı işgal etmek isteyen Rus ordusu  ile Basmacılar arasında kanlı çatışmalar yaşandı. Mücadeleler 1920'ye kadar sürdü. 192O'de Hive Hanlığı'nı ve Buhara Emirliği’ni işgal eden Ruslar buralarda merkeze bağlı halk cumhuriyetleri kurdu. 
Enver Pasa ve Basmacılar
                                
©      Enver Paşa Kasım 1921'de Türkistan'a gelerek Türkistan Bağımsızlık Savaşı'na katılması Basmacı  hareketine yeni bir ivme kazandırdı. Ancak Sovyet ordusunun©      1922 de genel bir saldırıya geçmesi üzerine Basmacı liderleri dağıldı. Ağustos 1922 de Duşanbe yakınlarında girilen çatışmada Enver Paşa hayatını kaybetti.                ©      Sovyet Ordusunun Basmacılara yönelik şiddetli saldırıları Türkistan'ın bağımsızlığını hedefleyen Basmacı hareketini başarısızlığa uğrattı. 1924'te yeniden başlayan Bas-alan da ancak 1935'e kadar sürdürülebildi. 
Basmacı Hareketi Neden Başarısız Oldu?
     «   Korbaşı olarak adlandırılan liderler kendi aralarında birlik kuramadılar.
     «   Merkezi bir askeri yapı oluşturulamadı.
     «   Üstün silahlara sahip Rus birliklerine karşı yeterli silah ve malzemeye sahip olunamadı.
     «   Dışarıdan askeri ve mali yardım alınamadı.   

Manda (Fr: mandat, İng: mandate), I. Dünya Savaşı'ndan sonra bazı az gelişmiş ülkeleri, kendi kendilerini yönetecek bir düzeye eriştirip, bağımsızlığa kavuşturuncaya kadar Milletler Cemiyeti adına yönetmek için bazı büyük devletlere verilen yetkidir. Geleneksel sömürgeciliği tasfiye etmeye yönelik bir proje olarak düşünülmüş, ancak uygulamada geleneksel sömürgeciliğe benzer sonuçlar doğurmuştur.

FraManda kavramı ilk kez 1919'da toplanan Paris Barış Konferansı'nda gündeme geldi ve 28 Haziran1919'da imzalanan Milletler Cemiyeti Sözleşmesi'nin 22.ci maddesinde resmen tanımlandı.

Manda projesinin temelinde, I. Dünya Savaşı'nda yenilen Osmanlı Devleti ve Almanya'dan ayrılan ve Avrupa dışında kalan bölgelerin yönetimi sorunu yatıyordu. Dünya kamuoyunda sömürgeciliğe duyulan tepki nedeniyle, bu ülkelerin doğrudan doğruya galip devletler arasında paylaşılması uygun görülmedi. Ayrıca barış konferansında etkin olan ABD, sömürgeci sistemin genişletilmesine karşı idi.

Milletler Cemiyeti, A, B ve C Sınıfı olmak üzere üç grup manda belirledi.

A Sınıfı mandalar, Osmanlı devletinden ayrılan Arap ülkeleri idi. Irak ve Filistin mandası Büyük Britanya'ya, Suriye mandası Fransa'ya verildi. 1923'te Ürdün-Ötesi (Transjordan) mandası Filistin'den ayrıldı. Irak Mandası yedi ay sürdükten sonra, 23 Ağustos 1923'te bağımsız Irak Krallığı'nın ilan edilmesiyle sona erdi. Suriye'de manda yönetimi 1944'e, Filistin'de 1948'e dek sürdü.

B Sınıfı mandalar, Almanya'nın Afrika'daki eski sömürgeleri idi. Bunlardan Tanganika Büyük Britanya'ya, Ruanda-Urundi Belçika'ya verildi. Kamerun ve Togoland ise Britanya ile Fransa arasında ikiye bölündü.

C Sınıfı mandalar Okyanusya'daki bazı adalar ve Güneybatı Afrika (şimdi Namibya) bölgesinde kuruldu.

nsızca olan manda sözcüğünün kelime anlamı "yetki, görev" demektir.

 

Manda yönetimi

Manda Yönetimi
1917’de fiilen başlamış olan İngiliz yönetimi 25 Nisan 1920’de yapılan San Remo Konferansı’nda Filistin üzerinde İngiliz Mandası’nın kabul edilmesiyle garanti altına alınmış oldu. İki yıl sonra da Filistin tamamen İngiliz yönetimine bırakıldı ve Siyonist olduğu açıklanan Sir Herbert Samuel Filistin’e ilk İngiliz Yüksek Komiseri olarak gönderildi.
I. Dünya Savaşı’nın sona ermesinin hemen ardından Balfour Deklarasyonu’ndan cesaret alan çok sayıda Yahudi Avrupa’dan Filistin’e göç etti. 1920 Eylül'ünde 16.500 kişilik bir Yahudi grubunun Filistin'e göç etmesi kararı alındı. Bu da Filistinler arasında Yahudi karşıtı söylemi güçlendirdi. Bunun akabinde 1921 yılının Mayıs ayında Kudüs’te büyük bir ayaklanma çıktı ve ayaklanma polis ve asker tarafından güçlükle bastırılabildi. Bölgeye gönderilen Haycraft Araştırma Komisyonu’nun raporuna göre Yahudi karşıtı Filistin hareketinin nedeni, Yahudilerin göçü nedeniyle bölgede siyasi ve ekonomik dengelerin bozulması, Filistinliler arasında işsizliğin artması ve buna bağlı olarak Filistinlilerin geleceğe dair endişeleridir.
Arap liderlerinden oluşan delegasyon 21 Şubat 1922’de Londra’ya giderek Koloni Bakanlığı’na Filistin halkının Balfour Deklarasyonu’nu veya manda rejimini kabul etmediklerini ve ulusal bağımsızlık istediklerini bildirdi. Bu gelişmenin ardından İngiliz hükümeti 1 Temmuz’da, kendilerinin bütünüyle Yahudi bir Filistin yaratmak niyetinde olmadığını belirtmekle birlikte göç yoluyla Filistin’de Yahudi nüfusunun her geçen gün artmasına imkan veren Balfour Deklarasyonu’ndan taviz verilemeyeceğini bildiren Churchill Beyaz Bildirisi olarak nitelendirilen açıklamayı yayınladı. Bu bildiriyle eski Ürdün Filistin’den ayrıldı. Aynı yıl 21 Temmuz’da da Filistin mandası, Milletler Cemiyeti Konseyi tarafından onaylandı. İngiliz mandasının onaylanmasının ardından, 1923-1929 yılları arasında Filistin, nispeten sakin bir dönem geçirdi. Bu dönemde her iki toplum da, manda rejiminin sonunda Filistin’in geleceğinin halkların nüfuslarına ve sahip oldukları toprak oranlarına göre belirleneceğini anlamış oldu. Bu nedenle Filistinliler Yahudi göçünü haklı olarak engellemeye, Yahudiler de göç yoluyla buradaki nüfuslarının ve topraklarının artmasını sağlamaya yönelik faaliyetlere giriştiler.
1928 yılının ikinci yarısında ekonomik krizin de etkisiyle Filistinliler ve Yahudiler arasındaki düşmanlık yeniden canlanmaya başladı. Bunda hiç şüphesiz manda yönetiminin kuvvetli bir etkisi bulunmaktaydı. Manda, görünürde İngilizlerin Araplara ve Yahudilere karşı yükümlülükleri olduğu anlamına gelse de yönetimin belirlenmesinde Arap tarafın hiçbir dahli olmamış, İngilizler bu işi Yahudilerle halletme yoluna gitmişti. Aslında bu tavırla Filistin’deki Müslümanların varlıklarının bile kabul edilmediği açık bir şekilde ifade ediliyordu.
15 Ağustos 1929’da Ağlama Duvarı’nda Yahudiler bir gösteri düzenlediler ve Filistinliler de hemen ertesi gün bir gösteri düzenleyerek buna cevap verdiler. 1928-1929 olayları bölgede gerginliği artırdı. Bölgeye Mart 1930’da Walter Shaw liderliğinde gönderilen Araştırma Komisyonu Ekim ayında yayınladığı Beyaz Bildiri olarak adlandırılan raporda, gösterilerin nedeni; Filistinlilerin siyasi ve ulusal amaçları ile Yahudilerin çıkarlarının çatışması ve Filistinlilerin geleceğe dair duydukları ekonomik endişe olarak açıklandı. Siyonist hareket bunu Yahudi göçüne sınırlama getiren ve Filistinliler lehine görünen 1922 tarihli Churchill Beyaz Bildirisi’ne dönüş olarak yorumlamadı. Ancak bildirinin aksine, Almanya’da 1930’lardan itibaren Yahudi karşıtı hareketlerin gelişmesine paralel olarak, Filistin’e göç eden Yahudi sayısında önemli oranda artış oldu. Filistin’e göç eden Yahudi sayısı 1934’te 40.000 iken, 1935’te 62.000 oldu.
Bölgede Yahudi nüfusunun hızlı bir şekilde artması Arap muhalefetinin güçlenmesine neden oldu. 1931 yılının Aralık ayında Kudüs’te 22 ülke temsilcisi Siyonist tehlikeye karşı Müslüman Ülkeler Kongresi’nde bir araya geldiler. 1932 yılında İstiklal Partisi ve Ulusal Gençliğin Millet İdaresi (Congress Executive of Nationalist Youth) kuruldu. 1935 yılına gelindiğinde Yahudi nüfusunun artmasıyla kendi vatanlarında ikinci sınıf vatandaş konumuna düşürülen Filistinlilerin tepkisi doruk noktasına ulaştı. Bu zamana kadar birbirinden bağımsız olarak hareket eden altı Arap siyasi partisinden (İstiklal Partisi hariç) beşi bir araya gelerek işbirliği kararı aldı.

JAPONYA’DA MEİJİ DÖNEMİ

D.UZAK DOĞU’DA YENİ BİR GÜÇ:JAPONYA

            Ø Japonya'yı Batıya açılmasında ABD'nin belirgin bir etkisi oldu. ABD ile baş edemeyeceğini gören Japonlar ülkelerini Amerikalılara açmıştı. Batıdaki teknik gelişmeleri yakından takip eden Japonlar, kırk yıl sonra Avrupalı rakiplerinin karşısına sömürgeci bir devlet olarak çıktı.
            Ø 1850'lerden başlayarak Amerika ve Avrupa'ya yüzlerce öğrenci gönderildi. Sadece teknik gelişmelerle yetinilmemiş, ülkedeki feodal idari ve sosyal yapılanma da değiştirilmeye çalışılmıştır.  

Meiji Dönemi
        1867'de 15 yaşında tahta geçen Matsuhito "aydınlanmış yönetim" olarak nitelendirilen yeni bir dönem başlattı. Bu döneme ve bu dönemde gerçekleştirilen düzenlemelere "Meiji Restorasyonu" adı verilir. Meiji Restorasyonu ile Japonya ekonomik, sosyal, siyasi, kültürel alanlarda köklü değişiklikler geçirmeye başladı.
        Bu dönemde yapılan düzenlemelerden bazıları şunlardır:
            1870'de demiryolu yapımına başlanarak yirmi yıl sonra 7200 kilometrelik demiryoluna sahip hale gelindi.
            1871 'de Daymiyo denen derebeylik sistemine son verilerek ülke çağdaş bir şekilde idari bakımdan organize edildi.
            1871 'de ilk gazete yayınlandı.
            1872'de kadın ve erkek her Japon için ilköğretim zorunlu oldu.
            1873'te mecburi askerlik sistemi kabul edildi.
            1868-1898 yılları arasında 2190 fabrika yapıldı.
        Japoya bir süre sonra ham madde ve pazar arayan sömürgeci bir devlet haline gelmiştir. Kore'yi ekonomisi için hammadde kaynağı ve Pazar olarak gören Japonya'nın bu bölge ile yakından ilgilenmesi, Çin'le ilişkileri bozmuştur. Gerilimin tırmanması Çin'in 1894'de Japonya’ya savaş ilanına yol açtı. Ancak Japonya Çin'i yenilgiye uğrattı.
        Japonya Mancurya'yı işgal eden Rusya ile de 1904'te savaştı ve bu devleti yenilgiye uğrattı. Rusya, Mançurya üzerindeki haklarını Japonya'ya devrederek Kore’nin bağımsızlığını tanıdı.
        1910 yılında da Kore'yi işgal eden Japonya, bu işgal ile Uzak Doğu'daki sömürgecilik faaliyetlerinin  aktif bir aktörü haline geldi. 

 

 E.1929 DÜNYA EKONOMİK KRİZİ

1.EKONOMİK KRİZ ÖNCESİ

Ø Büyük bunalım  olarak da adlandırılan 1929 Ekonomik Bunalımı ABD'de başlayan, fakat dünyanın farklı bölgelerinde 1930'lu yıllar boyunca yıkıcı etkilere yol açan bir gelişmedir. 1929 Bunalımı genellikle Amerika'da borsanın çöküşü olarak hatırlansa da sonuçları itibariyle büyük bir yıkım getirmiştir.

 

Krizin Öncesinde Avrupa

I.Dünya Savaşı dünyada en önemli sömürgeci güç olarak bilinen İngiltere'nin ekonomik değerlerini bozmuş. İngiliz ihracatının azalmasına ve borçlanmaya neden olmuştur.Almanya ise tazminat sorunuyla karşı karşıyaydı. Ekonomisi durma noktasında idi.Enflasyon inanılmaz boyutlara ulaşmıştı.

 

Kriz Öncesi ABD

Ø ABD savaş sonrasında görece bir istikrar yakalamış, işsizlik azalmıştı. Teknoloji ve üretim patlaması yaşanıyordu. Otomotivden, enerjiye kadar akla gelebilecek her sektörden her gün yeni bir buluşun haberi geliyordu. Yeni fabrikalar açılıyor, ücretler ve tüketim artıyordu.

Ø Seri üretim ön plana çıktı. Henry Ford seri üretim sayesinde otomobil üretimini katladı. Ülkedeki otomobil sayısı kısa sürede altı milyondan yirmi yedi milyona yükseldi. Otomobil fiyatları düştü. Ford işçi ücretlerini günde beş dolar gibi görülmedik seviyeye çıkardı.

Ø Zenginlere özgü bir ayrıcalık olarak görülen seyahat sıradan insanlar için de geçerli olmaya başladı. Sıradan Amerikalıların tatil yörelerine yönelmesiyle turizm sektöründe büyük patlama yaşandı. Arsa ve gayrimenkul fiyatları görülmedik boyutlara ulaştı. Bataklıklar bile müşteri buluyordu.

Ø Aslında bazı politikacılar ve ekonomistler bazı şeylerin iyi gitmediğini görüyordu. Borsadaki yükselişin anormal olduğunu, fiyatların aşırı yükseldiğini ileri sürenler vardı.

 

2.EKONOMİK KRİZİN ORTAYA ÇIKIŞI (KARA PERŞEMBE)

Büyük Bunalımın Nedenleri

              ABD'deki şirketlerin mali yapısındaki dengesizlik, ABD yönetiminin ekonomik alandaki yetersizliği krizin temelini oluşturan olgulardır. Amerikan bankalarının yapısal sorunları vardı.

Kara Perşembe nedir? Kriz Başlıyor...

 1 Ekim 1929'a ciddi yükselişler yaşayan New York Borsası, Ekim'de yükselişine nokta koymuştu. Bazı büyük şirketlerin hisse senedi değerinin düşmesiyle başlayan gerileme, yatırımcıların ellerin de hisseleri satmaya başlaması ile birden hızlandı ve "Kara Perşembe" olarak adlandırılan 24 Ekim 1929 Perşembe günü New York Bor sası tarihi bir çöküş yaşadı.

 1929 yılı fiyatlarıyla 4.2 milyar dolar bir gün içinde yok oldu 4.000'e yakın bankanın battığı bu süreçte binlerce insan bankalar önünde kuyruğa girerek paralarını çekmeye çalıştı. Binlerce insan tüm mal varlığını kaybetti. Geniş halk kitleleri açlık tehlikesi ile kar şı karşıya kaldı.

 New York Borsası 1932'ye kadar % 89 değer yitirerek, 1929'daki tepe noktası değerinin 1/5'i düzeyine inmiştir. ABD milli geliri, 193Î sonunda % 20 oranında azalmış, borsada kayıtlı hisse senedi fiyatla rı 1929 yılı değerine ancak 1954 yılında ulaşabilmiştir. Büyük insan kitlelerinin satın alma gücünü yok eden maddi kayıp, yaklaşık an yıllık bir süreçte sosyal sarsıntıları beraberinde getirdi.

 

Krizden Nasıl Çıkılır

«   Amerikan halkı krizin faturasını mevcut yönetime çıkardı. Yeni başkan Roosevelt 1930-37 yılları arasında krizden çıkış için hem sosyal hem ekonomik reform niteliği taşıyan programıyla ve büyük yetkilerle çalışmaya başladı.

«   Bankacılık sektörü yeniden yapılandırıldı. Mevduatlar devlet güvencesine alındı.

«   Çalışma saatleri azaltılarak işsizlik sorunu çözülmeye çalışıldı. 2,5 milyon Amerikan

«   genci askeri bir disiplin altına alınarak ülkenin ormanlarını, parklarını düzenlemek üzere günde bir dolara işe alındı. Çiftçilerin tarlada kalan ürünlerinden doğan zararlarına karşılamak için yasa çıkarıldı.

 

Avrupa'daki Yansımaları Nelerdir?

©      Ekonomik Bunalım Avrupa'da da önemli yıkıma yol açtı. İngiltere bu yıkımdan en

©      fazla etkilenen ülkelerden biri durumundaydı. 1929 Bunalımı Almanya'ya çok kısa

©      ulaştı.   Alman sanayisi ihracatla ayakta duruyordu. İhracat   kesilince sanayi durdu. Almanya'da 1929 yılından itibaren artan işsizlik 1932'de altı milyonu buldu.Bu rakam toplam işgücünün % 25'iydi. Fransa ihracatı 1931 yılı itibariyle 52 milyar franktan 20 milyar franka düştü ve fabrikalar kapanma noktasına geldi.

 

3.KRİZİN TÜRKİYE’YE ETKİLERİ

Ø Türkiye’de bunalımın etkilerinden uzak kalmamıştır. Dünya genelinde tarımsal büyük fiyat düşüşleri, dış ticareti genellikle tarımsal ürün ve hammadde ihracına dayalı olan Türk ekonomisini zorlamıştır. Bu dönemde Türk ekonomisini zorlayan diğer bir olguda Lozan'dan kalan Osmanlı dış borçları ödemelerinin 1928 de başlamış olmasıydı. Yıllık borç ödemeleri genel bütçe harcamalarının yaklaşık %15 gibi önemli bir kısmını oluşturuyordu.

Ø Tarımsal ürünlerin fiyatlarının düşmesine karşılık ithal mallarımızın fiyatlarının yükselmesi,bir taraftan ticaret hacmini daraltmış, diğer taraftan da çiftçinin durumunu sarsmıştı.Türkiye'de 1929'da 224 milyon lira olan bütçe gelirleri 1933'te 205 milyon liraya, gümrük gelirleri de 55 milyon liradan 33 milyon liraya düşmüştü.

 

 İKİ SAVAŞI DÖNEMİ ARASI AVRUPA

F.İKİ SAVAŞ ARASI DÖNEMİNDE AVRUPA

1.BARIŞIN SÜREKLİLİĞİNİ SAĞLAMA ÇABALARI

MİLLETLER CEMİYETİ (CEMİYETİ AKVAM)

I.Dünya Savaşı Avrupa'da siyasi dengeleri değiştirmiş, Almanya, ve Osmanlı Devleti'nin yenilgiye uğraması siyasi boşluk oluşturmuştur. Antlaşmalar devletler arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkardı. Bu ortamda barışın sürekliliği konusu önem kazandı.

Versay Almanya’ya  dolayısıyla da Avrupa'ya istikrar getirmek bir yana kaos doğurmuştu.Almanlar bu antlaşmanın ağır hükümlerinden kurtulmak için harekete   geçti. Bu çabalar başta Fransa olmak üzere diğer devletleri de endişelendiriyordu.

Savaş sonundaki kazanımlarını  korumak isteyen  Fransa, Almanyanın kayıplarının hesabını  kendisinden sormasından çekiniyordu.

vBunun için Almanya'ya karşı ittifak arayışına yöneldi. Uğradığı kayıplarla ekonomik krize giren İngiltere'de Avrupa'da yaşanan istikrarsızlığı kaygıyla izlemekteydi.İtalya, kazanım olarak kendisine sunulanlardan memnun kalmamıştı. Versay'ın değiştirilmesini istiyordu. ABD, Avrupa'dan çekilerek savaş öncesindeki yalnızlık politikasına geri dönmüştü. Rusya'da yaşanan rejim değişikliği, bu devleti Avrupa devletlerinden uzaklaştırmıştı.

 

Milletler Cemiyeti Kuruluyor...

©      Dünya Savaşı'nın getirdiği büyük yıkım, barışı koruyacak devletler arası bir örgü-tün kurulması düşüncesini güçlendirmiştir. Bu örgütün gerekliliği ABD Başkanı Wilson'un yayınladığı ilkelerde de vurgulanmıştı. Savaş sonunda bu amaçla ABD ve İngiltere arasında çalışmalar başlatılarak Paris Barış Konferansı'nda gerekli hazırlıkla¬ra girişilmiş, bu çalışmaların sonucunda Milletler Cemiyeti ortaya çıkmıştır.

©      Konferansın Ocak 1919'da yapılan toplantısında alınan karar uyarınca, 28 Nisan 1919 tarihinde Milletler Cemiyeti kuruldu.

 

Milletler Cemiyeti'nin Sorumlulukları

«             Uluslararasında işbirliğini geliştirmek, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak,

«             Savaşa başvurmamak konusunda birtakım yükümlülükler kabul etmek,

«             Gizlilikten uzak, adaletli ve onurlu uluslararası ilişkiler sürdürmek,

«             Uluslararası hukuk kurallarına kesinlikle uymak,

«             Örgütlenmiş halkların karşılıklı ilişkilerinde adaleti korumak

©      Milletler Cemiyeti'nin asıl üyeleri 32 devlet idi. Bunların dışında bir de cemiyete katılmaya çağrılan 13 devlet vardı. Cemiyetin koyduğu düzenlemeleri kabul eden bir devlet üyelik için başvurabilirdi. Kuruluş fikrini ortaya atan ABD, Senato'nun onaylamaması nedeniyle, Milletler Cemiyeti'nin dışında kaldı.

 

Locarno Antlaşması

Milletler Cemiyeti Fransa'nın Almanya'ya olan güvensizliğini sona erdiremedi. Locarno Antlaşması bu güvensizliğin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Fransa ile olan  ilişkilerini geliştirerek tamirat ve tazminat sorununda kolaylık sağlamak isteyen Almanlar Şubat 1925'te Fransa'ya karşılıklı bir güvenlik paktı kurulmasını önerdi.

5 Ekim 1925'te Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Belçika, Polonya ve Çekoslovakya'nın katılımıyla Locarno'da bir konferans toplandı. Locarno Antlaşması 1 Ara 1925'te imzalandı. Antlaşma, konferansa katılan devletler arasında çıkacak anlaşmazlıkları barış yoluyla çözümlemek amacına yöneliktir.

 

Locarno Antlaşması'na göre;

«         Almanya, batıda Fransa ve Belçika sınırlarının kesin ve sürekli olduğunu kabul ediyordu.

«         Bütün anlaşmazlıklar barış yoluyla çözümlenecekti

«         Antlaşma, Almanya, Milletler Cemiyeti'ne üye olur olmaz yürürlüğe girecekti.

 

Almanya Locarno Antlaşması ile batı sınırlarının sürekli olduğunu kabul etmiş, ancak, Polonya ve Çekoslovakya sınırları için böyle bir güvence vermemişti.

İngiltere'nin  Avrupa'da siyasi dengeyi bozacağından endişe ederek Fransa-Almanya ya yakınlaşmasından rahatsız oldu. Almanya'nın doğu sınırları için garanti vermemesini kabul eden İngiltere, "Yatıştırma Politikası" uyarınca Almanya'ya yardım etmeye, İtalya ile ilişkilerini geliştirmeye çalıştı.

 

Brinand - Kellogg Paktı

Ø Avrupa'daki konumunu güçlendirmek isteyen Fransa'nın diğer bir girişimi, ABD ile ilişkilerini güçlendirmek olmuştur. Fransız yönetimi 1927'de ABD'ye süresiz bir barış paktı yapılmasını önerdi. Fransa'nın bu önerisine sıcak bakmayan ABD, bütün dünya devletleriyle böyle bir paktın yapılmasından ve savaşın kanun dışı ilan edilmesinden yana olduğunu bildirdi.

Ø Fransa Dış işleri Bakanı Briand ile ABD Dışişleri Bakanı Kelllogg arasında diplomatik yazışmalar başladı. ABD'nin önerisini, İtalya ve Japonya kabul ederken, Fransa ve İngiltere  bazı koşullar öne sürerek olumlu cevap verdi.

Ø Paris’te 27 Ağustos 1928'de ABD, İngiltere, Almanya, İtalya, Japonya,Polonya, Çekoslovakya ve Belçika arasında Kellogg Paktı imzalandı. Aynı yıl içerisinde Sovyetler Birliği ve Türkiye’de  dahil olmak üzere belli başlı bütün devletler pakta katıldı.

Buna göre;

ü Taraflar, uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde savaşa başvurmayı kınadıklarını ve savaşı birbirleri ile ilişkilerinde ulusal siyasi bir aracı olarak kabul etmediklerini ve savaştan vazgeçtiklerini, ulusları acıra resmen açıkladılar.

ü Pakta İmza koyan devletler, niteliği ve kökeni ne olursa olsun, aralarındaki anlaşmazlıkları çözümlenmesi için, yalnız barış yollarına başvurmayı kabul ettiler.

 

2.AVRUPADA SOSYAL VE EKONOMİK HAYAT-TOTALİTER REJİMLERİN KURULRŞU

a.İtalya'da Faşizm

vİtalya I. Dünya Savaşı'ndan galip devlet olarak ayrılmıştı. Fakat buna karşın hedeflerinin pek çoğuna kavuşamamış ve savaştan yıpranmış olarak çıkmıştı. Bu durum İtalyan kamuoyunda İtilaf Devletlerine karşı bir tepki oluşturdu. Yaşanan sosyal ve ekonomik sıkıntıların da etkisiyle İtalya'da karışıklıklar başladı. Ekonomik çöküntü içinde bulunan ülkede işsizlik hızla artıyor, asker kaçakları önemli bir sorun oluşturuyordu.

Mussolini'nin Yükselişi Başlıyor...

©      Bu kargaşa ortamında 1919'da kurulan Faşist Parti İtalya'da öne çıkmaya başladı. Gittikçe güçlenen ve taraftar bulan Faşistler 1921 seçimlerde 35 milletvekili çıkardı. Irkçılığa varan bir milliyetçilik politikası benimseyen Mussolini liderliğindeki Faşist Parti, Paris Barış Konferansı'nda İtalya'nın küçük düşürüldüğünü, faşist iktidarında Roma İmparatorluğu'nun yeniden kurulacağını ileri sürüyordu.

©      Ağustos 1922'de greve gitmeleri üzerine Roma'ya yürüyen Faşist Parti, hükümeti çekilmek zorunda bıraktı. İtalya kralı Ekim 1922'de Mussolini'yi Başbakanlığa getirdi. Çok geçmeden demokrasiyi rafa kaldıran Mussolini, ülkedeki azınlıkları İtalyanlaştırma politikası izledi. Akdeniz havzasında sömürge elde etmeye çalıştı. Akdeniz'e "Bizim Deniz" diyordu.

©      İtalya'nın bu yayılmacı ve saldırgan politikası, Akdeniz ülkelerinde ve Avrupa'da endişeye yol açtı. 1927'de Amavutluk'u koruması altına aldığını ilan eden Mussolini'nin hedefleri arasında Anadolu da yer alıyordu. Bu durum Türk - İtalyan ilişkileri¬ni bozdu ve 1934'te Balkan Paktı'nın kurulmasında önemli rol oynadı. Orta Doğu'da da yayılmayı planlayan İtalya 1935'te Habeşistan'a saldırdı.

 

b.Almanya'da Nazizm

©      1918'de imparatorluğa son verilerek cumhuriyet kurulan Almanya'da iç karışıklıklar, grevler ve ekonomik çöküntü meydana geldi. Bu şartlar altından imzalana say Antlaşması, Almanya'da toplumsal ve siyasi düzeni bozdu ve Alman halkı tarafından tepkiyle karşılandı.

©      Versay'ın doğurduğu tepki, başarısız iç ve dış politika, ekonomik çöküntü, işsizlik sosyal huzursuzluk milliyetçilik akımının güçlenmesine neden oldu. Fransızların Al man  yönetiminin  savaş tazminatı  ödememesini  bahane ederek Rhur bölgesini 1923'te işgal etmesi bu tepkiyi iyice artırdı.

©      Nazi Partisi 1918'de ilk olarak Alman İşçi Partisi olarak kuruldu. Adolf Hitler'in lider olması ile güçlenen parti 1920'de Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi adını aldı.Ekonomik sorunlara çare bulacağını ileri süren Hitler bir taraftan da Yahudi düşmanlığını körükledi. Naziler Versay'ın Alman maliyesine yüklediği savaş tazmin nın ülkenin ekonomisine verdiği zararı da öne çıkararak antlaşmanın kaldırılma istiyordu.

 

Naziler İktidara Geliyor...

Ø 1930 seçimlerinde 107 milletvekili çıkaran Nazi Partisi, 1932'de ülkenin en büyük partisi haline geldi. Cumhurbaşkanı Ocak 1933'te Hitler'i başbakanlığa atadı. Meclisi fesheden Hitler seçimlere gitti. 1933 seçimlerde çoğunluğu sağlayamadı. Ancak dört yıl süreli olağanüstü yetkiler aldı. Siyasi partileri kapattı.

Ø Hitler döneminde Alman dış politikası, Versay ve St. Germain antlaşmalarının kaldırılmasını,Almanya dışında bulunan bütün Almanların birleştirilmesini ve bir tek devlet altında toplanmasını hedefliyordu. Bu yeni politika "Hayat Alanı" (Lebensraum) olarak isimlendirildi.

Ø Ülke içinde güçlenen Hitler aktif bir dış politika izleyerek Versay'ın getirdiği sınırlamaları geçersiz ilan etti. Askersiz alan olarak belirlenen Ren bölgesini işgal etti. Almanya I.Dünya Savaşı ile kurulan dengeyi bozmaya karar vermişti. Bu gelişme mevcut dengenin sürmesinden yana olan devletlerin harekete geçmesine yol açtı.

 

c.İspanya’da Franco Dönemi

«   17 Temmuz 1936'da General Franco komutasındaki milliyetçi güçlerin, seçimle iş başıma gelen Cumhuriyetçi Halk Cephesi koalisyonuna karşı ayaklanması, İspanya'da üç yıl sürecek bir iç savaş başlattı.

«   Hitler ve Mussolini, İspanya'da iç çatışmaların başlaması üzerine Franco’ya destek olarak birer uçak filosu gönderdi.    Kısa süre sonra da 200 bin Alman ve İtalyan askeri bölgeye sevk edildi. Buna karşılık cumhuriyetçiler de Sovyetler Birliği ve başka bazı devletlerden askeri yardım ya da gönüllü desteği aldı. Franco önderliğindeki milliyetçiler Mart 1939 da yaklaşık on binlerce ölü ve bir milyondan fazla sürgün yanında ülkeyi yerle bir ederek yönetimi ele geçirdi. Bu sonuçla birlikte İspanyada  Franco'nun 1975 kadar sürecek olan dikta dönemi başladı.

 

 Ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel gelişmeler

Şehirlerin aydınlatılmaya başlanması ve evlere elektrik şebekelerinin ulaşması, elektrik ihtiyaçlarının artımına, dolayısı ile hammadde ihtiyaçlarına yöneltti. Şehir planlamacılığı sektörü gelişti. Şehirlerin ticari, yerleşim ve sanayi bölümlerine ayrılması ve düzenli bir yapılaşma planlandı. İnşaat sektöründe büyük atılımlar gözlendi. Alçak ve geniş binaların yerini, dar ve yüksek binalar aldı. Bu dönemde inşaa edilmiş en yüksek bina, 1931 yılında ABD'nin New York şehrinin Manhattan semtinde tamamlanan Empire State Binası'dır. Cadde ve sokaklar genişletildi. Trafik kanunları ve düzenlemeleri belirlendi. Dünya çapında ulaşım yollarının inşaasına hız verildi. Tren yolları, yeni ve daha hızlı trenler için yenilendi. Havacılık sektörünün gelişmesiyle birlikte, özellikle ABD'de bir çok havaalanı inşaa edildi.

İletişim sektöründe bir çok yenilik gözlemlendi. Gazete ve dergi satışları arttı, gazeteler daha hızlı basılıp dağıtılmaya başlandı. Radyo teknolojisi, tüm dünyada kullanılmaya başlandı. Televizyon öncesi karikatür ve çizgi romanlar, televizyon sektörünün gelişimi ile birlikte çizgi filmlere çevrildi. Sessiz sinema filmleri yapıldı. Televizyon ve iletişim, politik propaganda amaçlı olarak kullanılmaya başlandı.

Almanya'daki Nazi rejiminin etkileri sonucu, bir çok bilimadamı Almanya'yı terketti. Albert Einstein ABD'ye yerleşti ve izafiyet teorisini sundu. Nükleer fizik konusunda ilerlemeler sağlandı. Nükleer fizyon, ilk kez 1939 tarihinde Almanya'da gerçekleştirildi.

Savaşın etkileri ve Büyük Buhran, edebiyat alanında da etkilerini gösterdi. Kriz ve savaşın etkileri üzerine bir çok roman yazıldı. Bu döneme ait yazılmış eserlerden birisi John Steinbeck'in Gazap Üzümleri isimli romanıdır. Sanat alanında, savaş öncesi burjuva akımlarını tamamen reddeden sürrealizm akımı doğdu.

Siyasi gelişmeler

Birinci Dünya Savaşı'nın bitimi ile toplanan Paris Barış Konferansı ve neticesinde kurulan Milletler Cemiyeti, dünya siyasetini oldukça etkilemiştir. Savaşın bitmesiyle dünya piyasalarındaki hızlı gelişim ve hemen ardından yaşanan hızlı çöküş, Avrupa ve Amerika'da siyasi dengelerin değişmesini sağlamıştır. Bu dönemde Almanya'da Naziler, İtalya'da faşistler iktidara gelmiş, Birinci Dünya Savaşı'nda elde edemediklerini etme arzusuna bürünmüşlerdir. Ayrıca 1917 yılında Ekim Devrimi ile yıkılan Çarlık Rusyası, yerini SSCB'ye bırakmış, Lenin'in ölümünden sonra iktidarı eline alan Stalin, izlediği sert ekonomik ve siyasi programlarla SSCB ekonoisinin gelişimini sağlamıştır.

Uzak Doğu'da Japonya'nın Çin toprakları ve etrafındaki adalar üzerinde hak idda etmesi ve işgalleri, Japon ekonomisinin petrole olan ihtiyacını arttırmış, Büyük Okyanus'ta ABD ile ticari rota ve adalar üzerinde çekişmelere sebep olmuştur.

SSCB'nin bir dünya devine dönüşmeye başlaması, eknominin dışında felsefi akım olarak komunizmin Avrupa'ya yayılmaya başlaması, kapitalist düzende yaşayan Avrupa devletlerini tedirgin etmiş, anti-komunist oluşumların temelleri atılmaya başlanmıştır.

ABD'nin Birinci Dünya Savaşı sonrası dünya bankası halini alması ve bir çok ülkeye kredi sağlaması, Amerikan hükümetinin siyasi arenada güçlü konuma gelmesini sağlamış, dünya siyasetinde süper güç İngiltere'nin (Büyük Britanya İmparatorluğu) yerini ABD'ye bırakmasını sağladı. Bu güç dengesi içinde gelişen SSCB, ABD'nin ekonomik ve psikolojik rakibi olmaya başlamış, soğuk savaşın temelleri bu dönemde atılmıştır.

Birinci Dünya Savaşı sonrası yıkılan Osmanlı, yerini Türkiye'ye bıraktı. İngiltere ve Fransa'nın sömürgelerinde ayaklanma hareketleri başgösterdi, bunun sonucunda Irak bağımsızlığını ilan etti. Birinci Dünya Savaşı sonucu, uluslararası dengelerin oturmaması, Almanya'nın pancermenizm akımını yeniden yaşatmaya çalışması ve büyük cermen devleti hayallerinde koşması, petrol kaynaklarından yoksun oluşu ve sömürgecilikte diğer Avrupa devletlerine nazaran çok geride kalması, benzer durumdaki İtalya ile yakınlaşmasını sağlamıştır.

 

 

 H.ATATÜRK DÖNEMİ TÜRK DIŞ POLİTİKASI

1.DIŞ POLİTİKADAKİ GELİŞMELER

a.Türkiye’nin Milletler Cemiyetine Girişi

 l. dünya savaşından sonra Wilson ilkeleri doğrultusunda milletler cemiyeti kuruldu.

Bu cemiyetin görevi devletler arasındaki meseleleri barışçı yollarla çözüp savaşa meydan vermemesi idi.

 Fakat genelde böyle olmadı bu cemiyet güçlü devletlerin kontrolüne girmişti.

 Türkiye Musul ve nüfus meselesini bu cemiyete götürmüş haklı olmasına rağmen sonuç alamamıştı.

 1932 de Türkiye buraya üye olmak için tekrar çağrılınca üye olmaya karar verdi.

 Türkiye’nin buraya üye olmasında şunlar etkili oldu

1)    Dünya barışına katkıda bulunmak

2)    Yaklaşan savaş tehlikesi karşısında yalnız kalmamak.

 

b.Balkan Antantı

 1933 den sonra Avrupa’da devletler arasında büyük bir sürtüşme başladı.

 Yapılan silahsızlanma gayretleri başarısız oldu

 Almanya İtalya’nın yaptıkları tehlikenin geldiğini gösteriyordu.

 ll. Dünya savaşı çıkma ihtimali çok güçlüydü.

 Durum böyle olunca Türkiye

1)    Dünya barışına katkıda bulunmak

2)    Batı sınırını güvence altına almak

 Sebeplerinden dolayı arayış içerisine girdi.

 Türkiye’nin önerisi üzerine Türkiye Yunanistan Yugoslavya ve Romanya arasında Balkan Antantı imzalandı.

 Bu devletler karşılıklı olarak birbirlerinin sırların tanıyorlar ve güvence altına alıyorlardı.

 Bu devletlerden birine yapılacak saldırı hepsine yapılmış sayılacaktı.

 Böylece bölgede gözü olan devletlere (Almanya İtalya) bir caydırıcılık önlemi olmuştu.

 Türkiye batı sınırını güvenceye alıyor ve dünya barışına katkıda bulunuyordu.

 Bulgaristan Neuilly antlaşmasından memnun olmadığından ve balkanlarda gözü olduğundan bu antlaşmaya katılmadı.

 Bu antant ll. Dünya savaşında dağıldı

 

c.Möntrö Boğazlar Sözleşmesi

 Lozan da oğazlar

1)    Ticaret gemilerinin geçişi serbest olacak

2)    Boğazlar ve Marmara’daki adalar  askerden arındırılacak

3)    Bölgenin kontrolü ve güvenliği milletler cemiyetinin garantisinde olacak.

4)    Boğazların yönetimi Türkiye başkanlığındaki bir komisyon tarafından yürütülecek. (İngiltere,Fransa ,ABD,Rusya Japonya )

v 1936 yılında dünyadaki şartlar değişti.

v Şöyle ki

1)    Japonya Mancurya ya saldırdı ve milletler cemiyetinden ayrıldı.

2)    Almanya Versailles antlaşmasına aykırı olarak Ren bölgesine asker soktu.

3)    İtalya Habeşistan’ı işgal etti.

v Bu manzara bir savaşın çıkacağını gösteriyordu.

v Türkiye bir savaş halinde ilgili devletlerin boğazları koruyamayacağını mevcut dengelerin değiştiğini ileri sürerek milletler cemiyetine başvurdu ve boğazların durumunun tekrar görüşülmesi gerektiğini bildirdi.

v Milletler cemiyeti bizi haklı görerek ilgili devletlere gönderdi.

v İlgili devletlerle yapılan görüşmede biz haklı görünerek isteklerimiz kabul edildi.

v Türkiye,Japonya,Fransa,İngiltere,Yugoslavya,Yunanistan,Sovyetler Birliği Montreux antlaşmasını imza ettiler.

v İtalya bu antlaşmayı iki yıl sonra imza etti.

v Devletlerin bizim şartlarımızı kabul etmelerinde Türkiye’nin Almanya’nın yanına kaymasını istememeleri başlıca etkendir.

v Yani l.Dünya savaşında düştükleri hataya düşmek istemediler.

v Buna göre

1)    Boğazlar komisyonu kaldırıldı yetkileri Türkiye’ye verildi.

2)    Türkiye boğazlarda asker bulundura bilecek

3)     Ticaret gemilerinin gecişi serbest olacak.  

4)    Türkiye savaş zamanı veya savaş tehlikesi zamanında boğazları kapatabilecek.

5)    Karadeniz’e kıyısı olan devletlerin geçişi daha farklı şartlara bağlanacak.

6)    Savaş gemilerin geçişi daha farklı olacak.

 

v Sonuçta

1)    Boğazlar üzerindeki egemenliğimiz kesinleşti.

2)    Büyük bir siyası zafer kazandık.

3)    Türkiye’nin uluslar arası politikada önemi arttı.

4)    Sovyet Rusya ile ilişkiler bozuldu.

5)     İngiltere ile ilişkilerimiz daha iyi oldu.

 

d.Sadabat Paktı

v Türkiye bu paktın kurulmasında yine

1)    Dünya ve bölge barışına katkıda bulunmak.

2)    Çıkacak bir savaşta doğu sınırını güvence altına almak.

3)    Bölgede gözü olan devletlerine gözdağı vermek.

 

  Türkiye,Afganistan İran,Irak bu antlaşma ile karşılıklı olarak birbirlerinin sınırlarını tanıyor ve korumaya karar veriyorlardı.

 Bu devletlerden birine saldırı olursa hep birlikte karşı koyacaklarını açıklıyorlardı.

 Böylece bölge petrolünde gözü olan devletlere bir mesaj veriliyordu.

 Türkiye doğu sınırını batıda çıkacak bir savaşta garantiye alıyordu.

 Ayrıca dünya ve bölge barışına katkıda bulunuyordu.

 

e.Hatay Meselesi ve Hatay’ın Anavatana Katılması

 

 Milli mücadele döneminde Fransa ile yapılan Ankara antlaşmasına ve peşine yapılan Lozan antlaşmasına göre Hatay Fransa’ya kültür özerkliği alınarak bırakılmıştı.

 Böylece Hatay Fransız mandası oldu.

 1936 Fransa Hatay’ı Suriye’yi Lübnan’ı yaklaşan savaş tehlikesinden dolayı boşaltıp gitti.

 Suriye Lübnan   bağımsız oldu

 Fransa Hatay’daki haklarını Suriye’ye terk etti.

 Türkiye ise bunun kabul etmeyerek Hatay’ın bağımsız olması gerektiğini ve bunu Fransa’nın tanımasını istedi.

 Fransa bunu kabul etmedi

 Mesele milletler cemiyetine taşındı.

 Milletler cemiyeti Hatay ı içişlerinde serbest dış işlerinde Suriye ye bağlı olmasına karar verdi.

 Hatay ın toprak bütünlüğünün garantisinde Fransa ve Türkiye ye verdi.

 Bu durum Türkiye’nin hoşuna gitmedi.

 Avrupa da Hitlerin hareketleri Fransa nın tavır değiştirmesine neden oldu.

 Hatay da halk oylamasına karar verildi.

 Yapılan seçimler sonucunda Hatay da bağımsız bir devlet kuruldu.

 1939 yılında Hatay parlamentosu bir karar alarak anavatana katılma kararı aldı.

 Fransa bunu kabul etmek zorunda kaldı.

 M.Kemal hasta olmasına rağmen bu iş için büyük çaba sarf etti.

 Böylece güneyde misak-ı milliye ulaşıldı.

 

 

SOĞUK SAVAŞA GEÇİŞ DÖNEMİ

III.ÜNİTE: SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ

Ø  Soğuk Savaş, II. Dünya Savaşı'ndan galip çıkmış ABD, SSCB ve bu iki gücün çevresinde toplanan diğer devletler arasındaki anlaşmazlık ve rekabetin, silahlı çatışma yaşanmaksızın sürdürüldüğü döneme verilen isimdir.

Ø  Bu yeni süreç II. Dünya Savaşı sonrasında yirmi yıl boyunca sürmüştür. Bu yirmi yıllık sürecin oluşumu temelde SovyetABD güvensizliğine ve karşılıklı çekişmesine dayanır.

 

 

A.BLOKLARIN KURULUŞU

II. Dünya Savaşı Mayıs 1945'te Avrupa'da, Eylül'de de Asya'da sona erince, bu kıtalardaki güçler dengesinde boşluklar meydana geldi. Bu gelişmede, yenilen Almanya, İtalya ve Japonya'nın yanında, galip İngiltere ve Fransa'nın da savaştan büyük ölçüde yıpranmış olarak çıkması önemli rol oynadı.

Savaştan sonra Avrupa'da Almanya'nın, Asya'da Japonya'nın yerini tek başına dolduracak devlet bulunmamaktaydı. Savaştan sonra güçlü olarak kalabilenler siyasi ve ekonomik doktrinleri birbirleriyle çatışan ABD ve SSCB idi.

Bu iki yeni süper güç, iki kutuplu yeni uluslararası siyasal bir yapı oluşturmuştur. Savaştan tükenmiş olarak çıkan Avrupa devletleri, yükselen bu iki gücün etrafında yerlerini almakta gecikmemiştir.


1.DOĞU BLOKLARININ KURULUŞU
Doğu Avrupa'da komünist yönetimlerin kuruluşu temelde şu dört aşamada gerçekleşmiştir:

1.         işgalden Kurtarma Aşaması: Sovyet ordusu Doğu Avrupa ülkelerine bir kurtarıcı gibi girmiş, Nazi işgali döneminde Moskova'ya kaçmış olan yerli komünist liderler Sovyet ordusu ile birlikte ülkelerine geri dönerek yönetimi ele almışlardır.

2.         Koalisyon Aşaması: Savaş sonrası dönemde komünist, sosyalist, liberal ve çiftçi partilerinin oluşturduğu koalisyon hükümetlerine Alman yanlısı partiler alınmadı ve kısa bir süre içinde kapatıldı. Geniş halk kitleleri tarafından desteklenen koalisyonlar, Sovyet yönetimi ile sıkı ilişkiler kurmayı tercih etti.

3.         Koalisyonları Oluşturan Diğer Partilerin Saf Dışı Bırakılması Aşaması: Önemli

bakanlıkları ellerinde bulunduran komünistler, zamanla hükümeti bütünüyle ellerine geçirdi. Siyasal parti liderleri Hitler'le işbirliği yapmak ve Batı'nın casusu olmak gibi suçlamalarla siyaset sahnesinden silindi.

4.         Ulusal Komünist Kadroların Tasfiyesi Aşaması: Bu son aşama, Sovyet lider Stalin Doğu Avrupa'daki ulusal komünist yönetimleri ortadan kaldırmaya yöneldi. Diğer bir deyişle bu ülkelerde Moskova'nın istediği biçimde hareket edecek olan kadroların işbaşına getirilmesi gerekiyordu.

©      1947 yılı itibariyle Doğu Avrupa ülkelerinin çoğuyla ikili ittifak antlaşmaları yapılmıştı. Aynı yıl, bu devletlerle SSCB'nin ideolojik birliğini sağlayan "Kominform" kuruldu. Ocak 1949'da uluslararası ekonomik bir örgütlenme olan "Comecon" kurularak, Doğu Avrupa ülkelerinin ekonomileri Sovyet ekonomisine bağlandı.

 

a.Doğu Bloku İçindeki Diğer Gelişmeler

Yugoslavya ve Arnavutluk: Savaş sonrasında Doğu Avrupa ülkeleri bir bir Sovyet egemenliğine girerken bu iki devlet bağımsız olmak konusunda direndi. Bu direnmenin başlıca iki nedeni vardır:

♦          II. Dünya Savaşı bittiğinde bu iki devlette de halkın desteğine sahip liderler

vardı. Alman işgalinden kendi orduları sayesinde kurtulmuşlardı.

♦          Bu ülkelerin liderleri iktidarlarını sürdürebilmek için Sovyet desteğine dayanmak zorunda değillerdi.

Yugoslavya'da 1945'te 6 devletten oluşan Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti kuruldu. Arnavutluk'ta ise 1945 seçimlerini Enver Hoca'nın Demokratik Cephesi kazandı ve Arnavutluk Cumhuriyeti kuruldu.

Stalin, Kominform'u kurarken kendisini destekleyen Tito, aynı zamanda sıkı bir Yugoslav milliyetçisi idi. Stalin'in Comecon'a tam bağlılık ve Yugoslavya'da Sovyet ajanlarının serbest faaliyetiyle ilgili isteklerini reddetti. 1948'de milliyetçilikle suçlanan Tito, Sovyet Bloku'ndan uzaklaştırıldı.

         Bulgaristan: Çiftçi Partisi lideri Petkov, savaş sırasında komünistleri, çiftçileri, sosyal demokratları ve sosyalistleri içeren bir koalisyon kurmuştu. Sovyet yönetimi savaştan sonra bu hükümete karşı cephe aldı. 1946 Eylülünde yapılan referandumla önce cumhuriyet rejimi kuruldu. Kısa süre sonra da öteki partilerin kapatılması süreci başladı.

        Romanya: Sovyet yönetiminin baskıları ile Romanya'da komünist Petro Groza başkanlığında bir koalisyon hükümeti kuruldu. 1947 Şubatında barış antlaşması imzalandıktan sonra muhalefet ortadan kaldırıldı. Yerli komünistlerin önemli bir bölümü idam edildi.

       Macaristan: Sovyet işgalinde yapılmasına rağmen, 1945 Kasım seçimlerinde oyların ancak % 17'sini alabilen ve yenilgiye uğrayan Komünist Parti, Sovyetlerin baskısı ile koalisyon hükümetinde yer aldı. SSCB'nin Macaristan'a baskıyı artırması ile diğer partiler tasfiye edildi. 1947 yılında yapılan seçimlerde komünistler oyların % 60'ını alarak yönetime bütünüyle egemen oldu.

b.Sovyet Modeline Göre Ekonomik ve Sosyal Düzenin Kurulması

VARŞOVA PAKTI

ü  14 Mayıs 1955'te, SSCB tarafından Varşova Paktı oluşturuldu. SSCB yanında Çekoslovakya, Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Romanya, Doğu Almanya ve Arnavutluk bu ortak askeri savunma örgütünün üyesi oldu. Doğu Almanya, Pakt'ın askeri kanadına 1956'da katıldı. Arnavutluk 1968'de pakttan çekildi.

ü  Birliğin kuruluşuna ilişkin ilk adım, Aralık 1954'te sekiz sosyalist ülkenin katılımıyla, ortak güvenliğin ve barışın korunması konusunda Moskova'da düzenlenen konferansta atıldı. Varşova Paktı, giderek artan savaş tehlikesine karşı biçimlendi.

ü  14 Mayıs 1955'de Varşova Paktı'nın kurulmasını sağlayan Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması'nın maddelerinden bazıları şunlardır:

1.         Üyeler ortak çıkarlarını ilgilendiren sorunlarda birbirlerine danışacaklardır.

2.         Avrupa'da silahlı bir saldırı durumunda üyeler tek tek ya da ortak bir biçimde kendilerini savunacaklardır.

3.         Birleşik Komutanlık ve Siyasal Danışma Komitesi kurulacaktır.

4.         Üyeler bu anlaşmanın amaçlarıyla herhangi bir uluslararası bağlantıya girmeyecekler ve girişimlerde bulunmayacaklardır.

5.         Taraflar birbirleriyle ekonomik ve kültürel ilişkilerde dostluk ruhu içinde davra

nacaklardır.

6.         Bu sözleşme siyasal sistemleri göz önüne alınmaksızın tüm devletlere açıktır.

7.         Doğu ile Batı arasında ortak güvenlik sağlayan bir pakt yürürlüğe girince, paktın kaldırılması göz önüne alınabilir.

 

Varşova Paktı'nın belli başlı kuruluş amaçları şunlardır:

♦          Bir NATO saldırısına karşı Doğu Avrupa ülkelerini savunmak

♦          Sosyalist ülkelere ve sosyalizmin yayılmasına karşı kurulan NATO'nun askeri etkinliğini artırmasına ve silahlanma girişimlerine karşı cevap vermek

♦          Ulusçu, Sovyetlerden bağımsız oluşumların Doğu Avrupa'da yayılması ve

güçlenmesini engellemek

♦          SSCB'nin Doğu Avrupa'daki etki ve denetimini güçlendirmek

 

COMECON

25 Ocak 1949'da sosyalist ülkeler arasında ekonomik işbirliği ve dayanışma amacıyla uluslararası bir örgüt kurulmuştur. Merkezi Moskova'da olan bu örgüt Avrupa'da COMECON olarak adlandırılmıştır.

 

COMECON'un kuruluş amaçları:

♦          Ekonomik gelişme için uzmanlaşma ve işbirliğine dayalı planlar hazırlamak

♦          Hammaddelerin üretim ve dağıtımını yönlendirmek

♦          Üye ülkeler arasında ve öbür ülkelerle ticareti geliştirmek için ortak girişimde bulunmak

♦          Bilimsel ve teknik araştırmalarda işbirliği yapmak

COMECON üyesi ülkeler yeryüzündeki sanayi üretiminin 1/3'den ve ulusal gelirin 1/4'den fazlasını sağlamaktaydı. Yüzölçümü 25 milyon km2 olan üye devletler, topraklarında demir, kurşun ve çinko rezervinin % 50'si; doğal gazın % 4O'ı; manganez rezervinin % 80'i, petrol ve kömür gibi enerji kaynaklarının 1/3'ünü, nikel ve Volfram'ın 2/3'ünü bulundurmaktaydı.

 

KOMİNFORM

SSCB II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından İran, Türkiye ve Yunanistan'a yönelik baskılara yönelmiş ve Doğu Avrupa ülkelerinde kurdurduğu komünist yönetimlerle bu ülkeleri denetimi altına almıştır.

ABD yönetimi Avrupa'daki Sovyet tehdidine karşı Mart 1947'de Truman Doktrini, Haziran 1947'de de Marshall Planı'nı devreye soktu. Truman Doktrini, Amerika'nın Sovyet tehdidine maruz kalan ülkeleri desteklemesine, Marshall Planı ise Avrupa'yı ekonomik bakımdan güçlendirmeye dönüktü.

Moskova, ABD'nin bu adımlarına karşılık, sosyalist ülkelerle bağlarını güçlendirmek ve uluslararası komünist hareketleri bir merkezden yönetmek için yeni açılımlara yöneldi. Eylül 1947'de Polonya'da bir araya gelen farklı ülkelerden komünist parti liderleri 5 Ekim 1947'de KOMİNFORM'u kurdu.

 

KOMİNFORM'un kuruluş amaçları:

♦          İşçilerin yegane vatanı olarak SSCB'nin savunulması

♦          ABD tarafından temsil edilen emperyalizme karşı mücadele edilmesi

♦          Bütün dünyayı kapsayacak olan bir Sovyetler Cumhuriyeti'nin kurulması

 

c.Sosyalist Blokta Sarsıntılar

SOVYETLER BİRLİĞİ  YUGOSLAVYA ANLAŞMAZLIĞI

«   Doğu Bloku'nda yaşanan tek kutuplu oluşuma bölge ülkelerinden ilk ciddi tepki Yugoslavya'dan geldi. Yugoslavyalılar, Ruslarla 1945 yılından beri bazı konularda anlaşmazlık yaşıyordu. Bu anlaşmazlığın temel nedenleri şunlardır:

♦          SSCB'nin, Yugoslavya'yı tam denetim altına almak istemesi,

♦          Yugoslavya'nın hem bağımsızlığa hem de Balkanlarda üstünlüğe sahip olmasına Sovyetlerin karşı çıkması

♦          İki devlet arasında ideolojik bazda görüş ayrılıklarının baş göstermesi

«   Bu nedenlerle SSCB ile Yugoslavya'nın arası açılmış, Yugoslavya, 28 Haziran 1948' de, Kominform'dan çıkarılmıştır. Bu gelişmeler nedeniyle Doğu Bloku devletleri ile SSCB'nin hedefi haline gelen Yugoslavya 1953'te Balkan Paktı'na girdi.

«   1955 yılından itibaren SovyetYugoslav ilişkileri düzelmeye başladı. Bununla beraber Yugoslavya, bu tarihlerden itibaren daha çok AsyaAfrika ülkeleriyle, Bağlantısızlar grubunun öncülüğünü yapacak girişimlere başladı.

 

SOVYETLER BİRLİĞİ  ÇİN ANLAŞMAZLIĞI

ü  Doğu Bloku'nda yaşanan asıl büyük ayrışma SSCB ile Çin arasındaki anlaşmazlıklarla ortaya çıktı. 1949'da komünist bir yönetime sahip olan Çin, SSCB'ye yakın durmuş ve 1950'de bir dostluk anlaşması imzalamıştır. ABD'nin, Çin'deki yeni rejimi tanımayarak Çin'e ticaret ambargosu koyması ve Çin'in BM'den çıkarılması, ÇinSovyet dostluğunu güçlendirdi. Ancak Çin'in zamanla bağımsız politikalara yönelmesi, SSCB ile anlaşmazlık konularının ortaya çıkmasına yol açtı.

 Sovyet  Çin anlaşmazlığını doğuran temel faktörler:

♦          Uluslararası komünizm hareketlerinde liderlik rekabetinin başlaması

♦          Tarafsız ülkelerde nüfuz rekabetine girişilmesi

♦          Batılı devletlerle ilişkilerin niteliği konusunda anlaşmazlıklar yaşanması

♦          Sovyet ekonomik yardımının miktarı ve zamanı konusunda görüş ayrılıkları

yaşanması

♦          Doğu Türkistan ve Moğolistan gibi sınır bölgelerde sorunların baş göstermesi

ü  Çin yönetimi SSCB'nin Batı ile yumuşama sürecine girmesine şiddetle karşı çıkmaya başlayınca, Sovyet yönetimi, Çin ile yapmış olduğu yardım anlaşmasını iptal etti. 1962'den itibaren ÇinSovyet sınırında çatışmalar başladı. Çin, 1963'te Moskova'da ABD ile SSCB arasında yapılan "Nükleer Denemeleri Kısmen Yasaklayan Anlaşmadı imzalamayı reddetti.

ü  Anlaşmazlığın en önemli nedenlerinden biri olan sınır sorunu Ekim 1969'da, Pekin'de iki devlet arasında yeniden görüşüldü fakat bir sonuç alınamadı. Çin ile SSCB arasında başlayan anlaşmazlık Çin'in çok yönlü bir dış politika izlemesiyle şiddetlenmiş, bu da Doğu Bloku içerisinde bölünmelere neden olmuştur.

 

2.BATI BLOKUNUN KURULUŞU

 İngiltere

İngiltere 2. Dünya Savaşı'nda üç partinin oluşturduğu savaş kabinesi tarafından yönetildi. İngiliz halkı nezdinde büyük bir prestiji olan Churchill 1945 seçimlerini kaybetti. Bunda İngiliz halkının savaş dönemi sıkıntılarına tepkisi rol oynamıştır.

Ekonomik üstünlüğü sona eren İngiltere, ABD'ye bağımlı hale geldi. İngiliz hükümeti ekonomisini düzene sokmak için ABD'den ekonomik yardım istemek durumunda kaldı.

Amerikan yardımı yalnız İngiliz ekonomisi kurtarmakla kalmamış, tüm Batı Avrupa'da ekonomik kalkınmanın temelini oluşturmuştur.

Fransa

Fransa savaştan sonra Nazilerle işbirliği yapmamış partilerin oluşturduğu Ulusal Birlik Hükümeti tarafından yönetildi. Ülkede De Gaulle'ün tek başına iktidar olduğu 1958'e kadar, siyasal istikrarsızlık yaşandı. Savaşın getirdiği yıkım Fransa'yı büyük bir ekonomik bunalımın içine itmişti. Partiler arasında ciddi anlaşmazlıklar vardı. Diğer yandan Hindiçini'de başlayan ulusal kurtuluş savaşı, Fransa ekonomisine ayrı bir yük getirdi.

İtalya

Haziran 1946'da düzenlenen referandum ile İtalya'da monarşi yönetimi sona erdirildi ve cumhuriyet kuruldu. Ülkeyi 1953 yılına kadar çeşitli koalisyonlar yönetti. Bu durum İtalya'yı iç karışıklık ve siyasal istikrarsızlık ortamına sokmuştur.

Almanya

Almanya, II. Dünya Savaşı sonunda Yalta ve Potsdam konferansları ile 4 işgal bölgesine ayrılmıştı. SSCB ülkenin doğu bölgesini, ABD güney, İngiltere kuzey ve batı bölgelerini işgal etti. Fransa'ya ise İngiliz ve Amerikan işgal bölgesinin bir bölümü verildi. Sovyet işgal bölgesi içinde kalan Berlin de 4 ayrı işgal bölgesine ayrıldı.

Müttefikler Almanya'da,

♦          barış antlaşmasının imzalanması,

♦          işgal bölgelerinin birleştirilmesi,

♦          Almanya'da demokrasiye geçilmesi,

♦          Almanya'dan alınacak tamirat bedeli,

♦          işgal bölgelerinin ekonomik olarak birleştirilmesi

konularında ciddi anlaşmazlıklar yaşamıştır. Çözüm için 19461948 yılları arasında toplantılar yapıldı ancak ciddi bir sonuç alınamadı.

©      Ekonomik Anlaşmazlıklar: Potsdam'da Almanya'nın ekonomik bütünlüğünün korunması kararı alınmıştı. Ancak konferansa katılmayan Fransa bu karara uymadı. SSCB, işgal sırasında yitirdiklerini karşılamak gerekçesiyle, işgal bölgesindeki tahıl fazlasına ve teçhizata el koydu.

©      İngiliz işgal bölgesi, Almanya'nın endüstri bakımından en gelişmiş yeriyse de savaştan en çok zararı burası görmüştü. İngiltere, savaştan sonra içine düştüğü ekonomik bunalım nedeniyle Almanya'ya yardım edecek durumda değildi. Dolayısıyla, ABD, her iki işgal bölgesinin ekonomik kalkınma sorumluluğunu yüklenmek durumunda kaldı.

©      Siyasal Anlaşmazlıklar: SSCB, işgali altında tuttuğu Alman topraklarındaki sanayiyi hızla devletleştirmeye başladı. ABD ise kendi kontrolü altındaki bölgede liberal ekonomiye sahip bir devlet yapısı öngörüyordu. Aslında her iki tarafın amacı da, Almanya'nın yeniden güçlenerek Avrupa barışını tehdit etmesini önlemek idi. Ancak soğuk savaş başlayıp, iki devlet arasındaki ilişkiler gerilince, gelişmeler Almanya'nın ikiye bölünmesiyle sonuçlandı.

Berlin Ablukası ve Bölünme

1947 yılında Batılı devletler kendi işgal bölgelerinin ekonomik bütünleşmesi için adım attı. Bu üç işgal bölgesinde bir Alman hükümetinin kurulması kararlaştırıldı. Sovyet yönetimi bu girişimi boşa çıkarmak cin Berlin'i abluka altına aldı. Yaklaşık 150 km Sovyet işgal bölgesi içinde kalan Berlin'in ablukaya alınması, şehrin batıyla olan kara bağlantılarını koparttı.

Sovyet yönetimi Berlin'e temel ihtiyaç maddelerinin akışını keserek Batılıları ödün vermeye zorladı. Batılı ülkeler oluşturdukları hava koridoru ile Berlin'in ihtiyacı olan malzemeleri hava yoluyla temin etmeye başladı. Ablukanın etkili olmadığını gören Sovyet yönetimi 12 Mayıs 1949'da ablukayı kaldırdı.

Batı Almanya'da Eylül 1948'de Kurucu Meclis yeni anayasanın yürürlüğe girmesini sağladı. Ağustos 1949'da yapılan seçimler sonucunda Conrad Adenauer tarafından yeni hükümet kuruldu. Bu şekilde Federal Almanya Devleti şekillenmiş oldu. 7 Ekim 1949'da Sovyet denetimi altında Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulduğu ilan edildi.

 

a.Truman Doktrini

ABD Başkanı Harry Truman 12 Mart 1947'de Amerikan Kongresi'nde, "Amerikan dış politikasının, dış baskılara karşı koymaya çalışan özgür ulusları destekleme amacına yönelmesi gerekmektedir." ifadelerini kullandı. Kongre'den Türkiye ve Yunanistan'a 400 milyon dolarlık askeri yardım yapmak için yetki aldı. 22 Mayıs 1947'de başlayan Truman yardımı ile Yunanistan'a 300 milyon dolar, Türkiye'ye ise 100 milyon dolar verildi.

Truman Doktrini'nin özellikleri Nelerdir?

♦          Dünyanın iki bloğa ayrıldığını ortaya koymuştur.

♦          SovyetAmerikan mücadelesinin başladığını ilan etmiştir.

♦          Soğuk savaşın ilk adımlarını oluşturmuştur.

♦          Doğu Avrupa ve Balkanlardaki bölünmeyi çok daha kesin çizgileriyle ortaya koymuştur.

♦          Yunan İç Savaşı'nda merkezi hükümetin komünistlere karşı galip gelmesinde yardımcı etkili olmuştur.

♦          Türkiye ile Batı Bloku arasındaki ilişkileri iyileştirmiş ve Türkiye'nin NATO'ya girmesini sağlayacak sürece katkıda bulunmuştur.

♦          SSCB'nin güneye doğru genişlemesinin önünü kesmiştir.

Truman Doktrini komünist Balkan devletleri arasındaki ittifak görüşmelerini hızlandırmıştır. ABD, Truman Doktrini'nin ardından nüfuz alanını Orta Doğu'ya genişletmek için İngiltere ile birlikte girişimlerde bulunmuş, ancak ilerleme sağlayamamıştır.

ABD Tınman Doktrini'ne Neden Gerek Duydu?

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'ya yönelik Sovyet tehdidinin artması Truman Doktrıni'nın gerekçesini oluşturmuştur. Doğu Blokunun Sovyet denetimi altına girmesi dışında, Sovyet etki alanı Yunanistan'ı da alacak biçimde güneye doğru genişleme yoluna girmiştir. İngiltere'nin II. Dünya Savaşı'ndan Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'da, yükselen Sovyet tehlikesine karşı çıkacak ve Türkiye ile Yunanistan'ı destekleyecek gücü kendisinde bulamamıştı. Bu nedenle de, bölgedeki sorumluluklarını başka bir devlete devrederek kurtulmak istiyordu. Ekonomik sorunlarla boğuşan İngiliz hükümeti, Şubat 1947'de ABD'ye verdiği notayla, Türkiye ve Yunanistan'ın Batı savunması için önemli olduğunu, bu nedenle de asken ve ekonomik yardım yapılması gerektiğini, bu sorumluluğun da ABD'ye ait olduğunu bildirdi.

c.NATO’nun Kuruluşu

NATO'nun Kurulmasının Nedenleri Nelerdir?

Ø  İki süper güç arasında güven krizinin derinleştiği bir dönemde Şubat 1948'de Prag darbesi yaşandı. Bu darbe ile Çekoslovakya'nın Sovyet etki alanı içine girmesi Batı'da tepki ve endişe oluşturdu. 17 Mart 1948'de bir araya gelen Belçika, Fransa, Lüksemburg, Hollanda ve İngiltere, Brüksel Antlaşması'nı imzalayarak ortak savunma sistemi kurmayı, ekonomik ve kültürel ilişkilerini güçlendirmeyi kararlaştırdı.

Ø  Brüksel Antlaşması'nın en önemli maddesi Taraflardan biri Avrupa'da silahlı bir saldırıya uğradığı takdirde, antlaşmayı imzalamış bulunan öteki devletler, ellerindeki askeri ve öteki tüm olanaklarla saldırıya uğrayana yardım edeceklerdir." hükmü idi. Eylül 1948'de Brüksel Antlaşması çerçevesinde Batı Birliği Savunma Örgütü adıyla bir askeri organ kurulmuştur.

Ø  NATO, Brüksel Antlaşması'nı imzalayan devletlerin Amerikan desteğini almak istemelerinin bir sonucudur. NATO'nun oluşumunu sağlayan Kuzey Atlantik Antlaşması 4 Nisan 1949 tarihinde Washington'da imzalanarak yürürlüğe girdi. Antlaşma ile birlikte Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, yani NATO kurulmuş oldu.

Ø  NATO kuruluşunun üçüncü yılında içine Türkiye ile Yunanistan'ı 1955'te Federal Almanya'yı ve 1974'te İspanya'yı alacak biçimde genişledi.

 

NATO'nun Kurulduğu Uluslararası Ortam

II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da soğuk savaşın tırmanmasında,

•          Almanya konusunda SSCB ile Batı devletleri arasında görüş ayrılıktan yaşanması

•          Doğu Avrupa ülkelerinin Sovyet etki atanına girmesi

•          İdeolojik ve ekonomik örgütlenmenin başlaması

•          Japonya'da Müttefikler arasında ortak bir anlayışın kurulamaması

•          Truman Doktrini ile Marshalt Planı

•          Iran ile Türkiye üzerindeki Sovyet baskısı gelişmeleri rol oynamıştır.

 

NATO'nun Yapısı

©      NATO'nun başında, üye devletlerin dışişleri bakanlarından oluşan Kuzey Atlantik Konseyi vardır. Konsey ittifakın en yüksek karar organıdır. NATO temelde askeri bir kuruluş olmasına rağmen, karar vericiler sivil siyasi otoritedir. Üye devletler egemen olduklarından ve eşit haklara sahip bulunduklarından, konsey tüm kararlarını oybirliği ile alır.

©      Konsey ve Savunma Planlama Komitesi'ne NATO Genel Sekreteri başkanlık eder. NATO'nun en yüksek askeri organı ise, üye ülkelerin genelkurmay başkanlarından oluşan Askeri Komite'dir.

NATO'nun Özellikleri Nelerdir?

♦          ABD'nin barış zamanında Avrupa ülkeleri ile yaptığı ilk askeri ittifaktır.

♦          II. Dünya Savaşı sonrasının kargaşa orta mında, Batı Avrupa ülkeleri ile ABD arasındaki ilişkilere belirli bir düzen getirmiştir.

♦          İki  blok arasındaki  soğuk savaşın  doruk noktasını oluşturmuştur.

♦          SSCB'nin   1955  yılında  Varşova   Paktı'nı kurmasına ortam hazırlamıştır.

 

d.Avrupa Konseyinin Kuruluşu

«   İngiltere, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, İrlanda, İsveç ve Norveç'in katılımıyla 5 Mayıs 1949'da Londra'da bir anlaşma yapılmış ve merkezi Strasbourg olmak üzere Avrupa Konseyi kurulmuştur. Avrupa Konseyi'nin kuruluş amacı, üye devletlerin ekonomik ve toplumsal alanlarda işbirliğini sağlamaktı. Örgüte 1949'da Türkiye ve Yunanistan, 1950'de Federal Almanya, 195Vde Avusturya üye olmuş ve üye sayısı zamanla 23'e yükselmiştir.

«   İnsan hakları, medya, hukuki işbirliği, sosyal dayanışma, sağlık, eğitim, kültür, spor, gençlik, yerel demokrasiler, sınır ötesi işbirliği, çevre ve bölgesel planlama Konsey'in çalışma alanları yer almaktadır. Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi de Avrupa Konseyi'ne bağlı bir kurum olarak faaliyet göstermektedir.

e.Avrupa Ekonomik Topluluğu(AET)

♦          Üye ülkelerin toplam ekonomik kaynaklarını ortak pazar içinde toplamak

♦          İçinde mal, insan, hizmet ve sermayenin serbestçe dolaştığı ve dış ticaret ve tarım gibi konularda izlenecek ortak politika belirlemek

♦          Ulusal ekonomik politikaların ikinci planda kalacağı bir ortak pazar oluşturmak

♦          Avrupa'da ekonomik ve sosyal ilerlemeyi sağlamak ve yaşam koşullarını iyileştirmek

Roma Antlaşmalan'ndan ikincisi ise, Avrupa Atom Enerjisi Birliği'ni kurulmasını sağlamıştır.

Avrupa Atom Enerjisi Birliği'nin Kuruluş Amaçları:

♦          Atom enerjisinin barış ve güvenlik yoluyla kullanılmasını sağlamak

♦          Üye devletlerin bir nükleer endüstri kurmalarını sağlamak

♦          Üye ülkelerde yaşam düzeyini yükseltmek

Altı Avrupa devleti tarafından kurulan bu üç örgütün 1965 yılında birleştirilmesiyle Avrupa Topluluğu (AT) kuruldu. AT ağırlıklı olarak ekonomik hedeflere yönelmişken, zamanla hem ekonomik, hem de siyasi açıdan önemli bir güç haline geldi.

1973'te İngiltere, İrlanda ve Danimarka, 1981'de Yunanistan, 1986'da İspanya ve Portekiz topluluğa tam üye olmuşlardır. Böylece de topluluğun üye sayısı on ikiye yükselmiştir.


SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE TÜRK DIŞ POLİTİKASI

 SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNDE TÜRK DIŞ POLİTİKASI
     Türkiye, II. Dünya Savaşı sonunda galip devletlerin yanında yer almış, buna karşın savaştan hemen sonra önemli sorunlarla karşı karşıya kalmıştır.
      Bu dönemde toprak bütünlüğünü güvence altına almak Türk dış politikasının esasını oluşturdu. Türkiye, bu amaçla bazı ittifakların kuruluşunda aktif rol aldı. 1954'ten sonra Türkiye'yi meşgul eden temel konular, Kıbrıs ve TürkYunan ilişkileridir. 1974'ten sonra ise Ege Denizi sorunu ortaya çıkmıştır.

TÜRKİYE  SOVYETLER BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ
       Sovyet yönetimi daha II. Dünya Savaşı'nın başında Türkiye'den Boğazlar statüsünde değişiklik yapılmasını istemişti. Türkiye tarafından reddedilen bu istekler Rusya'nın yayılma politikalarının habercisiydi. Türkiye, bu nedenle II. Dünya Savaşı'nda Batı Avrupa devletlerinin yanında yer aldı. Ancak, Sovyetlerin Türkiye'den istekleri son bulmadı. Sovyet yönetimi şu isteklerde bulunuyordu:
     TürkSovyet sınırında, Sovyetler lehine bazı düzeltmeler yapılması,
     Sovyetler Birliği'ne Boğazlarda deniz ve kara üsleri verilmesi,
     Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde değişiklikler yapılması
      Türk hükümeti bu istekleri kesin bir dille reddetti. Bunun üzerine SSCB, 1945 yılının ortalarından itibaren Türkiye üzerinde ağır bir siyasi baskıya kurdu. Kars ve Ardahan'ı talep etti. Türk-Sovyet ilişkilerindeki bu gerginlik nedeniyle Türkiye, dengeyi sağlayabilmek üzere ABD'ye yaklaşmaya başladı.

TÜRKİYE  ABD İLİŞKİLERİ
    Türkiye, Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ederek Müttefiklerin yanında yer almıştı. Bunun üzerine Nisan 1944'te kesilmiş olan Amerikan askeri yardımı yeniden başladı.
    Ağustos 1946'da Sovyetler Birliği'ne bir nota veren ABD, Boğazların savunmasında sadece Türkiye'nin sorumlu olmasından yana olduğunu bildirdi. Arkasından da Akdeniz'e donanmasını gönderdi. 1947'de Truman Doktrini ilan edildi. ABD Kongresi Türkiye'ye Yardım Kanunu'nu kabul etti. Marshall Planı ile yapılan yardımın miktarı çoğaltıldı.
    1948'de ABD ile Türkiye arasında "Ekonomik İşbirliği Anlaşması" imzalandı. ABD ile ilişkilerin bu şekilde gelişmeye başlamasından bir süre sonra Türkiye NATO'ya ve Avrupa Konseyi'ne üye oldu ve Kore Savaşı'na katıldı.

Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ne Girmesi
    Avrupa Konseyi, II. Dünya Savaşı'ndan sonra SSCB tehlikesine karşı Brüksel Anlaşması ile 1949'da kurulmuştu. Başlangıçta Türkiye'yi üyeliğe almayan Avrupa Konseyi, 8 Ağustos 1949'da Türkiye, Yunanistan ve İzlanda'nın üyeliğe davet edilmesine karar verdi.
    Türkiye, bu üyelikle birlikte dünya dengelerinin yeniden oluştuğu II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, Sovyet tehdidi karşısında Batı ile ilişkilerini daha geliştirmiş ve Batı Bloku içerisinde yerini almıştır.
Türkiye'nin Kore Savaşı'na Katılması
   Türkiye, Batı savunma sistemindeki yerini güçlendirmek amacıyla Mayıs 1950'de NATO'ya ilk katılım başvurusunu yaptı.
   Ancak, Türkiye'nin bu isteği İngiltere başta olmak üzere diğer NATO ülkeleri tarafından desteklenmedi. Bu dönemde Kore Savaşı başlamış ve BM, üyelerini Güney Kore'ye yardıma çağırmıştır.
   1950'de iktidara gelen Demokrat Parti NATO'ya girme çabasına hız vermiş ve bu amaçla Kore Savaşı'ndan yararlanmak istemiştir. Nitekim 29 Haziran 1950'de BM'nin yardım çağrısını kabul eden Türk Hükümeti, Güney Kore'ye yardım için 4.500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi.
   Türk Hükümetin bu kararında şu düşünceler önemli rol oynamıştır:
    Türkiye'nin Batı'nın özgürlükçü düşünce yapısına bağlılığını açıkça ortaya koymak
     NATO'ya üyelik sürecinde ABD'nin desteğini sağlamak
   12 Ekim 1950'de Kore'ye ulaşan Kore Türk Tugayı, bölgede BM Barış Gücü Komutanlığı bünyesinde başarıyla görev yapmıştır. Türkiye, Kore'ye BM çatısı altında asker göndermeyi kabul eden 17 devlet arasında yer alıyordu. Bu şekilde cumhuriyet tarihinde ilk defa yabancı bir ülkeye Türk birliği gönderilmiş ve askeri mücadelelere girilmiştir.

TÜRKİYE'NİN NATO'YA ÜYE OLMASI
       Ø Türkiye, kurulduğundan beri NATO'ya katılmaya çalışmış, ancak SSCB'nin tepki göstereceğinden çekinen İngiltere bu girişime karşı çıkmıştır. Haziran 1950'de Kore Savaşı'nın patlak vermesi planları değiştirdi. Türk hükümetinin Kore'ye asker göndermesi ve Türk birliklerinin buradaki başarıları Türkiye'nin NATO üyeliğine yapılan itirazları giderdi.
       Ø Bu arada Sovyet Rusya'ya yakın üslere gerek olduğu için Türkiye'nin NATO'ya alınması konusu önem kazandı. Eylül 1951'de Türkiye ile Yunanistan'ın NATO'ya üye olarak davet edilmesine karar verildi. TBMM 18 Şubat 1952'de Kuzey Atlantik Antlaşması'nı onayladı. Bu şekilde Türkiye NATO'ya üye olarak Sovyet tehdidine karşı Batı savunma sistemindeki yerini aldı.

BALKAN PAKTI
     NATO'ya üyeliğin ardından Türkiye, Orta Doğu ve Balkanlarda daha aktif bir dış politika izlemeye ve güvenlik sisteminin güçlendirilmesi için çaba harcamaya başladı. Balkan Paktı, bu çalışmaların bir sonucudur.
Balkan Paktı Neden Kuruldu?
    II. Dünya Savaşı'nı izleyen yıllarda Balkanlardaki Sovyet etkinliği, Türkiye ve Yunanistan'ı endişeye düşürdü. Ayrıca Türkiye'nin NATO'ya katılması, Sovyet baskısını daha da artırdı. Yugoslavya 1948'de Sovyetlerden uzaklaştıktan sonra Batı'ya yöneldi. Bulgaristan, Romanya, Macaristan tarafından çevrilmiş durumda bulunan Yugoslavya, Türkiye ve Yunanistan ile işbirliğine gitti.
    Bulgaristan ve Arnavutluk ile ilişkileri kötü olan Yunanistan da, Türkiye ve Yugoslavya ile işbirliği yapmaktan yanaydı. Diğer bir deyişle SSCB ve ona yakın Balkan devletlerinin izledikleri politikalar Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya'yı birbirine yaklaştırdı.
    Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında 28 Şubat 1953'te Balkan Paktı imzalandı. Balkan Paktı'na göre,
♦          Ekonomik ve kültürel işbirliği yapılacaktı.
♦          Sorunlar barışçı yollarla çözülecekti.
♦          Taraflar birbirlerinin çıkarlarına aykırı herhangi bir ittifaka girmeyecekti.
♦          Ortak savunma konusunda işbirliği sürdürülecekti.
     Üye devletler arasındaki görüş ayrılıkları, paktın uzun ömürlü ve işlevsel olmasını engelledi. TürkYunan gerginliği ve Yugoslavya'nın farklı politik görüşleri Balkan Paktı'nın resmen ortadan kalkmasa da, fiilen işlemez hale gelmesine yol açtı.

BAĞDAT PAKTI (CENTO)
    Ø 1954 Ekim ayında Türkiye ile Irak, Orta Doğu'da bir güvenlik örgütü kurmaya karar verdiklerini açıkladı. Ancak bu girişim başta Mısır olmak üzere diğer Arap devletleri tarafından tepkiyle karşılandı.
    Ø 24 Şubat 1955'te Bağdat Paktı olarak bilinen "Türkiye ile Irak Arasında Karşılıklı İşbirliği Antlaşması" imzalandı. Pakta göre,
♦          İki devlet birbirlerinin içişlerine karışmayacak ve aralarında meydana gelecek anlaşmazlıkları barış yoluyla çözecekti.
♦          Pakt, Arap Birliği üyesi devletlerle, bölgenin güvenliğiyle ilgili ve taraflarca tanınan her devlete açık bulunacaktır.İngiltere 5 Nisan 1955'te Bağdat Paktı'na resmen üye oldu. Böylece Orta Doğu'daki çıkarlarını koruyacak yeni bir imkana kavuştu. Pakistan'ın 23 Eylül 1955'te katılımıyla Bağdat Paktı'nın üye sayısı dörde, İran'ın katılımıyla da beşe yükseldi.Pakt'a üye olmayan ABD, üye devletlere askeri ve teknik yardım yapmaya devam edeceğini, ekonomik girişimleri destekleyeceğini açıkladı. Bağdat Paktı'nın kurulması,
♦          Türk  Sovyet ilişkilerini daha da gerginleştirdi.
♦          Aynı zamanda Türkiye'nin, Arap devletleriyle olan ilişkilerini olumsuz yönde etkiledi.
♦          Arap devletleri arasında savunma ve askeri amaçlı anlaşmaların yapılmasına yol açtı.
     
Irak, Mart 1959'da Bağdat Paktı'ndan çekildiğini açıkladı. Ağustos 1959'da Bağdat Paktı'nın adı CENTO (Merkezi Antlaşma Örgütü) olarak değiştirildi. CENTO, savunma amacıyla kurulmuş olmakla birlikte daha çok ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğine yöneldi. Mart 1979'da Pakistan ve İran'ın da çekilmesiyle CENTO da fiilen sona erdi. 

1950 Sonrası Gelişmeler

DEMOKRASİNİN GELİŞMESİ
İkinci Dünya Savaşında demokrasiler arasında yer almış olan Türkiye'nin, savaştan sonra iç politika bünyesinde esaslı bir gelişme görülür. Milli Kurtuluş Hareketi'nin birinci bölümünü yurdu yabancı kuvvetlerin istilasından kurtarmak teşkil eden. İkinci bölümü ise büyük bir iç değişme, bir devrim hareketi olarak devam etmiştir. İkinci Dünya Savaşından sonra Türkiye'de demokrasinin gelişmesi bu devrim hareketinin devamından başka bir şey değildir.

Ancak yüzyıllarca mutlak bir idare altında yaşadıktan sonra, milli egemenlik sistemine geçmek kolay olmamıştır. Bu bakımdan Büyük Millet Meclisi kurulduktan ve Cumhuriyet ilan edildikten sonra Büyük Millet Meclisinin çalışmaları, bazı nedenlerle tek parti sistemine dayanmaktaydı. 1924'de girişilen çok partili rejimi çeşitli olaylar yüzünden son verilmişti. Fakat İkinci Dünya Savaşı esnasında diğer hür demokrasilerle ilişki kurulunca siyasi bünyemizi daha demokratik bir şekilde geliştirmek gerekti. Çünkü iki dereceli bir seçim ve tek parti hakimiyeti bağımsız demokrasinin kurulmasına engeldi. Bu nedenle savaş bitince çok partili sisteme geçmek zorunluluğu doğdu. Esasen devrimlerimiz bu yolda bir gelişme için gereken ortamı hazırlamış ve hür demokrasi fikrini milli bir dava olarak bilinçlendirmiştir.
ÇOK PARTİLİ DÖNEM
Savaşın sonlarına doğru ve savaş sonrasında tüm dünyada özellikle de Avrupa'da esmeye başlayan özgürlük ve demokrasi rüzgarları iktidardaki CHP'yi de etkilemiş, partinin baskıcı yönetiminden yakınan, daha çok özgürlük ve demokrasi isteyen güçlü bir muhalefet hareketi ortaya çıkmıştı. Cumhurbaşkanı İnönü'nün hoşgörülü tutumu da bu hareketi yüreklendiriyordu.

Önceleri başını Fuat Köprülü ile Adnan Menderes'in çektiği bu muhalefet hareketinin içerisinde Atatürk'ün son Başbakanı Celal Bayar ile Refik Koraltan da vardı. Bu dört milletvekili tarihe 'Dörtlü Takrir' olarak geçen ünlü önergelerini CHP Meclis Grubu'na verdiler. Önergelerinde parti tüzüğünün ve bazı yasaların değişmesini istiyorlardı. İsteklerinin geri çevrilmesi üzerine Bayar, CHP'den ve milletvekilliğinden istifa etti. Menderes, Köprülü ve Koraltan ise parti disiplinine uymadıkları gerekçesiyle CHP'den ihraç edildiler. Bayar, Menderes, Köprülü ve Koraltan 7 Ocak 1946'da Demokrat Parti'yi (DP) kurdular. Yeni bir partinin kuruluşu tek partinin baskıcı yönetiminden bıkmış olan toplumda büyük sevinç ve ilgi uyandırdı. Demokrasinin ve liberal bir ekonomi anlayışının sözcülüğünü yapan DP, kısa sürede hızla büyüdü. 1946 seçimlerinde Meclis'e girmeyi, 14 Mayıs 1950 seçimlerinde ise tek başına iktidara gelmeyi başardı. Böylece Türkiye'de tek parti dönemi sona ermiş, ilk kez halkın oyu ile iktidar değişikliği gerçekleşmiş oldu.

DP, 1954 seçimlerinde oylarını daha da artırarak iktidarını perçinledi, 1957 seçimlerinde oy kaybına uğramasına rağmen 27 Mayıs 1960'a kadar iktidarını sürdürdü.

DP, on yıllık iktidarı süresince, ekonomiye ve halkın yaşamına elle tutulur bir canlılık getirdi. Ekonomi genişledi, halkın kazancı arttı, çok sayıda köy yol, su ve elektriğe kavuştu. Yeni alanlar tarıma açıldı, makineli ziraat başladı, ticaret hızlandı, sanayileşme doğrultusunda önemli adımlar atıldı. Yabancı sermaye ve ticaret sermayesini sanayiye yöneltme sürecine girildi. İnönü zamanında benimsenmeye başlanan Amerika ile yakın işbirliği, DP iktidarı döneminde dış politikaya yeni boyutlar getirdi. Missouri zırhlısının İstanbul'u ziyareti (1946), 'Truman Doktrini' ve 'Marshal Planı'nın uygulamaya konması ile Amerika'dan ilk askeri ve ekonomik yardımların gelmeye başlaması, İnönü'nün bu doğrultuda attığı temelleri sağlamlaştırmıştı. DP iktidarı döneminde Türkiye Kore Savaşı'na katıldı, NATO'ya üye oldu (1952), yabancı sermaye yatırımları ve yabancıların petrol aramaları teşvik edildi.

1954'ten itibaren DP iktidarının halktan aldığı destek zayıflamaya başladı. Bunun başlıca nedeni, dış piyasalardaki elverişli konjonktürün sona ermesi ve ekonomide bozulma belirtilerinin ortaya çıkmasıdır. Hızla büyüyen enflasyon, özellikle büyük kentlerdeki sabit gelirlilerin, asker ve sivil bürokrasinin maddi durumunu sarsmıştı. Halktaki hoşnutsuzlukla birlikte muhalefetin ve basının eleştirileri de sertleşmişti. Bu eleştiriler karşısında iktidarın soğukkanlılığını yitirdiğine işaret eden tedbirler alındı. İnönü'nün yurt gezilerinde karşılaştığı engeller, basını kontrol altında tutmak için başvurulan yöntemler ve 'Tahkikat Komisyonu'nun kurulması ile birlikte, ülkede yaygın rejim tartışmaları başgösterdi. Üniversite gençliği sokaklara döküldü. Sıkıyönetimin ilan edilmesiyle daha da gerginleşen ortamda, Silahlı Kuvvetler 27 mayıs 1960 sabahı yönetime el koydu.
 
DİĞER PARTİLER

1945 yılından itibaren kurulan diğer partiler, Nuri Demirağ'ın kurduğu 'Milli Kalkınma Partisi', Mareşal Fevzi Çakmak, General Sadık Aldoğan, Hikmet Bayur'un kurdukları 'Millet Partisi', 1953'de kapatıldı. Bunun üzerine bu parti kurucularından bazıları birleşerek 1954'de Cumhuriyetçi Millet Partisi'ni kurdular. Bir de Türkiye Köylü Partisi vardır.

1946'da yapılan seçimlerde altmış seçimlerde altmış dört milletvekili çıkaran Demokrat Parti, 1950 seçimlerine kadar Mecliste muhalefet görevini yaptı. 1950 de Dokuzuncu Büyük Millet Meclisi devresi için yapılan seçim sonucunda 487 milletvekilliğinden 408'ini Demokrat Parti, 69'unu Cumhuriyet Halk Partisi, 1'ini Millet Partisi, 9'unu da bağımsızlar kazandı. Böylece Demokrat Parti büyük bir çoğunlukla iktidarı ele aldı.

Dokuzuncu Büyük Millet meclisi, 384 oyla Cumhurbaşkanlığına İstanbul Milletvekili Celal Bayer'ı seçti. Celal Bayar Türkiye'nin üçüncü Cumhurbaşkanı oldu. Celal Bayar da hükümeti kurmak görevini Adnan Menderes'e verdi.
1960'LI YILLAR
27 Mayıs ihtilalini izleyen ilk genel seçimler ortaya ilginç bir tablo çıkarmıştı. DP'nin devamı oldukları iddiasıyla siyaset sahnesine çıkan iki parti, Adalet Partisi (AP) ve Yeni Türkiye Partisi (YTP) toplam olarak DP'nin 1957'de aldığı oylardan fazlasını elde etmişti. CHP'nin oyları ise %41'den %37'ye düşmüştü. Bu sonuç, halkın siyasal eğilimlerinin değişmediğinin, hatta ihtilale tepki gösterdiğinin bir ifadesiydi.

Türkiye'nin 1960 ve 1970'li yıllardaki siyasal yaşamını büyük ölçüde etkileyecek olan AP, 11 Şubat 1961'de kuruldu. Partinin ilk genel başkanlığına emekli Orgeneral Ragıp Gümüşpala getirildi.

İhtilali izleyen seçimlerden sonra İsmet İnönü'nün başkanlığında kurulan ilk hükümet, CHP-AP koalisyonuydu. Bu ortak hükümet sivil rejime dönüşü kolaylaştırmakla birlikte iç uyumsuzluğu nedeniyle uzun ömürlü olamadı.

Gümüşpala'nın 1964'te ölümüyle boşalan AP Genel Başkanlığına Devlet Su İşleri Eski Genel Müdürü Süleyman Demirel seçildi. AP, 1965 seçimlerinde oyların %53'ünü alarak tek başına iktidara geldi. Bu seçimlerin bir özelliği de Türkiye'de ilk kez sosyalist bir partinin, Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) seçimlere katılması ve 15 milletvekilliği kazanmasıydı.

AP'nin 1965-1971 yıllarındaki iktidar dönemi ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan Türkiye'nin en parlak devirlerinden biri oldu. Bu dönemde ekonominin en belirgin özelliği yüksek kalkınma hızı ve düşük enflasyondu. Sanayileşme süreci hızlandı. Kırsal kesime dönük yatırımlara ve enerji projelerine öncelik verildi. Daha bağımsız bir dış politika izlendi. 1965-1971 yılları ayrıca Türkiye'nin en özgürlükçü dönemi özelliğini de taşımaktaydı. Düşünceyi sınırlayan ve antidemokratik olarak nitelenen yasa maddelerinin en az uygulandığı ve en az sayıda kişinin bu nedenle hüküm giydiği dönemdi. Bu dönemde kitleler siyasal örgütlenme yolunda önemli adımlar attılar. Yine bu dönemde basın, tarihinin en özgür yıllarını yaşadı, farklı görüşler açık biçimde yazıldı ve tartışıldı.

Fransa'da 1968'de başlayan ve tüm dünyaya yayılan öğrenci eylemleri, 1960'lı yılların sonlarına doğru Türkiye'nin de gündeminin birinci sırasına oturdu. Başlangıçta üniversitelerdeki öğretim biçimine ve sınav sistemine bir başkaldırı niteliği taşıyan bu eylemler, bir süre sonra siyasal ve ideolojik içerik de kazanacaktı.
MC DÖNEMLERİ



12 Mart döneminin hukuki olarak sonunu getiren 1973 seçimlerinde hiçbir parti çoğunluk sağlayamamıştı. 1961'de olduğu gibi yine 'koalisyonlar dönemi' başladı, çok sayıda hükümet kuruldu, uyumsuzluklar, güvensizlik oyları ve milletvekili transferleri birbirini izledi. 1973 seçimlerinde en yüksek oyu CHP almıştı. CHP Genel Başkanı Ecevit, uzun görüşmelerden sonra görüşlerinde İslami akımları yansıtan Milli Selamet Partisi (MSP) ile koalisyon hükümeti kurdu. Bu ilginç uzlaşma bazı olumlu sonuçlar doğurmuşsa da, dünyada başgösteren petrol bunalımının etkileri Türkiye'ye de yansımıştı.

1974 Haziranı'nda Kıbrıs'ta Makarios yönetimine karşı ENOSİS'çi bir darbe yapılması, Türkiye'yi Londra Antlaşması ve 1960 Kıbrıs Anayasası'ndan doğan garantörlük haklarını kullanarak adaya askeri bir müdahalede bulunmak zorunda bırakmıştı. Kıbrıs sorununun önemli ekonomik ve siyasal sonuçları oldu. Batı'nın Türkiye'ye karşı aldığı olumsuz tavır, ABD'nin ilan ettiği ekonomik ambargo, Kıbrıs Harekatı'nın zorunlu kıldığı harcamalar ülkede büyük sıkıntılar yarattı. Kıbrıs sonrası izlenecek dış politika konusundaki anlaşmazlığın da etkisiyle CHP-MSP koalisyonu dağıldı. Cumhurbaşkanı Korutürk tarafından görevlendirilen Kontenjan Senatörü Sadi Irmak'ın kurduğu hükümet ise Meclis'ten güvenoyu alamadı.

Bu arada 1971'de AP'den ayrılan ve çıkarılanlar tarafından kurulan Demokratik Parti'de (DP) çözülmeler başlamıştı. Milletvekili sayısını artıran AP, MSP, MHP (Milliyetçi Hareket Partisi) ve CGP (Cumhuriyetçi Güven Partisi) ile biraraya gelerek çoğunluğu sağladı. Yeni hükümeti kurma görevi Demirel'e verildi. Demirel, 1977 yılı seçimlerine kadar görev yapacak olan ve 'Milliyetçi Cephe' (MC) adı verilen hükümeti kurdu.

MC dönemi 1977 seçimlerinden sonra da devam etti. Bu seçimde de hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlayamaması üzerine Demirel bu kez II. MC Hükümeti'ni kurdu. 1978 Ocak ayına kadar görevde kalan bu hükümet de ekonomik sıkıntılar, dış politika sorunları ve giderek tırmanan terör karşısında çaresiz kaldı. Ülke döviz darboğazına girmiş, ithalat yapılamaz olmuş, hükümet kısa vadeli ve yüksek faizli kredilerle bu durumdan kurtulmaya çalışmıştı.

Türkiye'nin içinde bulunduğu bunalım, 1977'nin Aralık ayında 11 AP milletvekilinin partiden istifa etmesi ile yeni bir boyut kazandı. Demirel'in başkanlığındaki II. MC Hükümeti düşürüldü, CHP lideri Ecevit, 11 bağımsız milletvekili, DP ve CGP milletvekillerinin desteğiyle yeni hükümeti kurdu. Bu dönemde ekonomik sorunlar büsbütün ağırlaştı. Temel gıda maddeleri, benzin ve tüpgaz bulunamaz oldu. Kuyruklar ve karaborsa başladı. 1979 sonlarında yapılan Cumhuriyet Senatosu kısmi yenileme seçimlerinde CHP ağır bir yenilgiye uğrayınca, Başbakan Ecevit görevden çekildi. Demirel bu kez MSP ve MHP'nin dışarıdan desteğiyle AP azınlık hükümetini kurdu (25 Kasım 1979). 1979'un son günlerinde Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları, Cumhurbaşkanı Korutürk'e bir uyarı mektubu verdiler. Ancak iktidar ve muhalefet partileri uyarının muhatabı olmadıklarını açıkladılar. Demirel Hükümeti'nin ekonomik durumu iyileştirmek için aldığı 24 Ocak Kararları, kısa sürede olumlu sonuç vermişse de, terör olayları sürmekteydi. Birçok ilde sıkıyönetim ilan edilmişti. Öte yandan 1980'in ilk aylarında görev süresi dolan Fahri Korutürk'ün yerine bir türlü yeni cumhurbaşkanı seçilememişti.

ÖZAL HÜKÜMETLERİ



Turgut Özal'ın liderliğindeki ANAP, 1983 seçimlerinde tek başına iktidara gelmiş, 1987 seçimlerinde de iktidarda kalma başarısını sürdürmüştü.

Özal döneminin en önemli özelliği ardarda yapılan cesur ve kararlı reformlarla ekonominin yön ve kabuk değiştirmesi oldu. Özal'ın 'Büyük Transformasyon' olarak nitelendirdiği bu liberal dönüşümle, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu ve Kambiyo Rejimi kökten değiştirildi, ithalat ve ihracat serbestleştirildi, dövizde 'serbest kur' sistemine geçildi. Daha önce dışa kapalı bir ekonomik model olan 'ithal ikamesi'nin yerini, 'ihracata öncelik' tanıyan dışa açık bir ekonomi politikası aldı. Bu dönemde devlet sübvansiyonları azaltıldı, üretim ihracata yöneltildi, devletin gelirlerini artırmak için Katma Değer Vergisi yürürlüğe kondu. Gelir Ortaklığı Senetleri satışa çıkartıldı, Toplu Konut ve Özelleştirme idareleri kuruldu, serbest ticaret bölgeleri oluşturuldu. Böylece ekonomik büyüme hızlandırıldı, kronikleşen döviz açığı sorunu çözüldü. Dış politikadaki en önemli gelişme ise Türkiye'nin Avrupa ülkeleriyle ilişkilerinde gözlenen göreli iyileşme oldu. Nitekim, Türkiye ile ilişkilerini askıya almış olan Avrupa Konseyi Danışma Meclisi, Türk parlamenterlerinin bu kurula katılmasını Mayıs 1984'te kabul etti. Öte yandan, yıllardır sürmekte olan İran-Irak savaşında tarafsız bir politika izleyen Türkiye, her iki ülkeyle ticaretini olumlu yönde geliştirdi.

Yunanistan'ın NATO'nun askeri kanadına dönmesine izin verilmesinden sonra canlanan ABD ilişkilerindeki düzelme devam etti. Türkiye bu dönemde özellikle Ortadoğu ve Avrupa ülkeleriyle kurduğu yoğun ticaret ilişkileri nedeniyle ihracatında ve turizm gelirlerinde büyük artışlar sağladı.

I. Özal Hükümeti döneminde iç siyasette de önemli gelişmeler oldu. HP ve SODEP, Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adıyla birleşti. CHP'nin yasaklı genel başkanı Bülent Ecevit'in ekibi de Demokratik Sol Parti'yi (DSP) kurdu. 6 Eylül 1986'da yapılan halkoylaması ile siyasal yasaklar kaldırıldı ve Bülent Ecevit DSP'de, Süleyman Demirel DYP'de, Alparslan Türkeş Milliyetçi Çalışma Partisi'nde (MÇP), Necmettin Erbakan Refah Partisi'nde (RP) genel başkanlığa getirildi.

1987 yılında yapılan erken genel seçimlerde ANAP %36 oyla yine tek başına iktidara gelirken, SHP %24.75 ve DYP %19.15 oranında oy aldı, diğer partiler yüzde 10'luk oy barajını aşamadıkları için TBMM'ye giremediler. Kenan Evren'in görev süresinin dolması üzerine, Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçildi. Görevi 9 Kasım 1989'da devralan Turgut Özal'ın Başbakanlığa atadığı Yıldırım Akbulut, Kasım 1989'da toplanan ANAP Olağanüstü Büyük Kongresi'nde genel başkan seçildi.

KOALİSYON DÖNEMLERİ



Haziran 1991'de ANAP Genel Başkanlığı'na Yıldırım Akbulut'un yerine Mesut Yılmaz'ın seçilmesi, yeni bir hükümet oluşumunu da beraberinde getirdi. Yılmaz başkanlığında kurulan yeni hükümet ise erken seçim kararı alacak ve 21 Ekim 1991'de genel seçimler yapılacaktı. Seçim kampanyasında demokratikleşme ve enflasyonu durdurma temalarına ağırlık veren DYP %27.03 oy oranıyla birinci parti oldu. Onu ANAP, SHP, RP ve DSP izledi. Yeni hükümet 20 Kasım 1991'de Süleyman Demirel'in başkanlığında bir DYP-SHP koalisyonu olarak kuruldu. Ekonomik büyümeyi canlandırmak ve ücretlilerin reel gelirlerini artırmakta bir ölçüde başarılı olan bu hükümet, demokratikleşme yönünde bazı adımlar attı.

1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya Cumhuriyetleri ile gerek Cumhurbaşkanı Özal'ın gerekse hükümetin çeşitli girişimleriyle çok yönlü ilişkiler kuruldu. Böylece, Türkiye için bir 'bölge devleti' olma yolunda yeni ufuklar açıldı. Haziran 1992'de bir zirve toplantısıyla kurumsallaştırılan, Kafkasya ve Balkanlar dahil bütün Karadeniz havzasını içine alan Karadeniz Ekonomik İşbirliği, Türkiye'nin bu bölgedeki önemini daha da artırdı. Ayrıca Türkiye, Bosna-Hersek ve Somali konularında da aktif bir rol oynadı.

Turgut Özal'ın 17 Nisan 1993'te vefat etmesi üzerine, Cumhurbaşkanlığı görevine Süleyman Demirel seçildi. Demirel'den boşalan DYP Genel Başkanlığına ise 13 Haziran'da yapılan olağanüstü büyük kongrede Tansu Çiller getirildi. Türkiye'nin ilk kadın Başbakanı olan Çiller'in kurduğu yeni DYP-SHP Koalisyon Hükümeti 25 Haziran 1993'ten 25 Aralık 1995 seçimlerine kadar görevde kaldı. 1995 seçimlerinde Refah Partisi %21 oy oranıyla birinci parti oldu. 5 Mart 1996'da Mesut Yılmaz'ın başkanlığında 'Anayol' olarak adlandırılan ANAP-DYP koalisyon hükümeti kuruldu. Bu hükümet dört ay sürdü. RP'nin hükümet hakkında verdiği gensoruyu DYP'nin destekleyeceğini açıklaması üzerine Başbakan Yılmaz, 6 Haziran 1996'da Cumhurbaşkanı Demirel'e istifasını sundu. Demirel bu kez RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ı hükümeti kurmakla görevlendirdi. Erbakan, 'Refahyol' olarak adlandırılan RP-DYP koalisyon hükümetini kurdu. DYP Genel Başkanı Tansu Çiller bu hükümette Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev aldı. Bu dönemde yoğunlaşan irtica tartışmaları, sosyal ve siyasal bir gerilimin doğmasına neden oldu. Milli Güvenlik Kurulu 28 Şubat 1997 tarihli toplantısında, irtica tehlikesinin tırmanmakta olduğu uyarısını yapınca yeni bir süreç başladı. Bu gerilimli süreçte, Başbakan Erbakan görevi hükümet ortağı DYP'nin Genel Başkanı Çiller'e devretmek amacıyla 18 Haziran 1997'de istifa etti. Cumhurbaşkanı Demirel ise 19 Haziran 1997'de, hükümeti kurmakla Çiller'i değil, ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'ı görevlendirdi ve Yılmaz'ın kurduğu, kamuoyunda 'Anasol-D' olarak adlandırılan ANAP-DSP-DTP koalisyon hükümetini onayladı. 12 Temmuz 1997 tarihinde güvenoyu alan Anasol-D Hükümeti döneminde erken seçim kararı TBMM'de büyük çoğunlukla alınarak, genel ve yerel seçimlerin 18 Nisan 1999 tarihinde birlikte yapılması kararlaştırıldı.

Yönetimde 17 ay kalan hükümet, muhalefet tarafından verilen bir gensoruyla 25 Kasım 1998 tarihinde düşürüldü. Cumhurbaşkanı tarafından yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Bülent Ecevit'in girişimleri sonuçsuz kalınca, görevi Muğla Bağımsız Milletvekili ve Sanayi Bakanı Yalım Erez aldı. Yalım Erez'in hükümet kurma çalışmaları devam ederken, DYP Genel Başkanı Çiller'in Ecevit'in başbakanlığında kurulacak bir azınlık hükümetine destek vereceğini açıklaması, güvenoyu alacak bir hükümet formülü ortaya çıkardı. Nitekim, Bülent Ecevit tarafından 17 Ocak 1999 tarihinde kurulan azınlık hükümeti güvenoyu alarak, 18 Nisan seçimlerine kadar görev yaptı. Seçim sonucunda DSP, MHP, FP, DYP ve ANAP parlamentoda temsil edilme hakkı kazanırken, CHP %10'luk ülke barajını aşamayarak parlamento dışında kaldı. DSP oylarını yüksek oranda artırırken, MHP de en fazla oy alan ikinci parti oldu. ANAP ve DYP gibi merkez sağ partileri ise büyük oy kaybına uğradı. Ocak 1998 tarihinde kapatılan Refah Partisi'nin bağımsız kalan milletvekillerinin çoğunun katılımıyla kurulan FP de oy oranını koruyamadı.

28 Mayıs 1999 tarihinde, seçimlerden birinci parti olarak çıkan DSP'nin Genel Başkanı Bülent Ecevit'in başkanlığında DSP-MHP-ANAP koalisyon hükümeti kuruldu. Bir uzlaşma ve atılım hükümeti olarak kurulan 57. hükümet, göreve başlar başlamaz Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin sivilleştirilmesi, Bankalar Kanunu, 'Uluslararası Tahkim'i öngören Anayasa değişikliği ve Sosyal Güvenlik Reformu gibi önemli konularda yeni yasaların çıkmasını sağladı. 1999 yılı Helsinki Zirvesi'yle başlayan Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde, uyguladığı ekonomik istikrar programı ile enflasyonla mücadelede önemli gelişmeler kaydeden hükümet, Cumhurbaşkanlığı seçimini uzlaşıya dayalı bir anlayış çerçevesinde sonuçlandırdı. 16 Mayıs 2000 tarihinde görev süresi dolan 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in yerine, parlamentoda temsil edilen 5 partinin Genel Başkanlarının katıldıkları bir teklifle aday gösterilen Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer, 3. turda 330 oyla Türkiye'nin 10. Cumhurbaşkanı seçildi.
YENİ SEÇİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK


Toprak Kanunu Mecliste görüşülürken kuvvetli bir muhalefet grubu belirtmişti. Gerek Meclisteki muhalif grup, gerekse basın, Seçim Kanununun değiştirilmesini, çok partili bir rejime girilmesi tezini savunuyorlardı. İktidarda bulunan Halk Partisi, Tek Dereceli Seçim Kanunu'nu çıkardı. 1946'da, Sekizinci Büyük Millet Meclisi devresinde tek dereceli seçim uygulandı. Yeni Seçim Kanunu ile gizli oy, açık tasnif sistemi kabul edilmişti. O zaman kurulmuş olan Demokrat Parti 64 milletvekili ile Meclise girdi. Bu Meclis, 1950 yılında hukukçulardan meydana gelen bir heyet tarafından hazırlanan 'Yeni Seçim Kanunu'nu kabul etti.
DEMOKRAT PARTİ
1945'de Büyük millet Meclisinde belirmeğe başlayan muhalefet, zamanla Mecliste kuvvetli bir grup kurmayı başardı. Özellikle Toprak Kanununun görüşülmesi sırasında, iktidarı şiddetle eleştiren muhalifler Halk Partisinden çekilmeğe karar verdiler ve istifa ettiler.
Demokrat Partinin Kuruluşu:

Halk Partisinden istifa eden Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan, Fuat Köprülü aralarında anlaşarak 7 Ocak 1946'da Demokrat Parti adıyla yeni bir parti kurdular. Demokrat Parti, az zamanda faaliyet alanını genişleterek, kuvvetli bir muhalefet partisi haline geldi. 15 Ekim 1951'de toplanan Üçüncü Büyük Kongrede tüzük ve programını yeniden saptadı.
Demokrat Partinin Programı:

Demokrat Parti, programının birinci maddesinde kuruluş amacını şöyle belirtmekte idi: 'Siyasi hayatımızın, birbirine karşılıklı saygı gösteren partilerle idaresi lüzumuna inanan Demokrat Parti, Türkiye Cumhuriyetinde demokrasinin geniş ve ileri bir anlayışla gerçekleşmesine ve umumi siyasetin demokratik bir görüş ve zihniyetle yürütülmesine hizmet maksadıyla kurulmuştur'.

27 MAYIS HAREKETİ



DP'yi iktidardan düşürmek, özellikle İnönü sempatizanı birçok subaya, siyasal ve ekonomik sorunların çözümü, ülkeyi ve demokrasiyi kurtarmanın vazgeçilmez önkoşulu gibi görünüyordu. Silahlı Kuvvetler'in çeşitli kademelerinde Milli Birlik Komitesi (MBK) adı altında örgütlenen bu subaylar, 27 Mayıs 1960 sabahı planlı bir şekilde harekete geçerek, DP iktidarını devirerek yönetime el koydular. Sabahın ilk saatlerinde yayınlanan ihtilal bildirisinde, hareketin demokrasiyi kurtarmak ve kardeş kavgasını önlemek için yapıldığı, hiçbir şahsa ve zümreye karşı olmadığı, en kısa sürede seçimlere gidileceği ve yönetimin sivillere devredileceği açıklanıyor, NATO ve CENTO'ya bağlı kalınacağı bildiriliyordu.

Devrik Cumhurbaşkanı, Başbakan, bakanları ve iktidar partisine mensup milletvekilleriyle önde gelen yöneticiler, Harp Okulu'nda gözaltına alındılar. Orgeneral Cemal Gürsel, Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Genelkurmay Başkanı oldu. MBK, yasama görevini üstlendi ve 17 Haziran 1960'ta çoğu sivillerden oluşan yeni bir hükümet kuruldu.

İhtilal Yönetimi ilk güçlüğü MBK üyeleri arasındaki görüş ayrılığı nedeniyle yaşadı. Üyelerden bir bölümü bir an önce seçimlerin yapılmasını isterken, diğer bölümü köklü reformlar gerçekleştirildikten sonra seçimlerin yapılmasını öngörüyordu. İkinci gruptakiler 13 Kasım 1960'da tasfiye edilerek yurt dışında çeşitli görevlere atandılar.

MBK aynı yılın Aralık ayında, yeni anayasa ve seçim yasası hazırlamakla yükümlü 'Kurucu Meclis'in oluşturulmasını kararlaştırdı. Çeşitli kuruluşların temsilcilerinden oluşan Kurucu Meclis, 5 Ocak 1961'de göreve başladı. Üniversite çevrelerinden alınan anayasa taslakları, meclisin özel komisyonlarında biçimlendirilerek tartışmaya sunuldu. Kurucu Meclis'in son şeklini verdiği anayasa, 9 Temmuz 1961'de yapılan referandum sonucu kabul edilerek yürürlüğe girdi. MBK, 15 Ekim 1961'de yapılan seçimlerle iktidarı sivillere bıraktı. MBK'nın 22 üyesi Anayasa gereğince 'Tabii Senatör' olarak parlamentoya girerken, Cemal Gürsel Cumhurbaşkanı seçildi.

27 Mayıs 1960 sabahı devrilen DP iktidarının yöneticileri, MBK tarafından Yassyada'da kurulmuş olağanüstü bir mahkeme olan Yüksek Adalet Divanı'nda yargılandılar. Mahkeme, 'Anayasayı İhlal' ile suçladığı DP yöneticilerinden 15'ine idam, diğerlerine de ağır hapis cezaları verdi. İdam cezalarından 12'si MBK tarafından müebbed hapse çevrildi. DP iktidarının Başbakanı Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan ise idam edildiler. Diğer tutukluların tümü 1964'e kadar çeşitli af girişimleriyle serbest bırakıldı.

12 EYLÜL REJİMİ



Askeri müdahale, ordunun 12 Eylül 1980 sabahı, emir ve komuta zinciri içinde yönetime el koymasıyla gerçekleşti. Genelkurmay başkanı Orgeneral Kenan Evren ve Kuvvet Komutanları'ndan oluşan Milli Güvenlik Konseyi (MGK), TBMM'yi ve hükümeti feshetti. Tüm ülkede sıkıyönetim ilan edildi, AP, CHP, MSP ve MHP genel başkanları gözaltına alındı. Müdahaleden sonra yasama ve yürütme yetkilerini bünyesinde birleştiren MGK, Konsey'in başkanı olan Orgeneral Kenan Evren'i Devlet Başkanlığı'na getirdi. Yeni hükümet Oramiral Bülent Ulusu başkanlığında kuruldu. Yeni hükümette son AP Hükümeti'nin Başbakanlık Müsteşarı ve 24 Ocak Kararları'nın mimari Turgut Özal da Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev aldı.

Bu dönemde, Demirel Hükümeti tarafından başlatılan ekonomik istikrar politikası aynen sürdürüldü. Dış politikadaki en önemli gelişme, NATO Başkomutanı'nın adıyla anılan 'Rogers Planı'nın MGK yönetimi tarafından kabulü ve ülkenin uzun süredir izlediği politikaya aykırı olarak Yunanistan'ın NATO'nun askeri kanadına dönmesine izin verilmesiydi.

Yeni bir anayasa hazırlanması için Haziran 1981'de, MGK ve Danışma Meclisi'nden (DM) oluşacak yeni bir 'Kurucu Meclis' oluşturulması kararı alındı. DM üyelerinin açıklandığı gün daha önce etkinlikleri yasaklanmış olan tüm siyasi partiler MGK tarafından kapatıldı ve mal varlıklarına el kondu.

DM Anayasa Komisyonu tarafından hazırlanan yeni anayasa 7 Kasım 1982'de halkoyuna sunuldu ve %91.2 'evet' oyuyla kabul edildi. Yeni anayasanın kabulü ile Kenan Evren 'Cumhurbaşkanı' sıfatını aldı. Siyasi Partiler Yasası 24 Nisan 1983'te yürürlüğe girdi ve yeni siyasi partilerin kurulması için siyasal faaliyetler kademeli olarak serbest bırakıldı.

Merkez sağda emekli Orgeneral Turgut Sunalp başkanlığında, '12 Eylül ruh ve felsefesinin devamı' olduğunu açıklayan Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) kuruldu. MGK tarafından pek de hoş karşılanmayan ikinci parti kurma girişimi de 1982'de Ulusu Hükümeti'nden ayrılmış olan Turgut Özal'dan geldi ve 24 Ocak Kararları ile başlayan liberalleşme ve ekonomik istikrar programının sürdürülmesi için iktidar talebinde bulunan Anavatan Partisi (ANAP) kuruldu. Kurulan üçüncü parti, merkez sol eğilimli olması amaçlanan Halkçı Parti'ydi (HP). HP'nin genel başkanlığını Bülent Ulusu'nun Başbakanlık Müsteşarlığını yapmış olan Necdet Calp üstlenmişti. Bunların yanında AP'nin devamı olarak bilinen Doğru Yol Partisi (DYP) ve İsmet İnönü'nün oğlu Erdal İnönü'nün başkanlığında Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu. MGK yeni kurulan partilerin kurucu listelerini incelemeye aldı ve bunlardan büyük bir bölümünü veto etti. En çok vetoyu SODEP ve DYP listeleri almış ve iki parti de öngörülen süre içinde kurucu yeter sayısını tamamlayamadığı için genel seçimlere katılma hakkını elde edememişti. 6 Kasım 1983 seçimlerine yalnızca ANAP, MDP ve HP katıldı ve yüzde 45.1'lik oy alan ANAP tek başına iktidar oldu. 24 Kasım 1983'te toplanan TBMM'de başkanlık divanının oluşmasıyla MGK'nın görevi sona erdi. MGK'nın dört üyesi 'Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyesi' olarak göreve başladı. 13 Aralık'ta ise Turgut Özal başkanlığında I. ANAP Hükümeti kuruldu.

12 MART DÖNEMİ



1960'ların özgürlükçü ortamı, 12 Mart 1971 muhtırası ile noktalandı. Genelkurmay Başkanı ve dört kuvvet komutanının ortak muhtırası, anarşi ve terörü önlemek, rejimi esenliğe kavuşturmak gerekçesiyle, reformları Atatürkçü bir görüşle gerçekleştirecek partiler üstü bir hükümetin oluşturulmasını istemiş, aksi durumda ordunun idareyi doğrudan üstleneceğini duyurmuştu. Bu koşullarda yasal hükümetin Başbakanı Demirel aynı gün istifasını Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'a verdi.

12 Mart'ın ilk hükümeti, CHP'den istifa eden Nihat Erim tarafından kuruldu. Bakanların önemli bir bölümünü 'beyin takımı' olarak nitelendirilen teknokratlar oluşturuyordu. 'Partilerüstü' nitelikte ve reform yapmak iddiasındaki hükümetin ilk icraatı sıkıyönetim ilan etmek ve sert önlemler almak oldu. Anayasa'nın bazı önemli maddeleri değiştirildi. I. Erim Hükümeti, iç çelişkilerin yarattığı uyumsuzluğa fazla dayanamayarak yerini II. Erim Hükümeti'ne bıraktı. Fakat Başbakan Erim, rejime içten ve dıştan gelen tepkiler nedeniyle bir kez daha istifa etti. Yerini onun Milli Savunma Bakanlığı'nı yapmış olan Ferit Melen aldı. Onu izleyen Naim Talu Hükümeti ise bir çeşit demokrasiye geçiş sürecini başlattı. 1973'te TBMM'de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimini 12 Mart'ın adayı Faruk Gürler kaybetti, AP ve CHP'nin ortak adayı Fahri Korutürk kazandı.

Bu arada CHP'de 1969 yılından başlayarak ilginç gelişmeler yaşanmış, 12 Mart rejimine karşı izlenecek politikada Genel Başkan İnönü ile anlaşmazlığa düşen Genel Sekreter Bülent Ecevit ve arkadaşları Merkez Yürütme Kurulu üyeliğinden istifa etmişlerdi. Bu ekip 12 Mart dönemi süresince parti içinde köklü bir mücadele sürdürdü. 1972 Kurultayı'nda Ecevit ve arkadaşları İnönü'nün ekibine karşı parti yönetimine adaylıklarını koydular. Ecevit'in listesinin kazanmasıyla, İnönü genel başkanlıktan, milletvekilliğinden ve CHP üyeliğinden istifa etti. Hemen toplanan olağanüstü kurultayda, Ecevit Genel Başkan seçildi. CHP için artık yeni bir dönem başlamıştı.

KÖRFEZ KRİZİ


Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Irak'ın Ağustos 1990'da Kuveyt'i işgal etmesiyle başlayan Körfez Krizi sırasında, kişisel diplomasi ataklarıyla Türkiye'nin uluslararası alanda ön plana çıkmasını ve müttefiklerin yanında aktif bir rol almasını sağladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Irak'a ekonomik ambargo uygulanması yönündeki kararını ilk uygulayanlardan biri Türkiye oldu, Irak petrollerini Yumurtalık'a taşıyan petrol boru hattı kapatıldı. 1990'da patlak veren Körfez Savaşı sırasında da Türkiye'deki ABD üslerinin, müttefiklerin hava operasyonlarında kullanılmasına izin verildi. Körfez Savaşı'nın ardından 1991 ilkbaharında Türkiye, çoğunluğunu Kürtler'in oluşturduğu bir milyon kadar Kuzey Iraklı sığınmacının göç hareketiyle karşılaştı. Müttefiklerin 36. paralelin kuzeyindeki Irak topraklarını 'Güvenlik Bölgesi' ilan etmesinden sonra sığınmacıların büyük bir bölümü yurtlarına döndü.

             TESTLER
1. Türkiye’nin Marshall Planı kapsamına alınmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kamu kesiminin etkinliğinin artırılması
B) İç tüketimin artırılması
C) Uluslararası Para Fonu ile olan üyelik anlaşması
D) Sanayileşmenin hızlandırılması
E) Türkiye’nin Avrupa’nın yeniden inşasına katkıda bulunacağı görüşü

2. İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın üretim planlamasındaki öncelikler bakımından en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yatırım mallarında sadece yerli sermayeye öncelik verilmesi
B) Yatırım mallarında sadece yabancı sermayeye öncelik verilmesi
C) Ara ve yatırım mallarında özel sektöre öncelik verilmesi
D) Ara ve yatırım mallarında kamu sektörüne öncelik verilmesi
E) Dayanıklı tüketim mallarının bütünüyle dışarıdan alınması

3. 1980 sonrası uygulanan kalkınma planlarının temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Mali piyasaların kontrol altına alınması
B) Ekonominin dış rekabete karşı korunması
C) Ekonominin rekabet gücünün artırılması
D) Yatırımlara negatif reel faiz uygulanması
E) Kamu kesimi imalat sanayi yatırımlarının artırılması

4. Türkiye’de özelleştirmeye ilişkin ilk yasal düzenleme kaç yılında yapılmıştır?
A) 1938 B) 1984 C) 1985 D) 1986 E) 1987

5. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2000-2001 krizlerini hazırlayan koşullardan biri değildir?
A) Aşırı değerli Türk Lirası
B) Yüksek cari işlemler açığı
C) Bankaların açık pozisyonları
D) Kamu bankalarının görev zararları
E) Yüksek oranlı özel sektör dış borcu

6. Türkiye’de 1990-2006 yılları arasında iç borçların birincil piyasada alıcılarına göre dağılımı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi en büyük alıcıdır?
A) Bankalar B) Resmî kurumlar C) Özel sektör D) Hane halkı E) Yabancılar

7. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinde 2002-2006 yılları arasında, YTL’nin değer kazanması ile doğrudan ilişkili olan makroekonomik gelişmelerden biri değildir?
A) GSMH’nin artması
B) Kişi başına gelirin artması
C) Yabancı sermaye girişlerinin artması
D) Enflasyonun gerilemesi
E) Bütçe açıklarının azalması

8. İthalatın ekonomik faaliyetlere göre dağılımı dikkate alındığında, 2006 yılında en yüksek pay aşağıdaki sektörlerden hangisine aittir?
A) Kimyasal madde ürünleri imalatı
B) Ana metal sanayii
C) Makine ve teçhizat imalatı
D) Tütün ürünleri
E) Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri

9. 2006 yılı sonu itibariyle yatırım teşviklerinin imalat sanayii alt sektörleri içerisindeki en yüksek payı hangi sektöre aittir?
A) Dokuma-giyim B) Taşıt araçları C) Gıda-içki D) Çimento E) Seramik

10.
I. Tarım
II. Sanayi
III. İnşaat
IV. Hizmetler
Türkiye’de 2002-2006 yılları arasında istihdamın yukarıdaki sektörler itibariyle dağılımının büyüktenküçüğe sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) I-III-IV-II
B) II-I-III-IV
C) II-III-I-IV
D) IV-I-II-III
E) IV-II-I-III

11. Türkiye’de “Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı” hangi yıl yaşanan krizden sonra uygulanmaya
başlamıştır?
A) 1980 B) 1989 C) 1994 D) 1997 E) 2001

12. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki özel sermayeli mevduat bankalarından biri değildir?
A) Akbank B) Şekerbank C) Türk Eximbank D) Türkiye Garanti Bankası E) Yapı ve Kredi Bankası

13. Aşağıdakilerden hangisi T.C. Hazine Müsteşarlığının iç borçlanmada en sık kullandığı yöntemdir?
A) TÜFE’ye endeksli yöntem
B) Sabit kuponlu döviz cinsi yöntemi
C) Değişken faizli yöntem
D) Sabit kuponlu YTL cinsi yöntemi
E) İskontolu faiz yöntemi

14. Aşağıdakilerden hangisi Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) teşvik sisteminden yararlanan yatırımlar arasında yer almaz?
A) Enerji B) Tarım C) Turizm (konaklama tesisleri) D) Sağlık E) Yazılım geliştirme

15. İstanbul’dan sonra en çok sayıda uluslar arası sermayeli şirketin bulunduğu şehir aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ankara B) Antalya C) Bursa D) Muğla E) İzmir

16. Bir devletin kendisine başka bir devlet tarafından yapılan, dostane olmayan ve uluslararası hukuk tarafından yasaklanmış eylemlerine aynı biçimde karşılık vermesine ne ad verilir?
A) Misilleme B) Caydırıcılık C) Meşru müdafaa D) Zararla karşılık E) Önleyici saldırı

17. Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği’nin öncülüğünde kurulan ve Doğu Bloku ülkelerinin üye olduğu savunma örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çevresel Pakt B) Varşova Paktı C) COMECON D) SEATO E) EFTA

18. Soğuk Savaş sonrasında güvenlik anlayışının dönüşümü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Güvenlik, devlet merkezli olmaktan birey merkezli olmaya doğru evrilmiştir.
B) Büyük devletlerin güvenliğinin daha önemli olduğu uluslararası alanda kabul görmüştür.
C) Uluslararası örgütlerin güvenliğinin devletler kadar önemli olduğu kabul edilmiştir.
D) BM’nin uluslararası güvenliğin korunmasındaki rolü ve etkisi azaltılmıştır.
E) Enerji güvenliğinin önemi azalmıştır.

19. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sürecinde yaşanan yumuşama döneminin sembolü olarak kabul edilir?
A) AET’nin kurulması
B) Berlin Duvarının yıkılması
C) Helsinki Nihai Senedi’nin imzalanması
D) Küba krizinin çatışma olmaksızın sona ermesi
E) Yugoslavya’nın Doğu Blokundan ayrılması

20. Aşağıdakilerden hangisi nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ülkeler arasında İsrail’i tanıyan ilk ülkedir?
A) Pakistan B) Mısır C) Ürdün D) Türkiye E) Arnavutluk

21. İsrail’in işgali altında olan Suriye’ye ait bölge ve işgalin başlangıç yılı, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?
A) Bekaa Vadisi – 1967
B) Golan Tepeleri – 1967
C) Bekaa Vadisi – 1973
D) Golan Tepeleri –1973
E) Gazze Şeridi – 1973

22. Kıbrıs’ın tarihi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kıbrıs adası, 1571’de Osmanlı egemenliğine geçmiştir.
B) Lozan Antlaşması ile İngiltere’nin adadaki egemenliği tanınmıştır.
C) Kıbrıs Cumhuriyeti 1963’te kurulmuştur.
D) Garanti Antlaşması (1960) ile Yunanistan, Türkiye ve İngiltere garantör devlet statüsüne kavuşmuştur.
E) KKTC 1983’te kurulmuştur.

23. Aşağıdaki ülkelerden hangisi AB üyesi değildir?
A) Lüksemburg B) Finlandiya C) Letonya D) İsviçre E) İsveç

24. Aşağıdakilerden hangisi Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’na taraf olmasına rağmen, nükleer silaha sahip olmaya devam eden devletlerden biridir?
A) İsrail B) İran C) Hindistan D) Japonya E) ABD

25. Türkiye, Yunanistan’ın Ege’de karasularını kaçmilin üzerine çıkarmasının savaş nedeni olacağını ilan etmiştir?
A) 3 B) 6 C) 9 D) 10 E) 15

CEVAPLAR:

1.E
2. D
3. C
4. B
5. E
6. A
7. E
8. A
9. B
10. D
11. E
12. C
13. E
14. A
15. B
16. A
17. B
18. A
19. C
20. D
21. B
22. C
23. D
24. E
25. B




Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Testleri

--------------------------------------------------------------------------------

1. Türkiye aşağıdaki devletlerin hangisinden doğal gaz ithal etmemektedir?
A) Rusya B) İran C) Irak D) Cezayir E) Nijerya

2. Çin Halk Cumhuriyeti’nin dış politikası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) BM Güvenlik Konseyinde 1971 yılında tam üyelik statüsü elde etmiştir.
B) Dünya Ticaret Örgütünün üyesidir.
C) Şanghay İşbirliği Örgütünün kurucu üyesidir.
D) Tayvan’ı kendi ülkesinin bir parçası saymaktadır.
E) Barış için Ortalık Progr***** üyedir.

3. Yugoslavya’nın parçalanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kosova, eski Yugoslavya coğrafyasında bağımsız olan son devlettir.
B) Bulgaristan, Makedonları ayrı bir ulus olarak tanımamaktadır.
C) Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan eden Slovenya, 2004’te AB üyesi olmuştur.
D) Yugoslavya’dan ayrılan Hırvatistan, 2002’de NATO’ya üye olmuştur.
E) Bosna Hersek’te çatışmalar 1995’te Dayton Anlaşması’yla sona ermiştir.

4. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi “Yeni Büyük Oyun” kavramını tanımlamak için kullanılır?
A) Orta Asya’da İngiltere ile Rusya arasında 19. yüzyılda yaşanan güç mücadelesinin farklı
aktörlerle günümüzde tekrar ortaya çıkışı
B) Soğuk Savaş sonrasında ABD ile Rusya arasında eski Doğu Avrupa ülkelerinin NATO üyeliğine
alınması konusunda çıkan anlaşmazlık
C) ABD’nin Irak üzerinden Orta Doğu petrollerini kontrol etme girişimine Almanya’nın gösterdiği
tepki
D) Çin Halk Cumhuriyeti ile ABD arasında 2000’li yıllarda yaşanan güç mücadelesi
E) Orta Doğu üzerinde ABD, Rusya, Almanya gibi ülkelerin giriştikleri 19. yüzyıla benzer bir güç
mücadelesinin yeniden yaşanması

5. Aşağıdakilerden hangisi Birinci ve İkinci Körfez Savaşları arasındaki farklardan biri değildir?
A) BM Güvenlik Konseyi onayı Birinci Körfez Savaşı’nda vardır, ikincisinde yoktur.
B) Saddam yönetimi Birinci Körfez Savaşı sonrasında devam etmiş, ikincisinde yıkılmıştır.
C) Çekiç Güç operasyonunu Birinci Körfez Savaşı başlatmış, ikincisi sona erdirmiştir.
D) Almanya ve Japonya Birinci Körfez Savaşı’na finansal destek sağlamış, ikincisine destek
vermemiştir.
E) ABD Birinci Körfez Savaşı’nı tek başına, ikincisini koalisyon ile yürütmüştür.

6. Kuril adalarının egemenliği konusu hangi iki devlet arasında sorun yaratmaktadır?
A) Japonya – Çin
B) Arjantin – Fransa
C) Rusya – Çin
D) Rusya – Japonya
E) İngiltere – Arjantin

7. Aşağıdaki ülkelerin hangisinde devlet başkanı, dış politikada daha fazla yetkiye sahiptir?
A) Fransa B) Almanya C) Türkiye D) Hollanda E) Yunanistan

8. Aşağıdakilerden hangisi Kopenhag Kriterlerinden (1993) biri değildir?
A) Azınlık haklarına saygı
B) Hukukun üstünlüğüne saygı
C) Avrupa Konseyi üyesi olunması
D) Serbest piyasa ekonomisinin geçerli olması
E) AB müktesebatına uyum sağlanması

9. Aşağıdakilerden hangisi AB ile ilişkili bir güvenlik oluşumu değildir?
A) AGSK B) AGSP C) BAB D) OGDP E) AGİT

10. Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvelerinde aşağıdaki devletlerden hangisi yer almaz?
A) Kırgızistan B) Tacikistan C) Kazakistan D) Özbekistan E) Azerbaycan

11. Türkiye aşağıdaki uluslararası örgütlerden hangisine üye değildir?
A) İKÖ B) ECO C) KEİ D) NAFTA E) AGİT

12. NATO, Soğuk Savaş sonrasında ilk askeri operasyonunu hangi ülkede gerçekleştirmiştir?
A) Somali B) Sırbistan C) Kosova D) Afganistan E) Bosna-Hersek

13. NATO, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanarak görev alanını genişletmiştir?
A) Alan dışılık B) Ön alıcı vuruş C) Yakın çevre D) Yaşam alanı E) Barışçıl müdahale

14. Aşağıdakilerden hangisi Orta Doğu bölgesine ilişkin bir uluslararası örgüt değildir?
A) RCD B) ASEAN C) CENTO D) Arap Birliği E) Körfez İşbirliği Konseyi

15. Aşağıdakilerden hangisi 1992 yılında Rio De Jenerio’da yapılan Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’nın bir ürünü olarak ortaya çıkan “Gündem 21” anlayışının özelliklerinden biridir?
A) “Sürdürülebilir kalkınma” kavramının reddi
B) “Küresel ortaklık” kavramının reddi
C) Yönetişim anlayışı
D) Merkezi yönetim - yerel yönetim ilişkilerinde merkeziyetçilik eğilimi
E) Varolan finansman kaynaklarının kullanımı

16. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1930 yılı başlarında yaşanan ekonomik bunalıma karşı
alınan önlemlerden biri değildir?
A) Kamu harcamaları ile kamu gelirlerinin denkliğinin sağlanması
B) İthalata sınırlamalar getirilmesi
C) Dış ticaretin fazla vermesinin sağlanması
D) Sanayileşmede ara ve yatırım malları üretimine öncelik verilmesi
E) Sanayileşmede tüketim malları üretimine öncelik verilmesi

17. Türkiye’de 1947 yılında hazırlanan Vaner planının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kentleşmeye önem verilmesi
B) KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsleri) yatırımlarına öncelik tanınması
C) Tarımın ekonominin öncü sektörü olarak görülmesi
D) Kamu kesiminin kalkınmanın öncüsü olarak görülmesi
E) Kalkınmanın finansmanının dış kaynaklara dayandırılması

18. Aşağıdakilerden hangisi 1950’li yıllarda yabancı özel sermaye girişlerinin hızlanmasına neden olan düzenlemeler arasında yer almaz?
A) Petrol Yasası
B) Yerli sermayenin olmadığı sektörlere girmesine izin verilmesi
C) Yabancı yatırımcıların kâr transferine izin verilmesi
D) Yabancı sermayenin döviz olarak getirilmesine izin verilmesi
E) Yabancı sermayenin patent ve lisans hakkı şeklinde gelmesine izin verilmesi

19. Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki Kanun hangi tarihte çıkarılmıştır?
A) 25 Şubat 1930
B) 15 Nisan 1934
C) 18 Mart 1946
D) 18 Nisan 1958
E) 24 Ocak 1980

20. III. Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde en çok sermaye girişi hangi yolla olmuştur?
A) Özel yabancı sermaye
B) Proje kredileri
C) NATO kredileri
D) Özel çekme hakları
E) Avrupa Para Birliği kredileri

21. Aşağıdakilerden hangisi 1950 yılında kurulan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nın amaçlarından biri değildir?
A) Yerli ve yabancı ortaklıkları desteklemek
B) Özel kesimin gelişmesini desteklemek
C) Kamu kesiminin gelişmesini desteklemek
D) Özel kesime dış kaynaklı kredi sağlamak
E) Hisse senedi ve tahvillerin özel kesime geçmesine yardım etmek

22. Aşağıdakilerden hangisi 4 Ağustos 1958 tarihinde uygulamaya konulan istikrar önlemlerinden biri değildir?
A) TL’nin devalüasyonu
B) İthalata serbestlik tanınması
C) Para arzının kısıtlanması
D) Bütçe harcamalarının genişletilmesi
E) KİT ürünlerinin fiyatlarının artırılması

23. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ekonomisinde 1970’li yıllarda ağırlaşan ekonomik bunalımın en önemli göstergesi olarak kabul edilir?
A) Dış ödemeler açıkları
B) İşsizlik
C) Enflasyon
D) İç borç miktarı
E) Devalüasyonlar

24. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 1980 öncesi dönemde ithal ikameci sanayileşme politikalarının uygulanmasına olanak sağlayan koşullardan biri değildir?
A) Mutlak korumacılığın uygulanması
B) İthalat kotalarının varlığı
C) İhracatın teşvik edilmesi
D) Düşük faizli kredi uygulaması
E) Ara malları üreten sektörlerin dış rekabete açılması

25. Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerin ortalarından itibaren kamunun finansman ihtiyaçlarının T.C. Merkez Bankası dışından sağlanması için yapılan uygulamalardan biri değildir?
A) İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın açılması
B) Kamunun hazine bonosu satışına başlaması
C) Enflasyon hedeflemesine geçilmesi
D) Bankalararası para piyasasının kurulması
E) Kamunun tahvil satışına başlaması


CEVAPLAR:

1. C
2. E
3. D
4. A
5. E
6. D
7. A
8. E
9.C
10. B
11. D
12. E
13. A
14. B
15. C
16. D
17. E
18. B
19. A
20. B
21. C
22. D
23. A
24. E
25. c




Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Testleri

--------------------------------------------------------------------------------

1. Aşağıdakilerden hangisi 1980-1990 yılları arasında Türkiye’de ihracatta gözlenen hızlı artışın temel nedenlerinden biri değildir?
A) İç talebin daraltılması
B) Ücret ve maaşlarda artışın sınırlandırılması
C) Kapasite kullanım oranlarının artması
D) Yeni üretim kapasitelerinin yaratılması
E) İhracatta vergi iadesinin uygulanması

2. “Barış içinde bir arada yaşama” doktrini hangi ülke tarafından ve hangi amaçla ortaya atılmıştır?
A) Sovyetler Birliği tarafından, kapitalizm ve sosyalizmin bir arada yaşayabileceğini göstermek
için
B) Çin Halk Cumhuriyeti tarafından, komünist parti öncülüğünde liberal bir ekonomik dönüşümü
meşrulaştırmak için
C) Federal Almanya tarafından, her iki Almanya’nın birbirini tanıyarak var olabileceğini belirtmek için
D) ABD tarafından, nükleer silahlara ilk başvuran ülke olmayacağını göstermek için
E) Bağlantısız ülkeler tarafından, her iki bloka eşit mesafede durulacağını bildirmek için

3. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız bir devlet olarak tanınmamaktadır?
A) Vatikan B) Lüksemburg C) Andora D) Malta E) İskoçya

4. Türkiye aşağıdaki uluslar arası antlaşmalardan hangisine taraf değildir?
A) BM İnsan Hakları Sözleşmesi
B) BM İşkence Sözleşmesi
C) Ulusal Azınlıkları Koruma Çerçeve Sözleşmesi
D) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
E) İkiz Sözleşmeler

5. Aşağıdaki siyasi/idari birimlerden hangisinin bağımsızlık ilanı, kendi kaderini tayin hakkı ilkesi
uyarınca uluslararası alanda tanınmıştır?
A) Kosova B) Slovenya C) Çeçenistan D) Keşmir E) Osetya

6. 1970’lerde Çin ve ABD arasında başlayan yakınlaşma sürecine ne ad verilmektedir?
A) Ping-pong diplomasisi
B) Sessiz diplomasi
C) Salam politikası
D) Açık kapı politikası
E) Gizli diplomasi

7. Meiji dönemi, aşağıdaki devletlerden hangisinin modernleşme sürecinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir?
A) Japonya B) Çin C) Kore D) Hindistan E) Rusya

8. Aşağıdakilerden hangisi Napolyon Savaşları sona erdiğinde Avrupa’da düzeni sağlamak amacıyla gerçekleştirilen uluslararası toplantıdır?
A) Berlin Kongresi
B) Paris Kongresi
C) Viyana Kongresi
D) Londra Konferansı
E) Brüksel Konferansı

9. Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılarak kurulan son Balkan devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yunanistan B) Bulgaristan C) Hırvatistan D) Sırbistan E) Arnavutluk

10. İkinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya’nın Avusturya’yı ilhakına ne ad verilir?
A) Barbarossa Harekâtı
B) Anschluss
C) Saar Plebisiti
D) Lebensraum
E) Dresden Bombardımanı

11. ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrasında Yunanistan ve Türkiye’ye askerî malzeme yardımına başlaması aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?
A) Balkan Paktı
B) Marshall Yardımı
C) Eisenho**r Doktrini
D) Truman Doktrini
E) Johnson Doktrini

12. Aşağıdakilerden hangisi nükleer savaş tehlikesi yaratan Soğuk Savaş krizlerinden biridir?
A) 1948 Berlin Krizi
B) 1950-1953 Kore Savaşı
C) 1962 Küba Krizi
D) 1967 Altı Gün Savaşı
E) 1979 İran Krizi

13. Filistin Sorunu için oluşturulan Dörtlü Grup’un (Quartet) üyeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) ABD, Rusya, BM, AB
B) ABD, Rusya, Almanya, Fransa
C) AB, NATO, BM, AGİT
D) ABD, Rusya, Çin, AB
E) İsrail, Mısır, Filistin, Suriye

14. Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Irak ile ilgili gelişmelerden biri değildir?
A) Çekiç Güç
B) Hama Ayaklanması
C) Halepçe Katliamı
D) Huzur Operasyonu
E) Çelik Harekâtı

15. Aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisi Birleşmiş Milletler’e bağlı değildir?
A) Uluslararası Para Fonu
B) Uluslararası Adalet Divanı
C) Dünya Sağlık Örgütü
D) Afrika Birliği Örgütü
E) Gıda ve Tarım Örgütü

16. Aşağıdakilerden hangisi NATO’nun kabul ettiği stratejilerden biri değildir?
A) Esnek karşılık B) Kitlesel karşılık C) Sınırlı savaş D) Derinlikte savaş E) Topyekün savaş

17. Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz’e sınırı olan NATO üyesi ülkelerden biridir?
A) Malta B) İspanya C) Portekiz D) İsrail E) Kıbrıs Rum Kesimi

18. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa güvenliği ile doğrudan bağlantılı değildir?
A) BAB B) AGSP C) NATO D) AGİT E) MEDA

19. Aşağıdakilerden hangisi bir AB kurumu değildir?
A) Avrupa Parlamentosu
B) Avrupa Toplulukları Adalet Divanı
C) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
D) Avrupa Komisyonu
E) Avrupa Sayıştayı

20. İngiltere, İrlanda ve Danimarka AB’nin kaçıncı genişleme dalgasında örgüte katılmıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

21. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği üyesidir?
A) Norveç B) İsveç C) İsviçre D) İzlanda E) Hırvatistan

22. Aşağıdaki örgütlerin hangisinde Barış İçin Ortaklık programı geliştirilmiştir?
A) AB B) BM C) NATO D) AGİT E) OECD

23. Brezilya, Arjantin, Uruguay ve Paraguay tarafından Güney Amerika’da ortak bir pazar yaratma amacıyla 1991 yılında kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
A) CARICOM B) LAFTA C) ASEAN D) MERCOSUR E) CACM

24. Uluslararası barış uygulama gücü SFOR Bosna- Hersek’teki görevini 2004’te hangi kuvvete devretmiştir?
A) IFC B) KFOR C) ISAF D) IFOR E) EUFOR

25.Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yıllarda planlı kalkınmaya geçilmesinin nedenlerinden biri değildir?
A) 1950’li yılların sonlarındaki dış ödeme güçlükleri ve enflasyon
B) Ekonomi yönetiminde teknokratlara yer verme isteği
C) Dünyadaki planlama uygulamalarının başarısı
D) Yerli ticaret sermayesinin daha çok kaynak istemesi
E) Dış borç verenlerin isteği

CEVAPLAR:

1. D
2. A
3. E
4. C
5. B
6. A
7. A
8. C
9. E
10. B
11. D
12. C
13. A
14. B
15. D
16. E
17. B
18. E
19. C
20. A
21. B
22. C
23. D
24. E
25. D
 
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Testleri

--------------------------------------------------------------------------------

1. Aşağıdakilerden hangisi dekolonizasyon (sömürgeciliğin tasfiyesi) sürecinin uluslararası ilişkilerde yarattığı sonuçlardan biri değildir?
A) BM çerçevesinde Yeni Uluslararası Ekonomik Düzen girişiminin ortaya çıkması
B) Bağlantısızlık hareketinin ortaya çıkması
C) Uluslararası örgütlerin sayısının artması
D) Üçüncü Dünyacılığın bir alternatif ideoloji olarak ortaya çıkması
E) Dünyada enerji maliyetlerinin ucuzlaması

2. Aşağıdakilerden hangisi bir devlet olmakla birlikte BM’de gözlemci üye statüsündedir?
A) Andora B) İsviçre C) San Marino D) Vatikan E) Monako

3. Aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin getirdiği düzenlemelerden biri değildir?
A) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması
B) Boğazların silahsızlandırılmış statüsünün sona erdirilmesi
C) Boğazların askerden arındırılmış statüsünün sona erdirilmesi
D) Boğazların uluslararası boğaz statüsünün sona erdirilmesi
E) Boğazlardaki seyrüsefer serbestliğinin süresiz kılınması

4. Aşağıdakilerden hangisi bir başka devlet ülkesini işgal ettiği gerekçesiyle Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılan tek devlettir?
A) ABD B) Sovyetler Birliği C) Almanya D) Japonya E) İtalya

5. Aşağıdakilerden hangisi İngiltere ve Fransa’nın Nazi Almanyası’na karşı izlediği “yatıştırma” politikası olarak tanımlanamaz?
A) İngiltere ve Fransa’nın, Çekoslovakya’nın Almanya tarafından ele geçirilmesine tepkisiz kalmaları
B) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırmasına tepkisiz kalmaları
C) İngiltere ve Fransa’nın, Avusturya’nın Almanya tarafından ilhak edilmesine tepkisiz kalmaları
D) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın Polonya’yı işgaline tepkisiz kalmaları
E) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın hava kuvvetleri oluşturmasına tepkisiz kalmaları

6. Aşağıdakilerden hangisi Arap milliyetçiliğinin yarattığı bölgesel sonuçlardan biridir?
A) 1958’de Mısır ile Suriye’nin birleşmesi
B) 1969’da İslam Konferansı Örgütünün kurulması
C) 1970’te Ürdün’de iç savaşın çıkması
D) 1977’de Enver Sedat’ın Kudüs’ü ziyareti
E) 1991 Körfez Savaşından sonra Filistinlilere yönelik desteğin artması

7. 1978 - Camp David Anlaşmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Filistinlilere özerklik verilmesi kabul edilmiştir.
B) Mısır ve İsrail arasında imzalanmıştır.
C) Sina yarımadası Mısır’a geri verilmiştir.
D) İsrail ile Suriye arasında barış müzakerelerine başlanması kabul edilmiştir.
E) İsrail ile bir Arap devleti arasında imzalanan ilk barış anlaşmasıdır.

8. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş’ın ortaya çıkmasına neden olan gelişmelerden biri olarak kabul edilir?
A) 1946 - İran Meclisi’nin Sovyetler Birliği ile petrol anlaşmasını iptal etmesi
B) 1948 - Berlin Krizi
C) 1948 - Yugoslavya’nın Kominform’dan atılması
D) 1948 - İsrail’in kurulması
E) 1956 - Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi kararları

9. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde Asya’da yaşanan siyasi gelişmelerden biri değildir?
A) Hindistan ve Pakistan arasında Keşmir sorununun ortaya çıkması
B) Çin ve Hindistan arasında sınır çatışmasının yaşanması
C) Vietnam’ın Kamboçya’yı işgali
D) SSCB ve Çin arasında sınır çatışmasının yaşanması
E) Japonya ile SSCB’nin Kuril Adaları nedeniyle çatışmaları

10. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan krizlerden biri değildir?
A) 1948 - Prag Darbesi
B) 1956 - Süveyş Krizi
C) 1960 - U-2 Krizi
D) 1962 - Küba Krizi
E) 1979 - Afganistan Krizi

11. Türkiye ve Orta Asya ülkeleri arasındaki ilişkiler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarının ardından Türkiye bu ülkelere bir model olarak sunulmuştur.
B) Türkiye, 1990’ların başında etnik ve dinsel bağlardan hareket ederek bu ülkelerle yakınlaşma
politikası izlemiştir.
C) Türkiye’nin Dağlık Karabağ sorununda günümüze dek tarafsız bir tutum benimsemesi Orta
Asya ülkelerinin tepkisini çekmiştir.
D) Türkiye’nin bölgeye açılma politikasındaki plansızlık ve yetersizlik, ikili ilişkilerin yoğunluğunun 1990’ların ikinci yarısından itibaren azalmasına neden olmuştur.
E) Türkiye, Askerî Eğitim ve İşbirliği Antlaşmaları aracılığıyla Orta Asya ülkelerinde askerî personel
yetiştirilmesine katkıda bulunmuştur.

12. Türkiye - ABD ilişkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) ABD, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’ne girmesini desteklemiştir.
B) Türkiye, ABD’nin NATO aracılığıyla Yugoslavya’yı bombalamasına itiraz etmiştir.
C) ABD, Türkiye’ye yaptığı her 7 birimlik askerî yardım için Yunanistan’a 10 birimlik askerî
yardım yapmıştır.
D) Türkiye, ABD’den gelen Johnson Mektubu’ndan sonra ülkedeki ABD üslerinin faaliyetlerini askıya almıştır.
E) Türkiye - ABD ilişkilerinin çerçevesini oluşturan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması
1990’da yenilenmeyerek yürürlükten kalkmıştır.

13. Aşağıdakilerden hangisi 1990’larda yaşanan Makedonya sorunuyla ilgili gelişmelerden biri değildir?
A) Yunanistan, Makedonya adının kendi tarihine ait olduğunu savunmuştur.
B) Yunanistan, Makedonya’nın uluslararası örgütlere üyeliğini engellemeye çalışmıştır.
C) Makedonya, Yunanistan’daki Makedon azınlığın baskı altında olduğunu ileri sürmüştür.
D) Makedonya, Arnavutluk’taki Makedon azınlığın haklarının çiğnendiğini ileri sürmüştür.
E) Bulgaristan, Makedonya’nın Bulgaristan tarihinin simgelerini kendisine mal etmeye çalıştığını ileri sürmüştür.

14. Soğuk Savaş dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Soğuk Savaş koşullarında kutup liderleri birbirleriyle görüşmekten kaçındıkları gibi, aynı bloktaki ülkelerin karşı bloktaki ülkelerle ilişkiye girmelerine de izin vermemişlerdir.
B) Nükleer caydırıcılık Soğuk Savaş’ın özelliklerinden biridir.
C) Soğuk Savaş blokların doğrudan savaşa başvur-madıkları, ancak dolaylı çatışmaların yaşandığı bir dönemdir.
D) Soğuk Savaş döneminde yoğun bir silahlanma yarışı ile silahların sınırlandırılması süreci birlikte yaşanmıştır.
E) Soğuk Savaş iki bloğun, ideolojik olarak lider ülkeler etrafında ayrışarak gerginlik ve üstünlük mücadelesini sürdürmesidir.

15. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrasında insan hakları alanında yaşanan gelişmelerden biridir?
A) BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliğinin kurulması
B) BM Genel Sekreterine insan hakları ihlalleri konusunda yaptırım yetkisi verilmesi
C) Baskı altındaki azınlıklara ayrılma hakkının tanınması
D) Her kıtada azınlık ve insan haklarına ilişkin bir bölgesel komite kurulması
E) AGİT çerçevesinde acil insani müdahale gücü kurulması


CEVAPLAR:

1. D
2. E
3. D
4. D
5. B
6. D
7. A
8. D
9. B
10. E
11. B
12. C
13. A
14. D
15. A





Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Karma Testi 4

--------------------------------------------------------------------------------

1.Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nda 1 Ağustos 1975'te Helsinki'de imzalanan Nihai Senet'in önemini aşağıdaki ifadelerden hangisi en iyi açıklamaktadır?
A)1945'ten sonra uluslararası ilişkilerin en duyarlı konusunu oluşturan ve genel barış antlaşmasına kavuşturulamayan Almanya sorununu ele alan geniş katılımlı bir konferansın bitiminde imzalanmıştır.
B)Doğu-Batı blokları arasındaki ilişkileri geliştirmeye yöneliktir.
C)İnsan hakları konusunun uluslararası ilişkilerdeki ağırlığının arttığını göstermektedir.
D)Bir Avrupa başkentinde (Helsinki'de) imzalandığı halde Avrupa'nın uluslararası alandaki gücünün azaldığını belgelemektedir.
E)Bilim ve teknoloji konularının uluslararası ilişkilerdeki ağırlığının arttığını göstermektedir.

2. Kore Savaşı hangi yıl ortaya çıktı?
A)1948
B)1949
C)1950
D)1951
E)1952

3.II.Dünya Savaşı'na ABD'nin katılmasından sonra, müttefikler arası konferansıarda tartışılan temel konu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Balkanlar ve Orta Avrupa'daki rejmlerin geleceği
B)SSCB'nin Uzakdoğu savaşına girmesi
C)Almanya'nın rejim sorunu
D)Batılıların Almanya'ya karşı ikinci bir cephe açması
E)Balkanlarda nüfuz bölgelerinin paylaşılması

4.Aşağıdakilerden hangisi sivil kitle örgütlerinden biridir?
A)Uluslararası Hukukçular Komisyonu
B)Avrupa İnsan Hakları Komisyonu
C)BM Genel Kurulu
D)Bakanlar Konseyi
E)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

5.Aşağıdakilerden hangisi II.Dünya Savaşı'ndan sonra İnsan Hakları düşüncesinin yaygınlaşmasının
nedenlerinden biri değildir?
A)Savaşın demokratik ülkelerin zaferiyle sonuçlanmış olması
B)NATO ve Varşova Paktı'nın kurulması
C)Savaşın insan haklarını kökten reddeden faşist rejimlere karşı yürütülmüş olması
D)Savaş sırasında pek çok ülkede insan haklarının hiçe sayılmış olması
E)Barış ve İnsan Hakları arasındaki ilişkinin açıkça görülmesi

6.Sovyet sisteminde, yeniden yapılanma demek olan "perestroyka" ve yönetimde saydamlık anl***** gelen "glasnost" kavramlarını ortaya atarak yenileşme sürecini başlatan lider kimdir?
A)Gorbaçov
B)Stalin
C)Yeltsin
D)Kruçef
E)Brejıev

7.Aşağıdakilerden hangisi Orta ve Güney Amerika ülkelerinde büyük etki yapmış ve gerilla hareketlerinin başlamasına yol açmıştır?
A)ABD'nin baskıcı bir politika izlemesi
B)Küba Devrimi
C)SSCB'nin etki alanını genişletme amacı
D)Latin Amerika ülkelerinin ön plana çıkma isteği
E)Ekonomik bunalımın ortaya çıkması

8.Küreselleşmeyi tarihsel gelişim aşamalarına göre ele alan düşünür kimdir?
A)M.**ber
B)K.Marks
C)İ.Wallerstein
D)R. Robertson
E)A. Giddens

9.Aşağıdakilerden hangisi Kruçef döneminde SSCB'de görülen değişikliklerden biridir?
A)Çok partili sisteme yumuşak bir geçiş
B)Varşova Paktı'nın dağıtılması
C)Ekonominin yönetiminde liberalleşme
D)Tarım topraklarının köylülere geri verilmesi
E)Komünist Partisi'nin yönetim tekelinin yumuşatılması

10.Küreselleşme ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A)Küreselleşme toplumlar arası bütünleşmeyi sağlayan düzendir.
B)Küreselleşme uluslararasılaşmadır.
C)Küreselleşme Batı emperyalizminin yeri bir yayılma politikasıdır.
D)Küreselleşme toplumların karşılıklı etkileşim süreçlerini kapsayan çok yönlü bir oIgudur.
E)Küreselleşme yeni bir dünya düzenidir.

11.1950 öncesinde uygulanan seçim yasasının demokrasiyle bağdaşmayan yönü aşağıdakilerden hangisidir?
A)Bir ilde en çok oyu olan partinin bütün milletvekilliklerini alması
B)Seçimlerde yargı denetiminin getirilmesi
C)Gizli oy, açık tasnif yönteminin uygulanması
D)Bölgesel seçim barajının yüksekliği
E)Ulusal seçim barajının yüksekliği

12.1945'ten sonra Türkiye'de kurulan çok partili düzenin önemli eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?
A)Öğretmenlerin parti kuramaması
B)İki partiden fazlasının kurulmasına izin verilmemesi
C)Partilerin gazete çıkarmak zorunluluğunun olması
D)Sosyalist partilerin yaşamasına izin verilmemesi
E)Partilerin yöneticilerinin çok yaşlı olması

13.Aşağıdakilerden hangisi 1961 sonrası gelişen sol öğrenci hareketinin temel özelliklerinden biri değildir?
A)Parlamento dışı bir muhalefet odağı niteliği kazanması
B)Türkiye'deki sendikal hareketi denetimi altına alması
C)Bağımsızlık ve demokrasi sloganlarını kullanması
D)Giderek kitlesellik kazanması
E)İçindeki bazı grupların silahlı eyleme yönelmesi

14.Demokrasiyi geliştirmek vaadiyle iktidara gelen DP, iktidarı boyunca en çok neye önem verdi?
A)Bütün komşu ülkelerle dostluğu geliştirmeye
B)Gericilikle mücadeleye
C)Kültür ve eğitimde kalkınmaya
D)İktisadi kalkınmaya
E)Ahlak ve terbiyeyi geliştirmeye

15.27 Mayıs Devrimini gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi yeni anayasayı yapmak için hangi kuruluşu görevlendirdi?
A)Kurucu Meclis
B)Danışma Meclisi
C)Milli Güvenlik Konseyi
D)Senato
E)Türkiye Büyük Millet Meclisi

16.Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk koalisyon hükümeti hangi partiler arasında ve kimin başkanlığında kurulmuştur?
A)AP-CHP - R. Gümüşpala
B)CHP-AP-CKMP - O. Bölükbaşı
C)CHP-AP - C. Gürsel
D)AP-CKMP-YTP - S. Demirel
E)CHP-AP -İ.İnönü

17.Aşağıdakilerden hangisi Kurucu Mecliste temsil edilmemiştir?
A)Barolar
B)Demokrat Parti üyeleri
C)Basın kuruluşları
D)Cumhuriyet Halk Partisi
E)Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi

18.Aşağıdakilerden hangisi, 1973 seçimlerinin önemli sonuçlarından biri değildir?
A)AP'nin oy kaybına uğraması
B)MSP'nin TBMM'ye 48 üye sokması
C)Naim Talu'nun başbakanlığa atanması
D)Hiç bir partinin parlamentoda çoğunluk sağlayamaması
E)CHP'nin en büyük parti haline gelmesi

19.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart muhtırasından sonra anayasada gerçekleştirilen değişikliklerden biri değildir?
A)Kamu görevlilerinin sendika kurma hakkının kaldırılması
B)Dernek ve sendika kurma haklarının sınırlanması
C)Bireylerin hak ve özgürlüklerinin sınırlanması
D)Yargı bağımsızlığının zayıflatılması
E)Anayasanın toplumu ileri götürecek demokratik bir proje kimliği kazanması

20.Aşağıdakilerden hangisi "Milliyetçi Cephe" hükümetleri döneminin iç politikada yol açtığı sonuçlardan biri değildir?
A)Ülkede sokak çatışmalarının artması
B)İşçi hareketinin yaygınlık kazanması
C)CHP'nin gücünü yitirmesi
D)Demokratik Parti'nin çözülmesi
E)MHP ve MSP'nin devlet kadroları içinde güç kazanması

21.Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'nın genel niteliklerinden biri değildir?
A)Yargı organının zayıflatılması
B)Uzun ve ayrıntılı bir metin olması
C)İnsan haklarının güçlendirilmesi
D)Ordunun siyasal sistem içindeki rolünün artırılması
E)Yürütmenin güçlendirilmesi

22.Aşağıdakilerden hangisi 12 Eylül Askeri Müdahalesinin ardından siyasal rejimin sivilleşmesini sağlayan adımlardan biridir?
A)Sol olayların artması
B)TBMM'nin Bülent Ulusu'yu başkan seçmemesi
C)Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanı seçilmesi
D)Siyasi yasakların kalkması
E)SODEP'in parlamentoya girmesi

23.Türkiye ile İran arasında Cumhuriyetle birlikte kurulan iyi ilişkiler hangi olaydan sonra bozulmaya yönelmiştir?
A)Şeyh Sait isyanını desteklediğinin saptanması ile
B)Sadabaat Paktının kurulması ile
C)Bağdat Paktının süresinin bitimi ile
D)Ali Akbar Rafsancani'nin Cumhurbaşkanı seçilmesi ile
E)1979'da İran devriminin başlaması ile

24.Kırdan kente ilk büyük göç dalgası hangi yıllardan itibaren ortaya çıkmaya başlamıştır?
A)1930'lu yıllarda devletçilik politikasının uygulamaya konulması ile
B)1923 yılında Cumhuriyetin ilanından sonra
C)1950'li yıllarda DP iktidarı ile
D)1980 sonrasında liberal ekonomi politikalarının uygulamaya konulması ile
E)1960'lı yıllarda planlı ekonomik kalkınma ile

25.Dışarıdan ithal edilen bir malın iç piyasada yerli sanayici tarafından üretilmesi gerektiği, hangi sanayileşme politikasının amacıdır?
A)Karma ekonomik politika
B)Devletçi politika
C)Ekonomik kalkınmacı politika
D)Liberal ekonomik politika
E)İthal ikameci politika

26.Aşağıdakilerden hangisi, Yunanistan'ın Batı Trakya'daki Türk azınlığı sorununu Türkiye ile müzakere etmekten kaçınırken ileri sürdüğü nedenlerden biridir?
A)Türkiye'nin olaya taraf olmasının hukuki bir mesnedi olmadığını iddia etmesi
B)Türkiye'nin Batı Trakya meselesini suistimal ettiğini iddia etmesi
C)Müzakeraye Avrupa Birliği'nin de dahil edilmesi gerektiğini öne sürmesi
D)Sorunun Uluslararası Adalet Divanı'na götürülmesi gerektiğini öne sürmesi
E)Batı Trakya'da Türk değil, sadece Müslüman vatandaşların olduğunu iddia etmesi

Yanıtlar:

1.A 2.C 3.D 4.A 5.B 6.A 7.B 8.D 9.C 10.D 11.A 12.D 13.B 14.D

15.A 16.E 17.B 18.C 19.E 20.C 21.C 22.B 23.E 24.C 25.E 26.E






Türk ve Dünya Tarihi Karma Testi 2

--------------------------------------------------------------------------------

1.SSCB'nin askeri işbirliğine yönelik olarak Doğu Bloku içinde oluşturduğu kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
A)COMECON
B)Varşova Paktı
C)Cominform
D)NATO
E)CENTO

2.Aşağıdakilerden hangisi sivil kitle örgütlerinden biridir?
A)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
B)Avrupa İnsan Hakları Komisyorıu
C)Bakanlar Konseyi
D)Uluslararası Hukukçular Komisyonu
E)BM Genel Kurulu

3.Aşağıdakilerden hangisi 2. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa demokrasilerinde rejimin tehdit altına düşmemesinin nedenlerinden biri sayılamaz?
A)Ekonomik ve toplumsal gelişmenin sürdürülebiimiş olması
B)Soğuk savaşın tırmanması ve Sovyet tehdidinin artması
c)Terörist eylemlerin demokratik yöntemlerle engellenebilmiş olması
D)Komünist partilerin tutumu
E)Bu ülkelerde demokratik değerlerin güçlü kökleri olması

4.Aşağıdakilerden hangisi Kruçef döneminde SSCB'de görülen değişikliklerden biridir?
A)Çok partili sisteme yumuşak bir geçiş
B)Varşova Paktı'nın dağıtılması
C)Ekonominin yönetiminde liberalleşme
D)Tarım topraklannın köylülere geri verilmesi
E)Komünist Partisi'nin yönetim tekelinin yumuşatılması

5.Aşağıdakilerden hangisi sosyalist bir dünya sisteminin oluşamamasının temel nedenlerinden biri sayılamaz?
A)Çin-Sovyet çatışması
B)Kapitalist ülkelerin hızlı bir sosyo-ekonomik gelişme göstermesi
C) Bazı gelişmekte olan ülkelerde sosyalist yönetimlerin iktidara gelmesi
D)Sosyalist ülkelerdeki büyük silahlanma harcamaları
E)Kapitalist ülkelerin sahip olduğu büyük ekonomik güç

6.Aşağıdakilerden hangisi,Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra bağımsızlığını kazanan devletlerden biri değildir?
A)Hırvatistan
B)Makedonya
C)Bosna-Hersek
D)Karadağ
E)Slovenya

7.Doğu Almanya ile Batı Almanya'nın birleşmesi hangi anlaşma ile gerçekleşmiştir?
A)1990 Berlin
B)1990 Bürüksel
C)1990 Moskova
D)1991 Londra
E)1991 Paris

8.1980'lerin sonlarından itibaren NATO'nun ''yeni kimliğini" oluşturmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıstır?
A)Birleşmiş Milletler'le işbirliği halinde bazı görevler üstlenilmesinin gerekli olabileceği
B)Sovyetler Birliği'nin dağılmasına rağmen Rusya'nın hala güçlü olması
C)NATO'nun, dünya sorunları karşısında Batılı demokrasiler için ortak bir platform özelliğini sürdürmesi gerekliliği
D)Bir çok eski Orta ve Doğu Avrupa ülkesinin NATO'ya üye olmak istemesi
E)Söz konusu dönemde NATO ülkelerinde genellikle ittifakın sürdürülmesinden yana olan hükümetlerin işbaşında bulunması

9.Aşağıdakilerden hangisi İsmet İnönü'nün ünlü dörtlü takriri CHP grubunda reddettirmesinin nedeni olamaz?
A)Dünya dengesi içinde Türkiye'nin yerini sağlamlaştırmak
B)CHP içindeki muhalifleri ayrı bir parti kurmaya yöneltmek
C)CHP içindeki muhalefetten kurtulmak
D)Çok partili düzene geçmek
E)Yeni kurulacak partinin Atatürk Devrimine karşı olmasını önlemek

10.Aşağıdakilerden hangisi Recep Peker'i istifaya götüren gelişmeler arasında sayılamaz?
A)Çok partililiği sindirememiş olması
B)İnönü'nün, CHP içinde Peker'e karşı bir hareket başlatması
C)Yeni bir parti kurma hazırlığında olması
D)Nihat Erim'in başını çektiği grubun, Peker'e karşı oy kullanmalan
E)DP'ye yönelik sert eleştirilerde bulunması

11.İnönü, CHP ile Demokrat Parti arasında oluşan gerginliği gidermekiçin 1947'de ne yaptı?
A)7 Eylül Kararlarını aldırdı.
B)ABD ile iyi ilişkiler başlattı.
C)KÖf Enstitülerini kurdurdu.
D)12 Temmuz Beyannamesini çıkarttı.
E)Recep Peker'i başbakan atadı.

12.Aşağıdakilerden hangisi Kurucu Mecliste temsil edilmemiştir?
A)Barolar
B)Cumhuriyet Halk Partisi
C)Basın kuruluşlan
D)Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
E)Demokrat Parti üyeleri

13.Aşağıdakilerden hangisi CHP'de "ortanın solu" hareketinin güç kazanmasının nedenlerinden biri sayılamaz?
A)Seçmenlerle bütünleşme çabası
B)Aydınlar arasında sol düşüncenin güç kazanması
C)CHP'nin devletçi geleneği
D)CHP'nin özel mülkiyete karşı olması
E)Sosyalist düşüncenin Türkiye'de yaygınlık kazanması

14.Aşağıdakilerden hangisi 1961 gelişen sol/ öğrenci hareketinin özelliklerinden biri değildir?
A)İçindeki bazı grupların silahlı eyleme yönelmesi
B)Parlamento dışı bir muhalefet odağı niteliği kazanması
C)Türkiye'deki sendikal hareketi denetimi altına alması
D)Bağımsızlık ve demokrasi sloganlarını kullanması
E)Giderek kitlesellik kazanması

15.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart 1971 muhtırasının üzerinde durduğu hususlardan biri değildir?
A)Hükümetin ülkeyi huzursuzluk içine soktuğu
B)Anayasanın öngördüğü reformların gerçekleşmediği
C)Yeni bir hükümetin oluşturulması gerektiği
D)Türkiye'nin geleceğinin ağır bir tehlike içine düştüğü
E)Anayasanın değiştirilmesi gerektiği

16.Aşağıdakilerden hangisi "Milliyetçi Cephe" hükümetleri döneminin iç politikada yol açtığı
sonuçlardan biri değildir?
A)Demokratik Parti'nin çözülmesi
B)CHP'nin gücünü yitirmesi
C)Ülkede sokak çatışmalannın artması
D)MHP ve MSP'nin devlet kadroları içinde güç kazanması
E)Işçi hareketinin yaygınlık kazanması

17.Aşağıdakilerden hangisi 1980 öncesi ülkede görülen siyasal bunalımın nedenlerinden biri sayılamaz?
A)Güçlü hükümetlerin kurulamaması
B)Anayasanın sağladığı hak ve özgürlüklerin ülkeyi yönetilemez hale getirmesi
C)Ekonomik bunalımın aşılamaması
D) Şiddet hareketlerinin artması
E)Güvenlik güçlerinin siyasal şiddetle mücadelede başanlı olamaması

18.Aşağıdakilerden hangisi, Milli Güvenlik Konseyi tarafından 12 Eylül darbesinin gerekçeleri arasında gösterilmemiştir?
A)Türk Silahlı Kuvvetleri içinde bölünme tehlikesi baş gösterdiği
B)Siyasal partilerin görevlerini yapamadığı
C)Devletin varlığına yönelik saldırıların yoğunluk kazandığı
D)Ülkenin bir iç savaş eşiğine geldiği
E) Devlet organlannın işlemez hale geldiği

19.Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın yüksek bir oy oranıyla kabul edilmesinin nedenlerinden biri değildir?
A)12 Eylül öncesi şiddet olaylarının yaratmış olduğu tepki
B)Bir an önce demokrasiye dönme isteği
C)Oylamanın anti-demokratik koşullarda yapılması
D)AP ve CHP'nin Anayasa'yı desteklemiş olması
E)Eski siyasal liderlere duyulan güvensizlik

20.Aşağıdakilerden hangisi 1983 yılında çok partili yaşama dönülürken MGK'nın sahip olduğu yetkilerden biri değildir?
A)Yeni partilerin genel başkanlarını belirlemek
B)Uygun görmediği parti kurucularını veto etmek
C)Dolaylı yolla bazı siyasal partilerin seçime girmesini engellemek
D)Uygun görmediği milletvekili adaylannı veto etmek
E)Uygun görmediği bağımsız milletvekili adaylannın seçime girmesini engellemek

21.Türkiye'de ihraç ikameci sanayileşme ne zaman başlamıştır?
A)1923'ten sonra
B)1930'dan sonra
C)1950'den sonra
D) 1960'tan sonra
E) 1980'den sonra

22.1923-1930 yılları arasında daha çok hangi ekonomik politikalar uygulanmışbr?
A)Liberal ekonomik politika
B)Planlı ekonomik politika
C) Sosyal ekonomik politika
D) Karma ekonomik politika
E) Devletçilik

23.Su meselesi ve diğer bazı sorunlarda Arap ülkelerinin Türkiye'ye karşı birleşmelerinin nedenleri aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A)Arap ülkelerinin etnik ve dilsel ortaklığıyla
B)Türkiye'nin bu ülkeler aleyhine tutumuyla
C)Arap ülkelerinin geri kalmışlıklarından Osmanlı (Türk) yönetimini sorumlu tutmasıyla
D)Filistin konusundaki Türk politikasıyla
E) Türkiye'nin laiklik konusundaki tutumuyla

24.Soğuk Savaş sonrası dönemde, Türkiye'nin en az sorunlu olduğu komşusu aşağıdakilerden hangisidir?
A)Ermenistan
B)Bulgaristan
C) Iran
D) Suriye
E) Yunanistan

Yanıtlar:

1.B 2.D 3.B 4.C 5.C 6.D 7.C 8.E 9.A 10.C 11.D 12.E 13.D

14.C 15.E 16.B 17.B 18.A 19.D 20.A 21.E 22.A 23.C 24.B
ağdaş Türk ve Dünya Tarihi Karma Testi 3

--------------------------------------------------------------------------------

1.17 Kasım 1969'da Helsinki'de ABD ile SSCB arasındaki Stratejik Silahların Sınırlandırılması görüşmeleri ile başlayan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A)Yumuşama Dönemi
B)Soğuk Savaş Dönem
C) Bloklaşma Dönemi
D)Soğuk Savaşın Çözülmesi Dönemi
E)Bölgesel Gelişme Dönemi

2.Avrupa Insan Haklan Sözleşmesindeki hakların korunmasıyla ilgili denetim mekanizması görevini aşağıdaki kuruluşlardan hangisi yerine getirmektedir?
A)Uluslararası Af Örgütü
B)Helsinki izleme Komitesi
C)Uluslararası Hukukçular Komisyonu
D)Avrupa Insan Hakları Mahkemesi
E)Paris Şartı

3.Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrasında ABD'nin iç ve dış politikasında etkili olmamıştır?
A)Irk çatışmalan
B)Soğuk savaş
C)Vietnam Savaşı
D)Truman'ın başkan seçilmesi
E)Watergate skandalı

4.Aşağıdakilerden hangisi, Avrupa'da bir siyasal birlik oluşturma çabalarının nedenlerinden biri değildir?
A)Ekonomik gelişmeyi hızlandırmak
B)İnsan Hakları başta olmak üzere ortak değerleri güçlendirmek
C)Sömürgeciliğin tasfiyesini hızlandırmak
D)Sovyet tehdidine karşı koyabilmek
E)Barışı korumak ve güçlendirmek

5.Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşından sonra Avrupa'da benimsenen sosyalizmin niteliklerini yansıtmaz?
A)Sosyal devlet mo****nin benimsemesi
B)Kamu mülkiyetinin sömürü olmayan bir topluma yol açacağı inancının yaygınlık kazanması
C)Karma ekonomi mo****nin benimsenmesi
D)Emperyalist politikaları benimsemesi
E)Marksist görüşlerden vazgeçilmesi

6.Aşağıdakilerden hangisi Stalin dönemi Sovyet sosyalizminin özelliklerinden biri değildir?
A)Stalin'in kişisel yönetimi
B)Tarımda kollektivizm
c) Hızlı bir sanayileşme programı
D)Parti içi demokrasinin tam olarak işletilmesi
E)Güçlü bir polis örgütü

7.Küreselleşme ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A)Küreselleşme toplumlar arası bütünleşmeyi sağlayan düzendir.
B)Küreselleşme toplumların karşılıklı etkileşim süreçlerini kapsayan çok yönlü bir olgudur.
C)Küreselleşme uluslararasılaşmadır.
D)Küreselleşme Batı emperyalizminin yeni bir yayılma politikasıdır.
E)Küreselleşme yeni bir dünya düzenidir.

8.Aşağıdakilerden hangisi Giddens'a göre küreselleşmenin boyutlarından biri değildir?
A)Dünya kapitalist ekonomisi
B)Ulus-devlet sistemi
C)Dünya askeri düzeni
D)Din
E)Uluslararası iş bölümü

9.1980'Ierin sonlarından itibaren NATO'nun "yeni kimliğini" oluşturmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıştır?
A)Sovyetler Birliği'nin dağılmasına rağmen Rusya'nın hala güçlü olması
B)Birleşmiş Milletler'le işbirliği halinde bazı görevler üstlenilmesinin gerekli olabileceği
C)Söz konusu dönemde NATO ülkelerinde genellikle ittifakın sürdürülmesinden yana olan hükümetlerin işbaşında bulunması
D)Bir çok eski Orta ve Doğu Avrupa ülkesinin NATO'ya üye olmak istemesi
E)NATO'nun, dünya sorunları karşısında Batılı demokrasiler için ortak bir platform özelliğini sürdürmesi gerekliliği

10.Aşağıdakilerden hangisi 7 Haziran 1945'te CHP grubuna "Dörtlü Takrir" adıyla bilinen önergeyi veren grubun üyelerinden biri değildir?
A)Refik Koraltan
B)Celal Bayar
C)Hasan Saka
D)Fuat Köprülü
E)Adnan Menderes

11.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Ocak 1959'da toplanan CHP'nin 14.Kurultayında kabul edilen "Ilk Hedefler Beyannamesi"nde yer almaz?
A)Yüksek yargıçlar kurulunun oluşturulması
B)Basın özgürlüğünün sağlanması
C)Grev ve sendika kurma hakkının tanınması
D)Seçimde nisbi temsil usulünün kabulü
E)Vatan Cephesi Örgütü'nün desteklenmesi

12.DP'nin CHP'yi baskı altına almak için 1960'ta TBMM'de kurdurduğu kurulun adı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Tahkikat Komisyonu
B)İnönü'nün Yurt içi Gezilerini Önleme Komisyonu
C)CHP'nin Suistimallerini Soruşturma Komitesi
D)CHP'nin Haksız iktisaplannı Men Komisyonu
E)Komünizmle Mücadele Demeği

13.Aşağıdakilerden hangisinin 1961 Anayasasının hazırlanmasında bir rolü olmamıştır?
A)Milli Birlik Komitesi
B)Temsilciler Medisi
C)TBMM
D)Temsilciler Medisi Anayasa Komisyonu
E)Kurucu Meclis

14.Aşağıdakilerden hangisi, 1960 sonrası sol hareketin gelişmesine katkı yapan ögelerden biri değildir?
A)Siyasal düşünceler üzerindeki baskılann azalması
B)Türkiye İşçi Partisinin kurulması
C)Dünyada kapitalist olmayan yoldan kalkınma fikrinin güçlenmesi
D)Yön Dergisi ve Sosyalist Kültür Derneğinin kurulması
E)Türkiye'de Sovyet etkisinin artması

15.Aşağıdakilerden hangisi CHP'de "ortanın solu" hareketinin güç kazanmasının nedenlerinden biri sayılamaz?
A)CHP'nin özel mülkiyete karşı olması
B)CHP'nin devletçi geleneği
C)Seçmenlerle bütünleşme çabası
D)Aydınlar arasında sol düşüncenin güç kazanması
E)Sosyalist düşüncenin Türkiye'de yaygınlık kazanması

16.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart 1971 muhtırasında üzerinde durulan hususlardan biri değildir?
A)Hükümetin ülkeyi huzursuzluk içine soktuğu
B)Anayasanın öngördüğü reformların gerçekleşmediği
C)Yeni bir hükümetin oluşturuması gerektiği
D)Türkiye'nin geleceğinin ağır bir tehlike içine düştüğü
E)Anayasanın değişirilmesi gerektiği

17.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Eylül 1980 darbesi öncesinde siyasal bunalımı doruğa çıkarmıştır?
A)Yeni Cumhurbaşkanının bir türlü seçilememesi
B)Hükümetin bir azınlık hükümeti olması
C)Dışişleri Bakanının TBMM tarafından görevden düşürülmesi
D)Yaygın işçi hareketleri
E)Ekonomik istikrar paketinin başarısızlığı

18.Aşağıdakilerden hangisi, 1980 öncesi, ülkede görülen siyasal bunalımın nedenlerinden biri sayılamaz?
A)Anayasanın sağladığı hak ve özgürlüklerin ülkeyi yönetilemez hale getirmesi
B)Şiddet hareketlerinin artması
C)Ekonomik bunalımın aşılamaması
D)Güçlü hükümetlerin kurulamaması
E)Güvenlik güçlerinin siyasal şiddetle mücadelede başarılı olamaması

19.Aşağıdakilerden hangisi, Milli Güvenlik Konseyi tarafından 12 Eylül darbesinin gerekçeleri arasında gösterilmemiştir?
A)Devletin varlığına yönelik saldırıların yoğunluk kazandığı
B)Türk Silahlı Kuvvetleri içinde bölünme tehlikesi baş gösterdiği
C)Ülkenin bir iç savaş eşiğine geldiği
D)Siyasal partilerin görevlerini yapamadığı
E)Devlet organlarının işlemez hale geldiği

20.Aşağıdakilerden hangisi 1991 genel seçimlerinin en önemli siyasal sonuçlarından biri sayılamaz?
A)Tansu Çiller'in bakan olması
B)RP'nin başını çektiği seçim ittifakının yüksek oranda oy almış olması
C)Hiç bir partinin TBMM'de salt çoğunluğu sağlayamamış olması
D)Sekiz yıllık ANAP iktidarının sona ermesi
E)En çok oy alan iki partinin de sağ partiler olması

21.Aşağıdakilerden hangisi 1983 yılında çok partili yaşama dönülürken MGK'nın sahip olduğu yetkilerden biri değildir?
A)Uygun görmediği milletvekili adaylarını veto etmek
B)Dolaylı yolla bazı siyasal partilerin seçime girmesini engellemek
c)Uygun görmediği parti kuruculannı veto etmek
D)Uygun görmediği bağımsız milletvekili adaylannın seçime girmesini engellemek
E)Yeni partilerin genel başkanlarını belirlemek

22.Dışarıdan ithal edilen bir malın iç piyasada yerli sanayici tarafından üretilmesi gerektiği, hangi sanayileşme politikasının amacıdır?
A)Ekonomik kakınmacı politika
B)İthal ikameci politika
C)LiberaL ekonomik politika
D)Devletçi politika
E)Karma ekonomik politika

23.Ülkenin istikrarlı, planlı ve dengeli kalkınmasının gerçekleştirilmesi için Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı hangi yıllarda uygulamaya konulmuştur?
A)1958-1962
B)1963-1967
C)1968-1972
D)1973-1977
E)1978-1982

24.Kırdan kente ilk büyük göç dalgası hangi yıllardan itibaren ortaya çıkmaya başlamıştır?
A)1930' lu yıllarda devletçilik politikasının uygulamaya konulması ile
B)1950'li yıllarda DP iktidarı ile
C)1980 sonrasında liberal ekoromi politikalarının uygulamaya konulması ile
D)1960'lı yıllarda planlı ekonomik kalkınma ile
E)1923 yılında Cumhuriyetin ilanından sonra

25.Aşağıdakilerden hangisi, Yunanistan'ın Batı Trakya'daki Türk azınlığı sorununu Türkiye ile müzakere etmekten kaçınırken ileri sürdüğü nedenlerden biridir?
A)Türkiye'nin olaya taraf olmasının hukuki bir mesnedi olmadığını iddia etmesi
B)Batı Trakya'da Türk değil, sadece Müslüman vatandaşların olduğunu iddia etmesi
C)Sorunun Uluslararası Adalet Divanı'na götürülmesi gerektiğini öne sürmesi
D)Türkiye'nin Batı Trakya meselesini suistimal ettiğini iddia etmesi
E)Müzakereye Avrupa Birliği'nin de dahil edilmesi gerektiğini öne sürmesi

Yanıtlar:

1.A 2.D 3.D 4.C 5.C 6.D 7.B 8.D 9.C 10.C 11.E 12.A 13.C 14.E

15.A 16.E 17.A 18.A 19.B 20.A 21.E 22.B 23.B 24.B 25.B





daş Türk ve Dünya Tarihi Dersi Test Soruları 3

--------------------------------------------------------------------------------

1.Aşağıdakilerden hangisi İsrail, İngiltere ve Fransa’nın 1956’da Süveyş Sorunu yüzünden Mısır’a düzenledikleri saldırının siyasal sonuçlarından biri değildir?
a) Sovyetler Birliği’nin Orta Doğu’daki etkisinin artması
b) Mısır’ın, Süveyş Kanalı üzerinde tam denetim sağlaması
c) İngiltere ve Fransa’nın Orta Doğu’daki etkisinin büyük ölçüde azalması
d) Bağdat Paktı’nın kurulması
e) ABD’nin Orta Doğu’da daha etkili duruma gelmesi

2.I. Truman Doktrini’nin ilanı
II. Yalta Konferansı
III. Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması
IV. NATO’nun kurulması
olaylarının kronolojik sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
a) I, II, III, IV
b) II, I, IV, III
c) II, IV, I, III
d) III, II, IV, I
e) IV, II, III, I

3.Aşağıdakilerden hangisi BM Antlaşması’nın ortak meşru müdafaayı öngören 51. maddesi uyarınca kurulan uluslararası örgütlerden biri değildir?
a) NATO
b) AGİT
c) SEATO
d) Varşova Paktı
e) Bağdat Paktı

4.Aşağıdakilerden hangisi hükümetler-dışı bir uluslararası örgüttür?
a) Körfez İşbirliği Örgütü
b) Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü
c) Uluslararası Çalışma Örgütü
d) Uluslararası Af Örgütü
e) İngiliz Milletler Topluluğu

5.Avrupa Ekonomik Topluluğu aşağıdaki belgelerden hangisinin yürürlüğe girmesiyle Avrupa Birliği adını almıştır?
a) Avrupa Anayasası
b) Avrupa Tek Senedi
c) Roma Antlaşması
d) Paris Antlaşması
e) Maastricht Antlaşması

6.Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinde gerçekleştirdiği anayasal ve yasal reformlardan biri değildir?
a) İdam cezasının kaldırılması
b) OHAL’in kaldırılması
c) Farklı dil ve lehçelerde yayın ve öğrenime ilişkin yönetmeliklerin hazırlanması
d) Ulusal Azınlıklar Çerçeve Sözleşmesi’nin onaylanması
e) İnsan Hakları Danışma Kurulunun faaliyete geçirilmesi

7.ABD tarafından ortaya atılan “Geniş Orta Doğu ve Kuzey Afrika Girişimi” ile Türkiye’nin bağlantısı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
a) Türkiye bu girişim doğrultusunda İsrail’le ilişkilerini geliştirmektedir.
b) Türkiye bu girişimin tamamen dışındadır.
c) Türkiye bu girişimin yalnızca askeri yönüyle ilgilidir.
d) Türkiye bu girişimde Rusya ile işbirliği yapmaktadır.
e) Türkiye bu girişimin demokratik ortaklarından biridir.

8. Aşağıdakilerden hangisi 1929 Büyük Bunalımı’nın sonuçlarından biridir?
a) Batı dünyasında Keynesyen politikalara geçilmesi
b) Uluslararası ticaret hacminin artması
c) İngiltere’nin uluslararası sistemin düzenleyicisi rolünü ABD’den devralması
d) Batı dünyasında devletin ekonomiden çekilme sürecinin başlaması
e) Batılı ülkelerin ekonomik güçlükleri aşmak için sömürgeciliğe hız vermesi

9. Aşağıdakilerden hangisi BM Güvenlik Konseyinin onayıyla gerçekleştirilmiştir?
a) Falkland Savaşı
b) Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgali
c) 1991 Körfez Harekâtı
d) NATO’nun Kosova’ya müdahalesi
e) ABD’nin Irak’ı işgali

10. Aşağıdakilerden hangisi İran İslam Devrimi’nin yol açtığı uluslararası gelişmelerden biri değildir?
a) Körfez İşbirliği Örgütünün kurulması
b) Petrol fiyatlarının yükselmesi
c) ABD’nin Stratejik Savunma Girişimini (SDI) başlatması
d) ABD’nin Carter Doktrini’ni ilan etmesi
e) ABD’nin Çevik Kuvveti (RDF) oluşturması

11. BM ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Uluslararası Adalet Divanı BM’nin organlarından biridir.
b) Genel Kurulda bütün üye ülkelerin birer oy hakkı vardır.
c) Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra, BM Barış Gücü operasyonlarına son verilmiştir.
d) Güvenlik Konseyi geçici üyelerinin seçilmesinde coğrafi dağılım göz önüne alınır.
e) BM ilkelerini sürekli ihlal eden bir devletin üyeliğine son verilebilir.

12. Türkiye’nin Ege Denizi’ndeki sorunlardan biriyle ilgili olarak savunduğu “Gri Alan” tezinin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
a) Ege Denizi’nde bulunan ve Türkiye’ye ya da Yunanistan’a ait olmayan adacık ve kayalıkların statüsünün belirlenmesi gerekir.
b) Yunanistan’ın FIR hattını karasularının genişliği olan 6 milden fazla genişletmesi uluslararası hukuka aykırıdır.
c) Karasularının 12 mile çıkarılması Türkiye için bir yapılageliş (teamül) niteliği taşımamaktadır.
d) Türkiye, kıta sahanlığının eşit uzaklık ilkesine uygun olarak sınırlandırılmasından yanadır.
e) Ege Denizi kendine has özellikleri olan bir yarı kapalı denizdir.

13. Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin Soğuk Savaş döneminde Doğu blokuna yönelik olarak izlediği çevreleme politikasının ortaya çıkışıyla doğrudan ilişkilidir?
a) Neville Chamberlain
b) Dexter White
c) J.F. Kennedy
d) F.D. Roosevelt
e) George Kennan

14.Aşağıdakilerden hangisi İki Savaş Arası dönemin gelişmelerinden biri değildir?
a) ABD’nin New Deal politikasına geçmesi
b) İtalya’nın Habeşistan’a saldırması
c) İspanya’da iç savaşın çıkması
d) Yunanistan’da iç savaşın çıkması
e) Almanya’da Kapp Darbesi’nin yapılması

15.Aşağıdakilerden hangisi günümüz uluslararası hukuk sisteminin temel belgesi sayılmaktadır?
a) Uluslararası Adalet Divanı Statüsü
b) BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
c) BM Antlaşması
d) Paris Şartı
e) Milletler Cemiyeti Misakı

16.Aşağıdaki ülkelerden hangisi Milletler Cemiyetine hiçbir zaman üye olmamıştır?
a) ABD
b) İtalya
c) İngiltere
d) Fransa
e) SSCB

17.Aşağıdakilerden hangisi Doğu bloku yıkıldıktan sonra Batılı devletlerin önerisi doğrultusunda eski sosyalist ülkelerde uygulanan bir politikadır?
a) Şok terapi politikası
b) Ulusal kalkınma politikası
c) İzolasyon politikası
d) Tarafsızlık politikası
e) Yakın çevre politikası

18.Aşağıdaki olaylardan hangisi Çin’in yarı sömürge haline gelmesine neden olmuştur?
a) Mançurya’nın işgali
b) Kültür Devrimi
c) Büyük Atılım
d) Meiji Restorasyonu
e) Afyon Savaşı

Yanıtlar:1.d 2.b 3.b 4.d 5.e 6.d 7.e 8.a 9.c 10.c 11.c 12.a 13.e 14.d 15.c 16.a 17.a 18.e





1. 27 Mayıs 1960'dan itibaren ordu adına hareket eden kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

A. Temsilciler Meslisi
B. Milli Birlik Komitesi
C. Güvenlik Konseyi
D. Danışma Konseyi
E. On dörtler Komitesi

2.1961 Anayasası'nı yapmakla görevlendirilen organ aşağıdakilerden hangisidir?

A. Kurucu Meclis
B. Cumhuriyet Senatosu
C. Türkiye Büyük Millet Meclisi
D. Temsilciler Meclisi
E. Anayasa Organı

3. Aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası'nın özelliklerinden biri değildir?

A. Birey, devlet ilişkilerinde bireyi yüce değer sayması,
B. Yargıçlara büyük önem vermesi
C. TBMM'nin aldığı bir kararla kabul edilmesi ve yürürlüğe sokulması
D. İki meclisli sisteme geçmeyi öngörmesi
E. Anayasa Mahkemesi'nin kurulmasını öngörmesi

4.Aşağıdakilerden hangisi 1961-1971 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi'nde görülen gelişmelerden biri değildir?

A. Sosyalist düşüncenin aydınlar arasında giderek yaygınlaşması sonucu CHP'nin yeni bir kimlik
arayışına yönelmesi
B. CHP'nin kendisini siyasal yelpazedeki yerini "ortanın solu" olarak nitelendirmesi
C. Bülent ecevit'in İsmet İnönü'nün desteğiyle CHP Genel Sekreterliğine seçilmesi
D. Turhan Peyzoğlu'nun ve arkadaşlarının partiden ayrılması
E. İsmet İnönü'nün yaşlanmasından dolayı genel başkanlığa Bülent Ecevit'in getirilmesi

5.Aşağıdakilerden hangisi sol görüşlü öğrencilerin 1965 yılında kurduğu bir örgüttür?

A. Türkiye devrimci Gençlik Federasyonu
B. Yön Hareketi
C. Milli Demokratik Devrim Cephesi
D. Fikir Kulüpleri Federasyonu
E. Sosyalist Öğrenciler Birliği

6."12 Mart Muhtırası"ndan sonra aşağıdakilerden hangisi ilk olarak Başbakanlığa getirilmiştir?

A. Nihat Erim
B. Ferit Melen
C. Naim Talu
D. Süleyman Hayri Ürgüplü
E. Turhan Feyzioğlu

7.Aşağıdakilerden hangisi 12 Mart Dönemi'nde anayasada yapılan değişikliklere ilişkin hükümlerden biri değildir?

A. Anayasa değişikliğinin iki aşamada gerçekleştirilmesi
B. İlk olarak anayasanın hak ve özgürlükler kısmının değiştirilmesi
C. Kamu görevlilerinin sendika kurma hakkının kaldırılması
D. Çeşitli yargı kuruluşlarının yetkilerinin arttırılması
E. Bakanlar Kurulu'na "Kanun Hükmünde Kararname" çıkarma yetkisinin verilmesi

8.Aşağıdakilerden hangisi Fahri Korutürk'ün Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesine ilişkin yargılardan biridir?

A. Ordunun baskısıyla seçilmesi
B. CHP ve AP'nin uzlaşmasının sonucu olarak seçilmesi
C. Cumhuriyet Senatosu'nun ısrarı sonucu seçilmesi
D. Halkoyu sonucu seçilmesi
E. Milli Güvenlik Kurulu'nun baskısı sonucu seçilmesi

9.Aşağıdakilerden hangisi 1971-1980 yılları arasında kurulan siyasal partilerden biridir?

A. Cumhuriyetçi Güven Partisi
B. Milliyetçi Hareket Partisi
C. Milli Selamet Partisi
D. Büyük Türkiye Partisi
E. Türkiye İşçi Partisi

10.Aşağıdakilerden hangisi "Milliyetçi Cephe Hükümetleri" döneminde meydana gelen
gelişmelerden biri değildir?

A. Silahlı siyasal saldırıların artması
B. MHP ve MSP kadrolaşmasının hız kazanması
C. Popülist politikalarının uygulanması
D. İktisadi liberalleşme programının uygulanması
E. Enflasyonun kontrol altında tutulması

11.Aşağıdaki yargılardan hangisi Milli Güvenlik Konseyi ile ilgili değildir?

A. Yasama ve yürütme yetkilerini üstlenmesi
B. Anayasa Düzeni Hakkında Kanunla kendi faaliyetlerini hukuksal bir çerçeveye oturtması
C. Milli Güvenlik Konseyi Başkanı'nın aynı zamanda devlet başkanı görevini üstlenmesi
D. Sıkıyönetim komutanlarının yetkilerini arttırması
E. Anayasa çerçevesinde hareket etmesi

12.Aşağıdakilerden hangisi Kurucu Meclis'in görevleri arasında değildir?

A. Anayasayı yapmak
B. Yasama yetkisini kullanmak
C. Temel yasaları yapmak
D. Siyasi partilerin faaliyetlerini denetlemek
E. Milli Güvenlik Konseyi'ne yardımcı olmak

13.Hazırlanan Anayasa hangi tarihte halk oylamasına sunulmuştur?

A. 7 Kasım 1982
B. 14 Mayıs 1983
C. 7 Aralık 1982
D. 6 Kasım 1982
E. 5 Kasım 1983

14.
I. Milliyetçi Demokrasi partisi için kurulması
II. Anavatan Partisi'nin Kurulması
III.Kenan Evren'in Cumhurbaşkanı seçilmesi
IV. SODEP'in kuruluşunda çalışan bazı eski CHP'lilerin Çanakkale'de zorunlu ikamete gönderilmesi

Yukarıdaki olayların kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A. IV - I - II - III
B. III - I - II - IV
C. I - III - II - IV
D. III - II - I - IV
E. I - II - III - IV

15.1994 yerel seçimlerinde bir önceki seçime göre en başarısız olan parti aşağıdakilerden hangisidir?

A. Refah Partisi
B. Anavatan Partisi
C. Sosyal Demokrat Halkçı Parti
D. Doğruyol Partisi
E. Milliyetçi Hareket Partisi

16.1923-1930 yılları arasında daha çok ne tür bir ekonomik politikalar uygulanmıştır?

A. Planlı ekonomik politika
B. Liberal ekonomik politika
C. Sosyal eknomik politika
D. Devletçilik
E. Karma ekonomik politika

17.Aşağıdaki etkenlerden hangisi 1930'lu yıllarda ekonomide devletçiliğe geçilmesinde etkili olmamıştır?

A. Yetersiz sermaye birikimi
B. 1929 dünya ekonomik bunalımı
C. Ekonomide alt yapı eksikliği
D. İhracatın giderek düşmeye başlaması
E. Yerli sanayicinin yeterli bir birikime sahip olması

18. Dışarıdan ithal edilen bir malın iç piyasada yerli sanayici tarafından üretilmesi gerektiği hangi sanayileşme politikasının amaçlarındandır?

A. İthal ikameci politika
B. İhraç ikameci politika
C. Liberal ekonomik politika
D. Ekonomik kalkınmacı politika
E. Kalkınmacı politika

19. 1980 sonrasında sanayileşmede hangi ekonomik politika izlenmiştir?

A. Devletçilik
B. İthal ikameci
C. İhraç ikameci
D. Planlama
E. Karma ekonomi

20. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A. Kırdan kente ilk büyük göç dalgası 1950'li yıllardan ititbaren başlamıştır.
B. 1950-1960 yılları arasında planlı ekonomik kalkınma mo**** izlenmiştir.
C. 1950-1980 yılları arasındaki gecekondulaşma olgusu yasal olmayan yollardan kamu arazisi
üzerine kaçak yapıların inşaa edilmesi süretiyle ortaya çıkmış ve yasal bir meşruiyet
kazanamamıştır.
D.1960-1980 yılları arasında Türkiye'de ithal ikameci sanayileşme mo**** uygulanmıştır.
E. İhraç ikameci sanayileşme dışa açık ekonomi mo****ne dayalıdır.

21. Aşağıdaki yargılardan hangisi Hatay'ın Türkiye'ye katılmasıyla ilgili değildir?

A. Suriye'nin bağımsızlığına kavuştuktan sonra,Türkiye'nin Fransa'ya başvurarak Hatay için otonom
statüsü istemesi
B. Güney bölgesinde konuşlandırılan Türk Ordusu'nun Hatay'a girerek işgal etmesi
C. Çok uluslu bir parlamentonun 22 Temmuz 1938'de seçilmesi
D. Hatay parlementosu'nun 1939 Haziran'ında Türkiye ile birleşme kararı alması
E. Hatay sorunu'nun çözümlenmesi için Miller Cemiyeti'ne başvurulması

22. Aşağıdakilerden hangisi İran'ın Türkiye'ye karşı gizli olarak yürüttüğü faaliyetlerden biridir?

A. İran'daki Ermenilerin Türkiye'ye karşı yaptıkları eylemlere hoşgörüyle yaklaşması
B. Irak'la işbirliğine giderek Türkiye'yi uluslararası alanda zayıflatılması
C. Türkmenlerin Türkiye'ye karşı kışkırtılması
D. Türkiye'ye petrol satışının engellenmesi
E. Kaşgarların Türkiye'ye karşı kışkırtılması

23. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türk-Irak ilişkilerinde en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?

A.Türkiye'nin Irak'taki İngiliz mandacılığını kabul etmemesi
B. Bağdat'ın tarafsız bir bölge olması
C. Musul sorunu
D. Irak'ın bağımsızlığının Türkiye tarafından tanınmaması
E. Türkiye'ye petrol satışının yapılmaması

24. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ile Yunanistan arasında mevcut olan sorunlardan biri değildir?

A. Ege Adalarından silahlardan arındırılması
B. Kara suları sorunu
C. Kıta sahanlığı sorunu
D. Egedeki Hava sahası sorunu
E. Ege Adalarında kimyasal silah üretilmesi

25. Sovyetler Birliği, Türkiye yönelik toprak taleplerinden vazgeçtiğini hangi yılda açıklamıştır?

A. 1946
B. 1952
C. 1960
D. 1953
E. 1956

Yanıtlar:

1. B 2. A 3. C 4. E 5. D 6. A 7 D 8. B 9 .C 10. E 11. E

12. D 13. A 14 .B 15.C 16. B, 17. E 18. A 19. C 20. B 21. B 22. A

23. C 24. E 25 .D

           
Çağdaş Türk ve Dünya tarihi (Test

S-1-Paris
Barış Konferansı’nda İtilaf Devletlerinin aşağıdakilerden hangisine ters
düşmesi ABD’nin dünya


siyasetinden çekilmesine sebep olmuştur?

A) Wilson Prensipleri

B) Amiral Bristol Raporu

C) Gizli Antlaşmalar

D) Brest- Litovsk Antlaşması

E) Sevr Antlaşması





S-2- Bolşevik İhtilali’yle Rusya’nın I.Dünya Savaşı’ndan

ayrılması aşağıdakilerden hangisini geçersiz hale

getirmiştir?

A) Brest Litowsk Antlaşması

B) Rusya’nın imzaladığı gizli antlaşmaları

C) Wilson Prensiplerini

D) Paris Barış Konferansı kararlarını

E) Osmanlıların verdiği kapitülasyon haklarını





S-3-İngiltere Dışişleri Bakanı Balfour, 2 Kasım 1917’de

Siyonist Federasyonu Başkanı bankacı Lord

Rothschild'a gönderdiği mektup Balfour Deklarasyonu

olarak kabul edilmiştir.

Bu deklarasyonun aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu söylenebilir?

A) Osmanlıların Ortadoğu’dan atılması

B) Osmanlılarla barış antlaşması imzalanması

C) Mısır’daki İngiliz hâkimiyetinin kaldırılması

D) Ortadoğu’da İsrail Devleti’nin kurulması


E)
Bağımsız bir Arap devletinin kurulması


S-4-Aşağıdakilerden
hangisi; Japonya’daki Meiji Restorasyonu Dönemi’nin özelliklerinden değildir?

A)Japonya’da modern dönemin başlangıcıdır.

B)Egemenliğin imparatorda değil, derebeylerinde olduğu dönemdir.

C)Batının modern kurumlarının alındığı bir süreçtir.

D)1868’lerde başlayıp 20-30 yıl süren bir çağdaşlaşma devresidir.


E)Japonya
nın modernleşmeye başladığı dönemdir.


S-5-
Amerika Birleşik Devletleri’nde,

I. ekonomide büyük holdinglerin payının giderek artması,

II. bankacılık sisteminin kötü yapılandırılmış olması,

III. dünyaya dağıtılan kredilerin geri alınamaması

gelişmelerinden hangileri Dünya Ekonomik Buhranı’na

ortam hazırladığı ileri sürülebilir?

A)Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III



 


S-6-Aşağıdakilerden
hangisi;Milletler Cemiyeti’ni kuruluşunu hazırlayan en önemli etkenlerdendir?

A)İngiltere ve Fransa’nın barışçı yaklaşımları


B)Sömürgecilik
yaşamış ülkelerin direniş ve mücadeleleri

C)Dünya kamuoyunun baskıları


D)ABD
Başkanı Wilson’un yayımladığı bildirge(Wilson İlkeleri)


E)İngiltere
ve Fransa nın Ortadoğu yu sömürgeleştirmesi



S-7- I. Dünya savaşı sonrası imzalanan hangi barış anlaşması II. Dünya
savaşının çıkmasına neden olmuştur?


A) Versailles B) Sevr C) Trianon D) Neully E) S.t. Germain



S-8- Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikalar izlemesi sonucu Fransa, Suriye
üzerindeki manda yönetimini kaldırmak zorunda kaldı.

Bu karar, aşağıdakilerden hangisinin çözümünde etkili olmuştur?

A) Savaş tazminatı B) Musul sorunu C) Dış borçlar

D) Nüfus değişimi E) Hatay sorunu





S-9-II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye de kurulan ‘‘ Köy Enstütileri’’ hangi
amaçla oluşturulmuştur
?

A) Zenginlerden vergi alarak ekonomiyi güçlendirme

B) Demokrasi toplumun her katmanına yaymak

C) Bilinçli tarım yapılmasını sağlamak

D) Kırsal alanları geliştirmek ve öğretmen ihtiyacını karşılamak

E) Savaşa karşı tedbirler alarak işgalleri önlemek





S-10-Aşağıda verilen bilgilerden NATO ya ait bir bilgi değildir?

A) NATO Komünizmin Avrupa da yayılmasını durdurmuştur.

B) 1949 yılında kurulmuş olup merkezi Brüksel dir.

C) Sovyetler Birliğinin yardım ve destekleriyle kurulmuştur.

D) Birlik ilk olarak 12 üyeyle kurulmuştur.

E) Sadece askeri değil ,ekonomik ve siyasi ortaklığı da öngörür.





S-11- Avrupa Birliğinin temellerinin atıldığı ve Avrupa Kömür-Çelik birliği
olarak ilk ortaklığın kurulmasını öngören plan aşağıdakilerden hangisidir?


A) Marshall Planı B) Truman Planı C) Schumann Planı

D) Einshoower Planı E) Nixon Planı





S-12- 1954 yılında ABD önderliğinde kurulan SEATO nun kuruluş amacı
aşağıdakilerden hangisidir?


A) Ortadoğu ülkelerini Komünizm tehlikesine karşı korumak

B) Vietnam savaşının çıkmasını engellemek

C) Uzakdoğu ülkelerini Komünizm tehlikesine karşı korumak

D) Çin ve Japonya nın yayılmasını engellemek

E) ABD nin Türk dış politikasını şekillendirmek istemesi





S-13- 1948 yılında Hindistan ile birlikte İngiliz sömürgesinden
kurtarılarak kurulan Pakistan devletinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?


A) Mahatma Gandi B) Muhammet İkbal

C) Muhammet Musaddık D) Muhammet Ali Cinnah

E) Ahmet Şükrani





S-14- I- 1946 yılında Adnan Menderes tarafından kuruldu.

II- 1950 seçimlerinde iktidara geldi.

III- 27 Mayıs darbesine kadar ülkemizi tek başına yönetti.

Yukarıda verilen bilgiler hangi siyasi partimize ait bilgilerdir?

A)Millet Partisi

B)Demokrat Parti

C) Adalet partisi

D) Milli Selamet Partisi

E) Serbest Cumhuriyet Fırkası



S-15- 1955 Bandung Konferansı ile Doğu ve Batı bloğu ülkeleri arasında
başlayan Yumuşama döneminin mimarları hangisinde doğru olarak verilmiştir?


A) Josef Stalin- Harry Truman

B) Nikita Kruşçev- John F. Kennedy

C) Mihail Gorbaçov- Franklin Roosevelt

D) Leonid Brejnev- Richard Nixon

E) Yuri Andropov- Ronald Reagan





S-16- 1973 Dünya Petrol Krizinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi
yoktur?


A) 1973 Arap-İsrail savaşı

B) Arap ülkelerinin petrol kuyularını millileştirmek istemeleri

C) Arapların Batı ya karşı petrolü silah olarak kullanmak istemesi

D) OPEC in petrol fiyatlarında Arap ülkelerini desteklememesi

E) ABD nin Araplara karşı İsrail i desteklemesi





S-17- 1980-1988 arası süren İran-Irak savaşının nedenleri arasında
aşağıdakilerden hangisi yoktur?


A) Şattül Arap su sınırı sorunu

B) ABD nin Irak taki yeni rejimi yıkmak için İran ı kışkırtması

C) Irak ın; İran’daki Huzistan bölgesine özerklik
verilmesini istemesi


D) İran ın Irak Şiilerini Irak Hükümetine karşı
kışkırtması


E) Silah ve Petrol şirketlerinin kışkırtmaları





S-18-I. Türkiye nin adadaki Türk
varlığını korumak istemesi

II. Rum ve Yunan taraflarının ateşkese yanaşmaması

III. Adada ki Rum terör olayları

1974 Kıbrıs barış harekatının başlamasında hangilerinin etkili olduğu
savunulabilir?


A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I , II ve III





S-19- Kıbrıs konusunda Türkiye ve Yunanistan arasında imzalanan Zürih ve
Londra anlaşmalarında belirlenen ;


I- Cumhurbaşkanı Rum Toplumu tarafından, Türk Cumhurbaşkanı

Yardımcısı ise Türk Toplumu tarafından seçilecekti.

II- Kıbrıs Bakanlar Konseyi 7 Rum ve 3 Türk olmak üzere 10

bakandan oluşacaktı

III- Yüksek Anayasa Mahkemesi bir Rum, bir Türk ve bir tarafsız

yargıçtan oluşacaktı.

Yukarıda verilen bilgilerden hangi-hangileri Kıbrıs Devletinin Yürütme gücü
ile ilgili bir karardır?


A) Yalnız I B) Yalnız II C) I. ve III.

D) I. ve II. E) II. ve III.





S-20- 27 Mayıs ihtilali sonrası yapılan 1961 anayasası ile olarak aşağıda
verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?


A) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin 2. anayasasıdır.

B) Yüksek Öğretim Kurulu 1961 anayasası ile kurulmuştur.

C) Yasama , Yürütme ve Yargı birliği vardır.

D) Milli Güvenlik Kurulu oluşturulmuştur.

E) Demokratik haklar açısından en iyi anayasamız olarak kabul edilir.





S-21- 1961 yılından itibaren Başta Almanya olmak üzere yurt dışına
göçlerin bazı nedenleri ;

I- İşgücü eksiği olan Almanya nın Türkiye den işçi istemesi

II- Türkiye ekonomisinin kötü durumda olması

III- Giden Türklerin zamanla zenginleşip işyerlerini satın alması

IV- Gönderilen işçilerin kalifiye elemanlar olmaması

Yukarda verilenler hangisi-hangileri Türklere karşı yabancı düşmanlığının
artmasına neden olmuştur?


A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) III. Ve IV. E) I. Ve II.



S-22- I- 1975 te Agop Agopyan ve Agop Tarakçıyan tarafından

Lübnan Beyrut ta kurulmuştur.

II- Örgütün temel amacı sözde Ermeni katliamı dünyaya

duyurmaktır.

III- Türkiye nin dış temsilciliklerine karşı silahlı terör eylemleri

gerçekleştirerek diplomatlarımızı öldürmüşlerdir.

Yukarıda verilen bilgiler hangi terör örgüne ait bilgilerdir?

A) ASALA B) FKÖ C) PKK

D) HAMAS E) DHKP-C



S-23- I- Sovyetler Birliği'nin son döneminde Komünist partisi genel

sekreteri Mihail Gorbaçov tarafından ortaya atılmıştır

II- Ülkede demokratikleşmeye doğru değişim amacıyla

uygulanmış politikaların tümüne verilen addır.

III-Bir anlamda fikir ve ifade özgürlüklerinin bir bileşkesi olarak

Görülebilir.

Yukarıda verilen bilgiler hangi politikanın özelliklerindendir?

A) Sosyalizm B) Kapitalizm C) Glasnost

D) Yumuşama E) Soğuk Savaş





S-24- Aşağıdakilerden hangisi SSCB nin dağılması ile ortaya çıkan
devletlerden birisi değildir?


A) Tacikistan B) Letonya C) Azerbaycan

D) Afganistan E) Ukrayna





S-25- Aşağıdakilerden hangisi Yugoslavya nın parçalanması ile ortaya çıkan
devletlerden birisidir?


A) Slovakya B) Arnavutluk C) Çek Cumhuriyeti

D) Slovenya E) Karabağ



 


TEST



  1. Aşağıdakilerden hangisi dekolonizasyon
         (sömürgeciliğin tasfiyesi) sürecinin uluslararası ilişkilerde yarattığı
         sonuçlardan biri değildir?

         A) BM çerçevesinde Yeni Uluslararası Ekonomik Düzen girişiminin ortaya
         çıkması

         B) Bağlantısızlık hareketinin ortaya çıkması

         C) Uluslararası örgütlerin sayısının artması

         D) Üçüncü Dünyacılığın bir alternatif ideoloji olarak ortaya çıkması

         E) Dünyada enerji maliyetlerinin ucuzlaması

        

         2. Aşağıdakilerden hangisi bir devlet olmakla birlikte BM’de gözlemci üye
         statüsündedir?

         A) Andora B) İsviçre C) San Marino D) Vatikan E) Monako

        

         3. Aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin getirdiği
         düzenlemelerden biri değildir?

         A) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması

         B) Boğazların silahsızlandırılmış statüsünün sona erdirilmesi

         C) Boğazların askerden arındırılmış statüsünün sona erdirilmesi

         D) Boğazların uluslararası boğaz statüsünün sona erdirilmesi

         E) Boğazlardaki seyrüsefer serbestliğinin süresiz kılınması

        

         4. Aşağıdakilerden hangisi bir başka devlet ülkesini işgal ettiği
         gerekçesiyle Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılan tek devlettir?

         A) ABD B) Sovyetler Birliği C) Almanya D) Japonya E) İtalya

        

         5. Aşağıdakilerden hangisi İngiltere ve Fransa’nın Nazi Almanyası’na karşı
         izlediği “yatıştırma” politikası olarak tanımlanamaz?

         A) İngiltere ve Fransa’nın, Çekoslovakya’nın Almanya tarafından ele
         geçirilmesine tepkisiz kalmaları

        


         B) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırmasına
         tepkisiz kalmaları

         C) İngiltere ve Fransa’nın, Avusturya’nın Almanya tarafından ilhak
         edilmesine tepkisiz kalmaları

         D) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın Polonya’yı işgaline tepkisiz
         kalmaları

         E) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın hava kuvvetleri oluşturmasına
         tepkisiz kalmaları

        

         6. Aşağıdakilerden hangisi Arap milliyetçiliğinin yarattığı bölgesel
         sonuçlardan biridir?

         A) 1958’de Mısır ile Suriye’nin birleşmesi

         B) 1969’da İslam Konferansı Örgütünün kurulması

         C) 1970’te Ürdün’de iç savaşın çıkması

         D) 1977’de Enver Sedat’ın Kudüs’ü ziyareti

         E) 1991 Körfez Savaşından sonra Filistinlilere yönelik desteğin artması

        

         7. 1978 - Camp David Anlaşmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

         A) Filistinlilere özerklik verilmesi kabul edilmiştir.

         B) Mısır ve İsrail arasında imzalanmıştır.

         C) Sina yarımadası Mısır’a geri verilmiştir.

         D) İsrail ile Suriye arasında barış müzakerelerine başlanması kabul
         edilmiştir.

         E) İsrail ile bir Arap devleti arasında imzalanan ilk barış anlaşmasıdır.

        

         8. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş’ın ortaya çıkmasına neden olan
         gelişmelerden biri olarak kabul edilir?

         A) 1946 - İran Meclisi’nin Sovyetler Birliği ile petrol anlaşmasını iptal
         etmesi

         B) 1948 - Berlin Krizi

         C) 1948 - Yugoslavya’nın Kominform’dan atılması

         D) 1948 - İsrail’in kurulması

         E) 1956 - Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi kararları

        

         9. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde Asya’da yaşanan siyasi
         gelişmelerden biri değildir?

         A) Hindistan ve Pakistan arasında Keşmir sorununun ortaya çıkması

         B) Çin ve Hindistan arasında sınır çatışmasının yaşanması

         C) Vietnam’ın Kamboçya’yı işgali

         D) SSCB ve Çin arasında sınır çatışmasının yaşanması

         E) Japonya ile SSCB’nin Kuril Adaları nedeniyle çatışmaları

        

         10. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş döneminde ABD ile Sovyetler
         Birliği arasında yaşanan krizlerden biri değildir?

         A) 1948 - Prag Darbesi

         B) 1956 - Süveyş Krizi

         C) 1960 - U-2 Krizi

         D) 1962 - Küba Krizi

         E) 1979 - Afganistan Krizi

        

         11. Türkiye ve Orta Asya ülkeleri arasındaki ilişkiler ile ilgili
         aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

         A) Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarının ardından Türkiye
         bu ülkelere bir model olarak sunulmuştur.

         B) Türkiye, 1990’ların başında etnik ve dinsel bağlardan hareket ederek bu
         ülkelerle yakınlaşma

         politikası izlemiştir.

         C) Türkiye’nin Dağlık Karabağ sorununda günümüze dek tarafsız bir tutum
         benimsemesi Orta

         Asya ülkelerinin tepkisini çekmiştir.

         D) Türkiye’nin bölgeye açılma politikasındaki plansızlık ve yetersizlik,
         ikili ilişkilerin yoğunluğunun 1990’ların ikinci yarısından itibaren
         azalmasına neden olmuştur.

         E) Türkiye, Askerî Eğitim ve İşbirliği Antlaşmaları aracılığıyla Orta Asya
         ülkelerinde askerî personel

         yetiştirilmesine katkıda bulunmuştur.

        

         12. Türkiye - ABD ilişkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
         doğrudur?

         A) ABD, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’ne girmesini desteklemiştir.

         B) Türkiye, ABD’nin NATO aracılığıyla Yugoslavya’yı bombalamasına itiraz
         etmiştir.

         C) ABD, Türkiye’ye yaptığı her 7 birimlik askerî yardım için Yunanistan’a
         10 birimlik askerî

         yardım yapmıştır.

         D) Türkiye, ABD’den gelen Johnson Mektubu’ndan sonra ülkedeki ABD
         üslerinin faaliyetlerini askıya almıştır.

         E) Türkiye - ABD ilişkilerinin çerçevesini oluşturan Savunma ve Ekonomik
         İşbirliği Antlaşması

         1990’da yenilenmeyerek yürürlükten kalkmıştır.

        

         13. Aşağıdakilerden hangisi 1990’larda yaşanan Makedonya sorunuyla ilgili
         gelişmelerden biri değildir?

         A) Yunanistan, Makedonya adının kendi tarihine ait olduğunu savunmuştur.

         B) Yunanistan, Makedonya’nın uluslararası örgütlere üyeliğini engellemeye
         çalışmıştır.

         C) Makedonya, Yunanistan’daki Makedon azınlığın baskı altında olduğunu
         ileri sürmüştür.

         D) Makedonya, Arnavutluk’taki Makedon azınlığın haklarının çiğnendiğini
         ileri sürmüştür.

         E) Bulgaristan, Makedonya’nın Bulgaristan tarihinin simgelerini kendisine
         mal etmeye çalıştığını ileri sürmüştür.

        

         14. Soğuk Savaş dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

         A) Soğuk Savaş koşullarında kutup liderleri birbirleriyle görüşmekten
         kaçındıkları gibi, aynı bloktaki ülkelerin karşı bloktaki ülkelerle
         ilişkiye girmelerine de izin vermemişlerdir.

         B) Nükleer caydırıcılık Soğuk Savaş’ın özelliklerinden biridir.

         C) Soğuk Savaş blokların doğrudan savaşa başvur-madıkları, ancak dolaylı
         çatışmaların yaşandığı bir dönemdir.

         D) Soğuk Savaş döneminde yoğun bir silahlanma yarışı ile silahların
         sınırlandırılması süreci birlikte yaşanmıştır.

         E) Soğuk Savaş iki bloğun, ideolojik olarak lider ülkeler etrafında
         ayrışarak gerginlik ve üstünlük mücadelesini sürdürmesidir.

        

         15. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş sonrasında insan hakları alanında
         yaşanan gelişmelerden biridir?

         A) BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliğinin kurulması

         B) BM Genel Sekreterine insan hakları ihlalleri konusunda yaptırım yetkisi
         verilmesi

         C) Baskı altındaki azınlıklara ayrılma hakkının tanınması

        


         D) Her kıtada azınlık ve insan haklarına ilişkin bir bölgesel komite
         kurulması

         E) AGİT çerçevesinde acil insani müdahale gücü kurulması

        

        

         CEVAPLAR:

         1. D

         2. E

         3. D

         4. D

         5. B

         6. D

         7. A

         8. D

         9. B

         10. E

         11. B

         12. C

         13. A

         14. D

         15. A



TEST



1) Aşağıdakilerin hangisi Osmanlı ile Bulgaristan’ın I.Dünya savaşına
girmesinde etkili olan sebeptir?



A)Reval Görüşmesi B)II.Dünya savaşı C)Balkan savaşları D) Çanakkale savaşları

E) Trablusgarp savaşı



2) Aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin savaşları Paris Barış konferansında
belirlenmemiştir?



A)Versay antlaşması B)Nöyyi antlaşması C)Tiryanon antlaşması D) sevr antlaşması


E) sarn Cermen antlaşması





3) Paris Barış antlaşmasına 32 Devlet katılmakla birlikte konferans kararlarına
hâkim olan beş devlet vardı.

Aşağıdakilerden hangisi kararlarla etkili olan devletlerden biri değildir?



A) Rusya B) İngiltere C) Fransa D) ABD E) Japonya





4) Aşağıdakilerden hangisi I.Dünya Savaşı sonunda Anadolu’dan paylaşımına
Yunanistan’ın da ortak edilmesinin nedenlerinden biri değildir ?



A) İngiltere’nin Doğu Akdeniz de çıkarlarını sürdürmek istemesi

B)İngiltere’nin İtalya’ya güvenmemesi

C)Yunanlılardan Ege Bölgesinde çoğunlukta oldukları konusunda yaptıkları
propaganda

D)İngiltere’nin bölgede güçlü İtalya yerine güçsüz Yunanlıları tercih etmesi

E)İngiltere’nin Yunanistan’a Anadolu’dan pay vererek Almanya’dan uzaklaştırmak
istemesi



5) Aşağıdakilerden hangisi basmacı hareketinin başarıya ulaşmamasının
nedenlerinden biri değildir?

A)Kobrası denen Liderin kendi aralarında birliktelik kuramamaları

B)Mücadele sırasında araç gereç silah ve erzak yetersizliği

C)Basmacıların dışarıdan yardım alamaması

D)Rusların basmacılarla mücadelede en son teknolojik silahları kullanmaları

E)Basmacılarla Türkistan halkının sıcak bakmaması



6) Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler birliğinin Orta Asya’dan uyguladığı
politikalıdan biri değildir?

A) Sovyet Ruslarının Orta Asya yı mandası altına alarak kalkındırma istemesi

B) Sovyet Rusya’nın bölgede askeri ve politik kontrolü elinde tutmak istemesi

C) Sovyet Rusya’nın bölgenin kendinse iktisadi ve teknolojik bağımlığını
sağlamak istemesi

D) Geleneksel Müslüman Orta Asya toplum ve kültürünü kaldırmak

E) Bölgede Sovyet-Rus kültür ve toplumunu yaratılmasını istemesi





7)Aşağıdakilerin hangisi 1904-1905 Rus-Japon savasının en önemli sonucudur?

A)Japonya’nın uzak doğudaki güçler dengesine dahil olması

B)Rusya’nın uzak doğu politikasından vazgeçmesi ve tekrar geleneksel
politikasına dönmesi

C)Asya da sarı ırk milliyetçiliğini başlatmış olması

D) Sömürgecilik yarısına Japonya’nın da dahil olması

E) Japonya’nın Rusya’nın yeraltı ve yerüstü kaynaklarından yararlanmaya
başlaması





Aşağıdakilerden hangisi hangisi 1929 Dünya ekonomi ile krizin nedenlerinden
biri değildir?

A) Amerikan şirketlerinin mali güçleri

B) ABD banklarının kötü yapılanmış olması

C) ADD başkanı Hoover yönetiminin ekonomik alandaki tecrübesizliği

D) Enflasyon artması ve borsanın düşmesi

E) ABD’nin kreditör olması



9) Aşağıdakilerden hangisi Locarno antlaşmasının imzalayan devletlerden biri
değildir?

A)ABD B) İngiltere C) Belçika D)Çekoslovakya E) Fransa



10) Aşağıdakilerden hangisi I.Dünya savası sonunda devletler arası barışı
sürekliliği korumak için yapılan antlaşmalardan biridir ?

A)Versay antlaşması B) Nayyi antlaşması C) kellog Paktı D)Anti Kominiter Pakt

E) Berlin-Roma-Tokyo mihveri







11) Aşağıdaki Devletlerden hangisi Orta Doğu içinde yer almaz?

A) Türkiye B)Afganistan C) İran D) Mısır E) Suriye



12) Aşağıdakilerden hangisi milletler cemiyetinin başarısız olmasının
sebeplerinden değildir?

A) Devletler bloklara ayrılmış olması

B) Cemiyetin yaptırım gücünün yeterli olmaması

C) ABD’nin cemiyetten ayrımlaş olması

D) Paris barış konferansında hazırlanan antlaşmalarının bir parçası olması

E) Önemli konularda oy birliği prensibinin uygulanması







13) Milletler cemiyeti başvurma zorunluluğunu uygulanmaktan ilk defa hangi ülke
için vazgeçmiştir?

A)İtalya B)Fransa C)İngiltere D) Türkiye E) ABD



14) Cemiyeti Akvam’ın kurulması hangi konferansta gündeme getirilmiştir ?

A) Londra Konferansında

B) Paris Barış Konferansında

C) Moskova Konferansında

D) Yatla Konferansında

E) Tahran Konferansında



15) Milletler cemiyeti hangi etkenden dolayı başarılı olamamıştır .?

A)Büyük devletlerin etkisi altında kalması

B) Devletler arasında çıkan rekabet

C) I.Dünya savasında meydana gelen olaylardan etkisi

D)İslam devletlerinin cemiyet içinde yer almaması

E) İtalya’nın ve Almanya’nın saldırgan tutumu



16) Aşağıdakilerden hangisi II.Dünya savasına yol açan gelişmelerden biri
değildir ?

A)Almanya’nın versay barıs ant.bozma çabaları

B) Devletler arasındaki silahlanma yarışı

C) Almanya’nın Ren bölgesine asker göndermesi

D) İtalya’nın Habeşistan’ı işgal etmesi

E) Türkiye’nin balkan devletleri ile balkan Paktını imzalaması



17) Aşağıdakilerden hangisi İtalya’nın Habeşistan’ı işgal etmesini
kolaylaştıran etkenlerden biridir?

A) İtalya’nın hammadde ve Pazar arayışı

B) Habeşistan’ı İtalya’ya yakın olması

C) Milletler Cemiyeti’nin etkili olmaması ve büyük devletlerin ortak bir cephe
kuramaması

D) İtalya’nın Alman desteğini alması

E) İngiltere’nin Habeşistan’ı ele geçirmek istemesi



18) 1939 yılında imzalanan Anti Kominter Pakt hangi devletlerarasında
imzalanmıştır?

A)Almanya-Fransa B) Almanya-Japonya C) İtalya-Japonya D) Japonya –ABD

E) Almanya-Rusya









19) 1936 yılında Almanya ve Japonya arasında Anti Komintern Pakt hangi devlete
karşı imzalanmıştır?

Kaynak: Yazılı Soruları-Soru Bankaları-Yaprak
Test-2009-2010 Yazılı Sınav Soruları ve Cevapları http://www.yazilisorulari.org/12sinif-tarih-ve-inkilap-tarihi-dersi-yazili-ve-sinav-sorulari/17393-cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-test-sorulari-ve-cevaplari.html
A)Fransa
B)SSCB C)ABD D) İngiltere E) İtalya



20) Aşağıdakilerden hangisi 1938 Münih Konferansında karara bağlanan konulardan
biri değildir?

A)Südet bölgesinin Almanya ya verilmesine

B) Çekoslovakya’nın yeni sınırlarının uluslar arası güvence altına alınması

C) Çekoslovakya’nın yeni sınırlarının saptanması

D) Almanya ile İngiltere’nin birbirlerine karşı savaşmayacaklarına dair anlaşma


E) Devletler arasında işbirliğini arttırma



21) Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler birliğinin Baltık ülkelerini işgal
etmesinin nedenidir?

A) Sıcak denizlere inme

B) Panslavizm gerçekleştirme

C) Almanya ile arasında tampon bölge oluşturma

D) Müttefiklere gücünü gösterme

E) Baltık ülkeleri üzerinden Avrupa’daki etkinliğini arttırma



22) Aşağıdakilerden hangisi Almanya’nın Danimarka ve Norveç’i işgal etmesinin nedenlerinden
biri değildir.?

Kaynak: Yazılı Soruları-Soru Bankaları-Yaprak
Test-2009-2010 Yazılı Sınav Soruları ve Cevapları http://www.yazilisorulari.org/showthread.php?t=17393A)
Almanya’nın Doğu ve Kuzeyini güvenlik altına almak istemesi

B) Büyük Alman devletini kumral düşüncesi

C) Alman deniz altlarına üst kurmak istemesi

D) İsveç kuzeyindeki madenlerden çıkartılarak deniz yoluyla Norveç limanlarına
gelen demir maddesine el koymak

E) Sovyetler birliğini kuzeyden kuşatmak.



Cevapları: C/D/A/E/E/A/A/D/A/C/B/E/D/B/A/E/C/B/B/D/C/B


 


 


TEST


1.II.Dünya savaşı sonrası başlayan ve 1989'da sona eren
dönemde adından en çok söz ettiren iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? 




A)Ingiltere-Fransa 

B)Almanya-SSCB 

C)Japonya-ABD 

D)Almanya-ıtalya 

E)ABD-SSCB 



2.18 Ocak 1919'da Paris'te toplanan Barış
Konferansı'na aşağıdaki devletlerden hangisi çağrılmamıştır?


A)Japonya 

B)Ingiltere 

C)Almanya 

D)ABD 

E)Fransa 



3.Modern demokrasinin beşiği olarak kabul
edilen, ilk demokratik kuralların yerleştiği ülke aşağıdakilerden hangisidir? 


A)İtalya 

B)Almanya 

C) ABD 

D)Fransa 

D)Ingiltere 



4.Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin taraf
olduğu uluslararası insan haklan sözleşmesidir? 


A)Paris Şartı 

B)BM Kişisel ve Siyasal Haklara Ilişkin
Uluslararası Sözleşme 


C)Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi 

D)BM Ekonomik, Siyasal ve Kültürel Haklara
Ilişkin Uluslararası Sözleşme 


E)Helsinki Nihai Senedi 



5.Aşağıdakilerden hangisi, Üçüncü
Demokratlaşma Dalgası denilen sürecin nedenlerinden biri sayılamaz?




A)Yunanistan askeri yönetiminin çöküşü 

B)Afrika'da ekonomik gelişmenin hız kazanması 

C)Portekiz'deki diktatörlüğün yıkılması 

D)Sosyalist düzenlerin çöküşü 

E)Ispanya diktatörünün ölümü 



6.Aşağıdakilerden hangisi, Reagan'ın başkan
seçilmesiyle birlikte ABD'nin iç ve dış politikasında ortaya çıkan
değişikliklerden biri değildir?


A)Sosyal devlet uygulamalarının tasfiyesi 

B)Sağcı diktatörlüklerin desteklenmesi 

C) Hızlı bir silahlanma 

D)ABD ve SSCB arasında genel bir yumuşama 

E)Insan haklannın dış politikada arka plana
itilmesi 




7.Aşağıdakilerden hangisi, Avrupa'da bir
siyasal birlik oluşturma çabalannın nedenlerinden biri değildir?


A)Insan Hakları başta gelmek üzere ortak
değerleri güçlendirmek 


B)Sömürgeciliğin tasfiyesini hızlandırmak 

C) Ekonomik gelişmeyi hızlandırmak 

D)Sovyet tehdidine karşı koyabilmek 

E)Barışı korumak ve güçlendirmek 



8.SSCB'de Brejnev döneminin birinci amacı
aşağıdakilerden hangisidir? 


A)Dış politikada güçler dengesinin korunması 

B)Ekonomik büyümenin sağlanması 

C) Yerleşik düzenin olduğu gibi korunması 

D)Tüketim artışının sağlanması 

E)Hızlı bir silahlanmaya gidilmesi 



9.Aşağıdakilerden hangisi, ii. Dünya Savaşı
sonrası az gelişmiş ülkelerde sosyalizmin benimsenmesinin nedenlerinden biri
değildir?


A)Bağımsızlığın ancak liberal bir ekonomi ile
gerçe kleşeceğine inan ılması 


B)Emperyalist Batı ülkelerine tepki duyulması 

C)Ulusal bağımsızlık hareketlerinin sosyalist
ülkelerce desteklenmesi 


D)Merkezi planlamacı Sovyet Modelinin ideal
olarak görülmesi 


E)Hızlı kalkınmanın, kaynaklann sanayi
yatırımına aktarılmasıyla sağlanabileceği görüşünün temel alınması 




10.Küreselleşmeyi kapitalist dünya ekonomisine
bağlı olarak açıklamaya çalışan düşünür kimdir? 


A)T. Nichols 

B)M. Weber 

C)R Robertson 

D)i. Wallerstein 

E)A. Giddens 



11.Anthony Giddens, Avrupa Topluluğu örneğinde
olduğu gibi, ülkelerin kendi aralarında ortak siyasal ve ekonomik çıkarlarını
korumak ve uluslararası ekonomik politikaların yürütülmesi, uygulanması ve
düzenlenmesinde daha etkili olmak için bir araya gelip oluşturdukları
birlikteliklere ne ad vermektedir? 


A)Bölgesel devletler birliği 

B)Uluslararası devtet sistemi 

C)Küresel devletler birliği 

D)Uluslararası birlik 

E)Ulus-devlet sistemi 



12.Aşağıdakilerden hangisi, 1990 yılında çıkan
Irak-Kuveyt bunalımında belirleyici rol 


oynamamıştır? 

A)lrak'ın Kuveyt'e karşı geçmişten gelen
iddiaları


B)lrak'ın petrol fıyatlarında artış isteğine
Kuveyt'in karşı çıkması 


C)lrak'ın Kuveyt'e olan borçlannın silinmesi
isteğine bu ülkenin karşı çıkması 


D)Rusya'nın o sırada kendi iç sorunlarıyla
meşgul bulunması 


E)ABD'nin lrak'ı engellemeyeceği yolunda
Bağdat yönetiminde oluşan kanı 




13.Çok-partili düzenin kurulmasında
aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıştır?




A)İnönü'nün çok-partili düzenin kurucusu olmak
isteğinin 


B)Türkiye'nin Batıya şirin görünme çabasının 

C)Arap ülkeleriyle dostluk siyaseti güdülmek
istenmesinin 


D)Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu'nun 

E)Sovyetler Birliği'nin yayıımacı emellerinin 



14.1950 öncesinde uygulanan seçim yasasının
demokrasiyle bağdaşmayan yönü aşağıdakilerden hangisidir? 


A)Ulusal seçim barajının yüksekliği 

B)Bölgesel seçim barajının yüksekliği 

C)Seçimlerde yargı denetiminin getirilmesi 

D)Bir ilde en çok oyu olan partinin bütün
milletvekilliklerini alması 


E)Gizli oy,açık tasnif yönteminin uygulanması



15.Aşağıdakilerden hangisi, 1961 Anayasası'nın
temel özelliklerindendir? 


A)Insan Haklannın anayasa ile güvenceye
alınması 


B)İki meclisli parlamento 

c)Devlet başkanının genel oyla (her iki
meclisinin oyu ile) göreve gelmesi 


D)Bir Anayasa Mahkemesi'nin kurulması 

E)Özerk kuruluşların öngörülmesi 



16.Aşağıdakilerden hangisi, 1960 sonrası sol
hareketin gelişmesine katkı yapan ögelerden biri değildir?


A)Türkiye'de Sovyet etkisinin artması 

B)Dünyada kapitalist olmayan yoldan kalkınma
fikrinin güçlenmesi 


c)Türkiye İşçi Partisinin kurulması 

D)Yön Dergisi ve Sosyalist Kültür Derneğinin
kurulması 


E)Siyasal düşünceler üzerindeki baskıların
azalması 




17.1961-1980 döneminde Türkiye'de devlet
başkanlığı görevini üstlenmiş kişiler sırasıyla aşağıdaki seçeneklerin
hangisinde doğru olarak verilmiştir? 


A)C. Gürsel-C. Sunay-F. Korutürk 

B)İ. Inönü-C. Gürsel-F. Korutürk 

C)C. Gürsel-F. Korutürk-Turgut Özal 

D)C. Gürsel-İ. Inönü-F. Korutürk 

E)C. Gürsel-F. Korutürk-C. Sunay 



18.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart 1971
muhtırasının üzerinde durduğu hususlardan biri değildir?


A)Hükümetin ülkeyi huzursuzluk içine soktuğu 

B)Anayasanın öngördüğü reformlann
gerçekleşmediği 


C)Anayasanın değiştirilmesi gerektiği 

D)Türkiye'nin geleceğinin ağır bir tehlike
içine düştüğü 


E)Yeni bir hükümetin oluşturulması gerektiği 



19.Aşağıdakilerden hangisi, 1973 seçimlerinin
önemli sonuçlarından biri değildir?


A)CHP'nin en büyük parti haline gelmesi 

B)Naim Talu'nun başbakanlığa atanması 

C)AP'nin oy kaybına uğraması 

D)Hiç bir partinin parlamentoda çoğunluk
sağlayamaması 


E)MSP'nin TBMM'ye 48 üye sokması 



20.Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'nın
genel niteliklerinden biri değildir?


A)Insan haklarının güçlendirilmesi 

B)Yargı organının zayıflatılması 

C)Ordunun siyasal sistem içindeki rolünün
artırılması 


D)Uzun ve ayrıntılı bir metin olması 

E)Yürütmenin güçlendirilmesi 



21.Aşağıdakilerden hangisi, Milli Güvenlik
Konseyi tarafından 12 Eylül darbesinin gerekçeleri arasında gösterilmemiştir?


A)Ülkenin bir iç savaş eşiğine geldiği 

B)Devletin varlığına yönelik saldırıların
yoğunluk kazandığı 


C)Siyasal partilerin görevlerini yapamadığı 

D)Devlet organlannın işlemez hale geldiği 

E)Türk Silahlı Kuvvetleri içinde bölünme 



22.1930'lu yıllarda ekonomide devletçiliğe
geçilmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi olmamıştır?


A)Yerli sanayicinin yeterli bir birikime sahip
olması 


B)Yetersiz sermaye birikimi 

C) 1929 dünya ekonomik bunalımı 

D)lhracatın giderek düşmeye başlaması 

E)Ekonomlde alt yapı eksikliği 



23.Aşağıdakilerden hangisi, II. Dünya
Savaşı'nın Türkiye'ye olan etkilerinden biri değildir?


A)Ekonomik kalkınma programının uygulamaya
konulamaması 


B)Özel yatırımların durma noktasına gelmesi 

C) Kamu yatırımlarının kısılması 

C)Dış ticaretin durma noktasına gelmesi 

D)Savunmaya büyük kaynak aktarılması 



24.Su meselesi ve diğer bazı sorunlarda Arap
ülkelerinin Türkiye'ye karşı birleşmelerinin nedenleri aşağıdakilerden
hangisiyle açıklanabilir? 


A)Arap ülkelerinin etnik ve dilsel
ortaklığıyla 


B)Türkiye'nin bu ülkeler aleyhine tutumuyla 

C)Filistin konusundaki Türk politikasıyla 

D)Arap ülkelerinin geri kalmışlıklarından
Osmanlı (Türk) yönetimini sorumlu tutmasıyla 


E)Türkiye'nin laiklik konusundaki tutumuyla 



25.Aşağıdakilerden hangisi, iran'ın Türkiye
aleyhtan politikaları arasında gösterilemez?


A)Islamcı akımları desteklemek 

B)Boğazlar rejiminin değişmesini istemek 

C)Ayrılıkçı akımlara destek vermek 

D)Türkiye karşıtı terörist hareketlere göz
yummak 


E)Ermenilerle dolaylı ittifak yapmak 



26.Aşağıdakilerden hangisi, Lozan Anlaşması
ile silahsızlandırılması öngörülen Doğu Ege adalanndan biri değildir?


A)Sakız 

B)Limni 

C) Midilli 

D)Sisam 

E)Kıbns 



Yanıtlar:



1.E 2.C 3.E 4.C 5.B 6.D 7.B 8.C 9.A 10.D 11.E
12.D 13.C 14.D 15.C 16.A 17.A 18.C 19.B 




20.A 21.E 22.A 23.B 24.D 25.B 26.E


 


1.SSCB'nin askeri işbirliğine yönelik olarak Doğu Bloku
içinde oluşturduğu kuruluş aşağıdakilerden hangisidir? 


A)COMECON 

B)Varşova Paktı 

C)Cominform 

D)NATO 

E)CENTO 



2.Aşağıdakilerden hangisi sivil kitle
örgütlerinden biridir? 


A)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 

B)Avrupa İnsan Hakları Komisyorıu 

C)Bakanlar Konseyi 

D)Uluslararası Hukukçular Komisyonu 

E)BM Genel Kurulu 



3.Aşağıdakilerden hangisi 2. Dünya Savaşı
sonrasında Avrupa demokrasilerinde rejimin tehdit altına düşmemesinin
nedenlerinden biri sayılamaz?


A)Ekonomik ve toplumsal gelişmenin sürdürülebiimiş
olması 


B)Soğuk savaşın tırmanması ve Sovyet
tehdidinin artması 


c)Terörist eylemlerin demokratik yöntemlerle
engellenebilmiş olması 


D)Komünist partilerin tutumu 

E)Bu ülkelerde demokratik değerlerin güçlü
kökleri olması 




4.Aşağıdakilerden hangisi Kruçef döneminde
SSCB'de görülen değişikliklerden biridir? 


A)Çok partili sisteme yumuşak bir geçiş 

B)Varşova Paktı'nın dağıtılması 

C)Ekonominin yönetiminde liberalleşme 

D)Tarım topraklannın köylülere geri verilmesi 

E)Komünist Partisi'nin yönetim tekelinin
yumuşatılması 




5.Aşağıdakilerden hangisi sosyalist bir dünya
sisteminin oluşamamasının temel nedenlerinden biri sayılamaz?


A)Çin-Sovyet çatışması 

B)Kapitalist ülkelerin hızlı bir
sosyo-ekonomik gelişme göstermesi 


C) Bazı gelişmekte olan ülkelerde sosyalist
yönetimlerin iktidara gelmesi 


D)Sosyalist ülkelerdeki büyük silahlanma
harcamaları 


E)Kapitalist ülkelerin sahip olduğu büyük
ekonomik güç




6.Aşağıdakilerden hangisi,Yugoslavya'nın
parçalanmasından sonra bağımsızlığını kazanan devletlerden biri değildir?


A)Hırvatistan 

B)Makedonya 

C)Bosna-Hersek 

D)Karadağ 

E)Slovenya 



7.Doğu Almanya ile Batı Almanya'nın birleşmesi
hangi anlaşma ile gerçekleşmiştir? 


A)1990 Berlin 

B)1990 Bürüksel 

C)1990 Moskova 

D)1991 Londra 

E)1991 Paris 



8.1980'lerin sonlarından itibaren NATO'nun
''yeni kimliğini" oluşturmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi
olmamıstır?


A)Birleşmiş Milletler'le işbirliği halinde
bazı görevler üstlenilmesinin gerekli olabileceği 


B)Sovyetler Birliği'nin dağılmasına rağmen
Rusya'nın hala güçlü olması 


C)NATO'nun, dünya sorunları karşısında Batılı
demokrasiler için ortak bir platform özelliğini sürdürmesi gerekliliği 




D)Bir çok eski Orta ve Doğu Avrupa ülkesinin
NATO'ya üye olmak istemesi 


E)Söz konusu dönemde NATO ülkelerinde genellikle
ittifakın sürdürülmesinden yana olan hükümetlerin işbaşında bulunması 




9.Aşağıdakilerden hangisi İsmet İnönü'nün ünlü
dörtlü takriri CHP grubunda reddettirmesinin nedeni olamaz?


A)Dünya dengesi içinde Türkiye'nin yerini
sağlamlaştırmak 


B)CHP içindeki muhalifleri ayrı bir parti
kurmaya yöneltmek 


C)CHP içindeki muhalefetten kurtulmak 

D)Çok partili düzene geçmek 

E)Yeni kurulacak partinin Atatürk Devrimine
karşı olmasını önlemek 




10.Aşağıdakilerden hangisi Recep Peker'i
istifaya götüren gelişmeler arasında sayılamaz?


A)Çok partililiği sindirememiş olması 

B)İnönü'nün, CHP içinde Peker'e karşı bir
hareket başlatması 


C)Yeni bir parti kurma hazırlığında olması 

D)Nihat Erim'in başını çektiği grubun, Peker'e
karşı oy kullanmalan 


E)DP'ye yönelik sert eleştirilerde bulunması 



11.İnönü, CHP ile Demokrat Parti arasında
oluşan gerginliği gidermekiçin 1947'de ne yaptı? 


A)7 Eylül Kararlarını aldırdı. 

B)ABD ile iyi ilişkiler başlattı. 

C)KÖf Enstitülerini kurdurdu. 

D)12 Temmuz Beyannamesini çıkarttı. 

E)Recep Peker'i başbakan atadı. 



12.Aşağıdakilerden hangisi Kurucu Mecliste
temsil edilmemiştir?


A)Barolar 

B)Cumhuriyet Halk Partisi 

C)Basın kuruluşlan 

D)Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi 

E)Demokrat Parti üyeleri 



13.Aşağıdakilerden hangisi CHP'de "ortanın
solu" hareketinin güç kazanmasının nedenlerinden biri sayılamaz?


A)Seçmenlerle bütünleşme çabası 

B)Aydınlar arasında sol düşüncenin güç
kazanması 


C)CHP'nin devletçi geleneği 

D)CHP'nin özel mülkiyete karşı olması 

E)Sosyalist düşüncenin Türkiye'de yaygınlık
kazanması 




14.Aşağıdakilerden hangisi 1961 gelişen sol/
öğrenci hareketinin özelliklerinden biri değildir?


A)İçindeki bazı grupların silahlı eyleme
yönelmesi 


B)Parlamento dışı bir muhalefet odağı niteliği
kazanması 


C)Türkiye'deki sendikal hareketi denetimi
altına alması 


D)Bağımsızlık ve demokrasi sloganlarını
kullanması 


E)Giderek kitlesellik kazanması 



15.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart 1971
muhtırasının üzerinde durduğu hususlardan biri değildir?


A)Hükümetin ülkeyi huzursuzluk içine soktuğu 

B)Anayasanın öngördüğü reformların
gerçekleşmediği 


C)Yeni bir hükümetin oluşturulması gerektiği 

D)Türkiye'nin geleceğinin ağır bir tehlike
içine düştüğü 


E)Anayasanın değiştirilmesi gerektiği 



16.Aşağıdakilerden hangisi "Milliyetçi
Cephe" hükümetleri döneminin iç politikada yol açtığı 


sonuçlardan biri değildir?

A)Demokratik Parti'nin çözülmesi 

B)CHP'nin gücünü yitirmesi 

C)Ülkede sokak çatışmalannın artması 

D)MHP ve MSP'nin devlet kadroları içinde güç
kazanması 


E)Işçi hareketinin yaygınlık kazanması 



17.Aşağıdakilerden hangisi 1980 öncesi ülkede
görülen siyasal bunalımın nedenlerinden biri sayılamaz?


A)Güçlü hükümetlerin kurulamaması 

B)Anayasanın sağladığı hak ve özgürlüklerin
ülkeyi yönetilemez hale getirmesi 


C)Ekonomik bunalımın aşılamaması 

D) Şiddet hareketlerinin artması 

E)Güvenlik güçlerinin siyasal şiddetle
mücadelede başanlı olamaması 




18.Aşağıdakilerden hangisi, Milli Güvenlik
Konseyi tarafından 12 Eylül darbesinin gerekçeleri arasında gösterilmemiştir?


A)Türk Silahlı Kuvvetleri içinde bölünme
tehlikesi baş gösterdiği 


B)Siyasal partilerin görevlerini yapamadığı 

C)Devletin varlığına yönelik saldırıların
yoğunluk kazandığı 


D)Ülkenin bir iç savaş eşiğine geldiği 

E) Devlet organlannın işlemez hale geldiği 



19.Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın
yüksek bir oy oranıyla kabul edilmesinin nedenlerinden biri değildir?


A)12 Eylül öncesi şiddet olaylarının yaratmış
olduğu tepki 


B)Bir an önce demokrasiye dönme isteği 

C)Oylamanın anti-demokratik koşullarda
yapılması 


D)AP ve CHP'nin Anayasa'yı desteklemiş olması 

E)Eski siyasal liderlere duyulan güvensizlik 



20.Aşağıdakilerden hangisi 1983 yılında çok
partili yaşama dönülürken MGK'nın sahip olduğu yetkilerden biri değildir?


A)Yeni partilerin genel başkanlarını
belirlemek 


B)Uygun görmediği parti kurucularını veto
etmek 


C)Dolaylı yolla bazı siyasal partilerin seçime
girmesini engellemek 


D)Uygun görmediği milletvekili adaylannı veto
etmek 


E)Uygun görmediği bağımsız milletvekili
adaylannın seçime girmesini engellemek 




21.Türkiye'de ihraç ikameci sanayileşme ne
zaman başlamıştır? 


A)1923'ten sonra 

B)1930'dan sonra 

C)1950'den sonra 

D) 1960'tan sonra 

E) 1980'den sonra 



22.1923-1930 yılları arasında daha çok hangi
ekonomik politikalar uygulanmışbr? 


A)Liberal ekonomik politika 

B)Planlı ekonomik politika 

C) Sosyal ekonomik politika 

D) Karma ekonomik politika 

E) Devletçilik 



23.Su meselesi ve diğer bazı sorunlarda Arap
ülkelerinin Türkiye'ye karşı birleşmelerinin nedenleri aşağıdakilerden
hangisiyle açıklanabilir? 


A)Arap ülkelerinin etnik ve dilsel
ortaklığıyla 


B)Türkiye'nin bu ülkeler aleyhine tutumuyla 

C)Arap ülkelerinin geri kalmışlıklarından
Osmanlı (Türk) yönetimini sorumlu tutmasıyla 


D)Filistin konusundaki Türk politikasıyla 

E) Türkiye'nin laiklik konusundaki tutumuyla 



24.Soğuk Savaş sonrası dönemde, Türkiye'nin en
az sorunlu olduğu komşusu aşağıdakilerden hangisidir? 


A)Ermenistan 

B)Bulgaristan 

C) Iran 

D) Suriye 

E) Yunanistan 



Yanıtlar:



1.B 2.D 3.B 4.C 5.C 6.D 7.C 8.E 9.A 10.C 11.D
12.E 13.D 






14.C 15.E 16.B 17.B 18.A 19.D 20.A 21.E 22.A
23.C 24.B


 


 


1.Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nda 1 Ağustos
1975'te Helsinki'de imzalanan Nihai Senet'in önemini aşağıdaki ifadelerden
hangisi en iyi açıklamaktadır? 


A)1945'ten sonra uluslararası ilişkilerin en
duyarlı konusunu oluşturan ve genel barış antlaşmasına kavuşturulamayan Almanya
sorununu ele alan geniş katılımlı bir konferansın bitiminde imzalanmıştır.


B)Doğu-Batı blokları arasındaki ilişkileri
geliştirmeye yöneliktir. 


C)İnsan hakları konusunun uluslararası
ilişkilerdeki ağırlığının arttığını göstermektedir. 


D)Bir Avrupa başkentinde (Helsinki'de)
imzalandığı halde Avrupa'nın uluslararası alandaki gücünün azaldığını
belgelemektedir. 


E)Bilim ve teknoloji konularının uluslararası
ilişkilerdeki ağırlığının arttığını göstermektedir. 




2. Kore Savaşı hangi yıl ortaya çıktı? 

A)1948 

B)1949 

C)1950 

D)1951 

E)1952 



3.II.Dünya Savaşı'na ABD'nin katılmasından
sonra, müttefikler arası konferansıarda tartışılan temel konu aşağıdakilerden
hangisidir? 


A)Balkanlar ve Orta Avrupa'daki rejmlerin
geleceği 


B)SSCB'nin Uzakdoğu savaşına girmesi 

C)Almanya'nın rejim sorunu 

D)Batılıların Almanya'ya karşı ikinci bir
cephe açması 


E)Balkanlarda nüfuz bölgelerinin paylaşılması 



4.Aşağıdakilerden hangisi sivil kitle
örgütlerinden biridir? 


A)Uluslararası Hukukçular Komisyonu 

B)Avrupa İnsan Hakları Komisyonu 

C)BM Genel Kurulu 

D)Bakanlar Konseyi 

E)Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 



5.Aşağıdakilerden hangisi II.Dünya Savaşı'ndan
sonra İnsan Hakları düşüncesinin yaygınlaşmasının 


nedenlerinden biri değildir?

A)Savaşın demokratik ülkelerin zaferiyle
sonuçlanmış olması 


B)NATO ve Varşova Paktı'nın kurulması 

C)Savaşın insan haklarını kökten reddeden
faşist rejimlere karşı yürütülmüş olması 


D)Savaş sırasında pek çok ülkede insan
haklarının hiçe sayılmış olması 


E)Barış ve İnsan Hakları arasındaki ilişkinin
açıkça görülmesi 




6.Sovyet sisteminde, yeniden yapılanma demek
olan "perestroyka" ve yönetimde saydamlık anlamına gelen
"glasnost" kavramlarını ortaya atarak yenileşme sürecini başlatan
lider kimdir? 


A)Gorbaçov 

B)Stalin 

C)Yeltsin 

D)Kruçef 

E)Brejıev 



7.Aşağıdakilerden hangisi Orta ve Güney
Amerika ülkelerinde büyük etki yapmış ve gerilla hareketlerinin başlamasına yol
açmıştır? 


A)ABD'nin baskıcı bir politika izlemesi 

B)Küba Devrimi 

C)SSCB'nin etki alanını genişletme amacı 

D)Latin Amerika ülkelerinin ön plana çıkma
isteği 


E)Ekonomik bunalımın ortaya çıkması 



8.Küreselleşmeyi tarihsel gelişim aşamalarına
göre ele alan düşünür kimdir? 


A)M.Weber 

B)K.Marks 

C)İ.Wallerstein 

D)R. Robertson 

E)A. Giddens 



9.Aşağıdakilerden hangisi Kruçef döneminde
SSCB'de görülen değişikliklerden biridir? 


A)Çok partili sisteme yumuşak bir geçiş 

B)Varşova Paktı'nın dağıtılması 

C)Ekonominin yönetiminde liberalleşme 

D)Tarım topraklarının köylülere geri verilmesi 



E)Komünist Partisi'nin yönetim tekelinin
yumuşatılması 




10.Küreselleşme ile ilgili olarak aşağıdaki
ifadelerden hangisi doğrudur? 


A)Küreselleşme toplumlar arası bütünleşmeyi
sağlayan düzendir. 


B)Küreselleşme uluslararasılaşmadır. 

C)Küreselleşme Batı emperyalizminin yeri bir
yayılma politikasıdır. 


D)Küreselleşme toplumların karşılıklı
etkileşim süreçlerini kapsayan çok yönlü bir oIgudur. 


E)Küreselleşme yeni bir dünya düzenidir. 



11.1950 öncesinde uygulanan seçim yasasının
demokrasiyle bağdaşmayan yönü aşağıdakilerden hangisidir? 


A)Bir ilde en çok oyu olan partinin bütün
milletvekilliklerini alması 




B)Seçimlerde yargı denetiminin getirilmesi 

C)Gizli oy, açık tasnif yönteminin uygulanması 

D)Bölgesel seçim barajının yüksekliği 

E)Ulusal seçim barajının yüksekliği 



12.1945'ten sonra Türkiye'de kurulan çok
partili düzenin önemli eksikliği aşağıdakilerden hangisidir? 


A)Öğretmenlerin parti kuramaması 

B)İki partiden fazlasının kurulmasına izin
verilmemesi 


C)Partilerin gazete çıkarmak zorunluluğunun
olması 


D)Sosyalist partilerin yaşamasına izin
verilmemesi 


E)Partilerin yöneticilerinin çok yaşlı olması 



13.Aşağıdakilerden hangisi 1961 sonrası
gelişen sol öğrenci hareketinin temel özelliklerinden biri değildir?


A)Parlamento dışı bir muhalefet odağı niteliği
kazanması 


B)Türkiye'deki sendikal hareketi denetimi
altına alması 


C)Bağımsızlık ve demokrasi sloganlarını
kullanması 


D)Giderek kitlesellik kazanması 

E)İçindeki bazı grupların silahlı eyleme
yönelmesi 




14.Demokrasiyi geliştirmek vaadiyle iktidara
gelen DP, iktidarı boyunca en çok neye önem verdi? 


A)Bütün komşu ülkelerle dostluğu geliştirmeye 

B)Gericilikle mücadeleye 

C)Kültür ve eğitimde kalkınmaya 

D)İktisadi kalkınmaya 

E)Ahlak ve terbiyeyi geliştirmeye 



15.27 Mayıs Devrimini gerçekleştiren Milli
Birlik Komitesi yeni anayasayı yapmak için hangi kuruluşu görevlendirdi? 


A)Kurucu Meclis 

B)Danışma Meclisi 

C)Milli Güvenlik Konseyi 

D)Senato 

E)Türkiye Büyük Millet Meclisi 



16.Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk koalisyon
hükümeti hangi partiler arasında ve kimin başkanlığında kurulmuştur? 


A)AP-CHP - R. Gümüşpala 

B)CHP-AP-CKMP - O. Bölükbaşı 

C)CHP-AP - C. Gürsel 

D)AP-CKMP-YTP - S. Demirel 

E)CHP-AP -İ.İnönü 



17.Aşağıdakilerden hangisi Kurucu Mecliste
temsil edilmemiştir?


A)Barolar 

B)Demokrat Parti üyeleri 

C)Basın kuruluşları 

D)Cumhuriyet Halk Partisi 

E)Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi 



18.Aşağıdakilerden hangisi, 1973 seçimlerinin
önemli sonuçlarından biri değildir?


A)AP'nin oy kaybına uğraması 

B)MSP'nin TBMM'ye 48 üye sokması 

C)Naim Talu'nun başbakanlığa atanması 

D)Hiç bir partinin parlamentoda çoğunluk
sağlayamaması 


E)CHP'nin en büyük parti haline gelmesi 



19.Aşağıdakilerden hangisi, 12 Mart
muhtırasından sonra anayasada gerçekleştirilen değişikliklerden biri değildir?


A)Kamu görevlilerinin sendika kurma hakkının
kaldırılması 


B)Dernek ve sendika kurma haklarının
sınırlanması 


C)Bireylerin hak ve özgürlüklerinin
sınırlanması 


D)Yargı bağımsızlığının zayıflatılması 

E)Anayasanın toplumu ileri götürecek
demokratik bir proje kimliği kazanması 




20.Aşağıdakilerden hangisi "Milliyetçi
Cephe" hükümetleri döneminin iç politikada yol açtığı sonuçlardan biri
değildir?


A)Ülkede sokak çatışmalarının artması 

B)İşçi hareketinin yaygınlık kazanması 

C)CHP'nin gücünü yitirmesi 

D)Demokratik Parti'nin çözülmesi 

E)MHP ve MSP'nin devlet kadroları içinde güç
kazanması 




21.Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'nın
genel niteliklerinden biri değildir?


A)Yargı organının zayıflatılması 

B)Uzun ve ayrıntılı bir metin olması 

C)İnsan haklarının güçlendirilmesi 

D)Ordunun siyasal sistem içindeki rolünün
artırılması 


E)Yürütmenin güçlendirilmesi 



22.Aşağıdakilerden hangisi 12 Eylül Askeri
Müdahalesinin ardından siyasal rejimin sivilleşmesini sağlayan adımlardan
biridir? 


A)Sol olayların artması 

B)TBMM'nin Bülent Ulusu'yu başkan seçmemesi 

C)Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanı seçilmesi 

D)Siyasi yasakların kalkması 

E)SODEP'in parlamentoya girmesi 



23.Türkiye ile İran arasında Cumhuriyetle
birlikte kurulan iyi ilişkiler hangi olaydan sonra bozulmaya yönelmiştir? 


A)Şeyh Sait isyanını desteklediğinin
saptanması ile 


B)Sadabaat Paktının kurulması ile 

C)Bağdat Paktının süresinin bitimi ile 

D)Ali Akbar Rafsancani'nin Cumhurbaşkanı
seçilmesi ile 


E)1979'da İran devriminin başlaması ile 



24.Kırdan kente ilk büyük göç dalgası hangi
yıllardan itibaren ortaya çıkmaya başlamıştır? 


A)1930'lu yıllarda devletçilik politikasının
uygulamaya konulması ile 


B)1923 yılında Cumhuriyetin ilanından sonra 

C)1950'li yıllarda DP iktidarı ile 

D)1980 sonrasında liberal ekonomi politikalarının
uygulamaya konulması ile 


E)1960'lı yıllarda planlı ekonomik kalkınma
ile 




25.Dışarıdan ithal edilen bir malın iç
piyasada yerli sanayici tarafından üretilmesi gerektiği, hangi sanayileşme
politikasının amacıdır? 


A)Karma ekonomik politika 

B)Devletçi politika 

C)Ekonomik kalkınmacı politika 

D)Liberal ekonomik politika 

E)İthal ikameci politika 



26.Aşağıdakilerden hangisi, Yunanistan'ın Batı
Trakya'daki Türk azınlığı sorununu Türkiye ile müzakere etmekten kaçınırken
ileri sürdüğü nedenlerden biridir? 


A)Türkiye'nin olaya taraf olmasının hukuki bir
mesnedi olmadığını iddia etmesi 


B)Türkiye'nin Batı Trakya meselesini suistimal
ettiğini iddia etmesi 


C)Müzakeraye Avrupa Birliği'nin de dahil
edilmesi gerektiğini öne sürmesi 


D)Sorunun Uluslararası Adalet Divanı'na
götürülmesi gerektiğini öne sürmesi 


E)Batı Trakya'da Türk değil, sadece Müslüman
vatandaşların olduğunu iddia etmesi 




Yanıtlar:



1.A 2.C 3.D 4.A 5.B 6.A 7.B 8.D 9.C 10.D 11.A
12.D 13.B 14.D 




15.A 16.E 17.B 18.C 19.E 20.C 21.C 22.B 23.E
24.C 25.E 26.E


 


1)     
1926'da Ermeni Soykırımı yapıldığı
gerekçesiyle Türkiye Cumhuriyeti mallarına Boykot uygulayan,1974'de de Kıbrıs
Barış Harekatını gerekçe göstererek Türkiye'ye Ambargo Uygulayan devlet
aşağıdakilerden hangisidir?


A)Sovyetler Birliği

B) Almanya

C) ABD

D) Yunanistan

E) Kanada



2) 8 Temmuz 1937'de Türkiye, Irak, İran ve
Afganistan'ın oluşturdğu Sadabat Paktı aşağıdaki ülkelerden hangilerinin
saldırgan tutumuna karşı ortak mücadele amacıyla kurulmuştur?


A)İngiltere-Fransa

B)ABD-Sovyetler Birliği

C)Almanya-İtalya

D)Sovyetler Birliği-Almanya

E)İtalya-İngiltere



3)Sovyetler Birliği'nin İkinci Dünya Savaşı
sonrası Türkiye'den Boğazlardan Üs istemesi aşağıdaki antlaşmalardan hangisini
tanınmadığını gösterir?


A)Montrö Boğazlar Sözleşmesi

B)Lozan Barış Antlaşması

C)Sevr Barış Antlaşması

D)Londra Boğazlar Sözleşmesi

E)Paris Konferansı



4)"Amerika Amerikalılarındır"
fikrinin ortaya çıktığı amerika kıtasını kontrol altında tutmayı amaçladığı ve
ABD'nin Avrupa Siyasetine karışmamasını esas alan görüş aşağıdakilerden
hangisine aittir?


A)Wilson İlkeleri

B)Eisenhover Doktirini

C)Truman Doktrini

D)Monroe Doktrini

E)Marshall Planı



5) Orta Asya'da Türklerin bağımsız yaşama
isteğiyle Sovyet Rusya'ya karşı gerçeklştirilen direniş aşağıdakilerden
hangisidir?


A)Basmacılık Hareketi

B)Bağlantısızlar Hareketi

C)Sessiz Direniş

D)Keşmir Sorunu

E)Soğuk Savaş



6)Hitlerin Almanya'da halk tarafından yönetime
getirilmesinde,


I.Darbe Girişiminde Bulunması

Iı.Ülkenin Ekonomik Sorunlar Yaşaması

Iıı.Milliyetçi Düşünceye Sahip Olması

Gibi gelişmelerden hangilerinin doğrudan
ilişkisi vardır?


A)Yalnız I B) I VE II C) I VE III D) II VE III
E) I,II VE III




7)Aşağıdaki devletlerden hangisi Iı.Dünya
Savaşı sonrasında totaliter bir yönetim anlayışına sahip olmamıştır?




A)Almanya B)SSCB C)İspanya D)İngiltere
E)İtalya




8)İtalya'da Mussolini liderliğindeki Faşist
Parti'nin iktidara gelmesi sonrasında yapmış olduğu eylemlerden Hangisi dış
politikadaki gücünü kanıtlamaya yöneliktir?


A)Muhalif Tüm Partilerin Kapatılması

B)Habeşistan'ın işgal edilmesi

C)Sanayiyi canlandırıp,işsizliğin azaltılması

D)Karayolu Ve Demiryolu yapımına önem
verilmesi


E)Tüm muhalif yayınlara sansür uygulanması



9)Aşağıdaki bilimsel çalışmalardan hangisi
I.Dünya Savaşı sonrası döneme ait değildir? 


A)DNA'nın bulunması

B)İnsülin'in bulunması

C)Nükleer Enerji'nin bulunması

D)Penisilin'in bulunması

E)C Vitamini'nin bulunmas



10)Doğu Anadolu topraklarının Rusya'ya
verilmesi düşüncesini ortaya koyan I.Dünya Savaşı sırasında imzalanan gizli
antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?


A)Londra Antlaşması

B)Sykes-Picot Antlaşması

C)Balfour Deklerasyonu

D)Petrogard Antlaşması

E)Saint De Maurienne Antlaşması



11)Aşağıdaki anlaşmalardan hangisi I.Dünya
Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
arasında imzalanmıştır?


A)Selanik Anlaşması

B)Mondros Antlaşması

C)Rethondes Antlaşması

D)Londra Antlaşması

E)Villa Gustie Antlaşması



12) 1925'te Avrupa Devletleri tarafından
toplanan sınır güvenliğini sağlama amacına yönelik ve sorunların barış
antlaşmaları ile çözüme kavuşturulması kararı aşağıdakilerden hangisinde
alınmıştır?


A)Kellogg-Briand Paktı

B)Locarno Antlaşması

C)Paris Barış Konferansı

D)Appea Sement Politikası

E)Schman Planı



13)Fransa Ve ABD'nin öncülük ettiği
Almanya,İngiltere,Belçika,Polonya,Çekoslavakya ve Rusya gibi devletlerin
katıldığı sorunların barış yoluyla çözümünün esas alındığı çalışma
aşağıdakilerden hangisidir?


A)Eishenharer Planı

B)Sadabat Paktı

C)Marshall Planı

D) Locarno Antlaşması

E) Kellogg-Briand Paktı



14)Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Almanya'da
hiper enflasyonun yaşanmasında etkili olmamıştır?


A)Savaş Tazminatı İle Borçlandırılması



B)Devletin Yeterli Vergi Toplayamaması

C)Dışarıdan Hammadde İhraç Edilmesi

D)İşcilerin İş Yavaşlatması

E)İşsizlik Rakamlarının 6 Milyonu Aşması



15)Aşağıda verilen Radyo,Tv ve Sinema
çalışmaları ile ilgili eleştirmelerden hangisi doğru değildir?


A)Radyonun Patenti -Morconi'ye aittir

B)ilk renkli Tv yayını -ABD'de başlamıştır

C)Televizyon -Baird tarafından icad edilmiştir

D)Türkiye'deki İlk Radyo -İstanbul Radyosudur

E)Düzenli Radyo Yayınları -Fransa'da
başlamıştır




1-C 2-C 3-A 4-C 5-A 6-D 7-D 8-B 9-D 10-D 11-E
12-B 13-E 14-E 15-E


 


1.      
Aşağıdakilerden hangisi dekolonizasyon
(sömürgeciliğin tasfiyesi) sürecinin uluslararası ilişkilerde yarattığı
sonuçlardan biri değildir?


A) BM çerçevesinde Yeni Uluslararası Ekonomik
Düzen girişiminin ortaya çıkması


B) Bağlantısızlık hareketinin ortaya çıkması

C) Uluslararası örgütlerin sayısının artması

D) Üçüncü Dünyacılığın bir alternatif ideoloji
olarak ortaya çıkması


E) Dünyada enerji maliyetlerinin ucuzlaması



2. Aşağıdakilerden hangisi bir devlet olmakla
birlikte BM’de gözlemci üye statüsündedir?


A) Andora B) İsviçre C) San Marino D) Vatikan
E) Monako




3. Aşağıdakilerden hangisi Montrö Boğazlar
Sözleşmesi’nin getirdiği düzenlemelerden biri değildir?


A) Boğazlar Komisyonunun kaldırılması

B) Boğazların silahsızlandırılmış statüsünün
sona erdirilmesi


C) Boğazların askerden arındırılmış statüsünün
sona erdirilmesi


D) Boğazların uluslararası boğaz statüsünün
sona erdirilmesi


E) Boğazlardaki seyrüsefer serbestliğinin
süresiz kılınması




4. Aşağıdakilerden hangisi bir başka devlet
ülkesini işgal ettiği gerekçesiyle Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılan tek
devlettir?


A) ABD B) Sovyetler Birliği C) Almanya D)
Japonya E) İtalya




5. Aşağıdakilerden hangisi İngiltere ve
Fransa’nın Nazi Almanyası’na karşı izlediği “yatıştırma” politikası olarak
tanımlanamaz?


A) İngiltere ve Fransa’nın, Çekoslovakya’nın
Almanya tarafından ele geçirilmesine tepkisiz kalmaları




B) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın Ren
bölgesini silahlandırmasına tepkisiz kalmaları


C) İngiltere ve Fransa’nın, Avusturya’nın
Almanya tarafından ilhak edilmesine tepkisiz kalmaları


D) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın
Polonya’yı işgaline tepkisiz kalmaları


E) İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’nın hava
kuvvetleri oluşturmasına tepkisiz kalmaları




6. Aşağıdakilerden hangisi Arap
milliyetçiliğinin yarattığı bölgesel sonuçlardan biridir?


A) 1958’de Mısır ile Suriye’nin birleşmesi

B) 1969’da İslam Konferansı Örgütünün
kurulması


C) 1970’te Ürdün’de iç savaşın çıkması

D) 1977’de Enver Sedat’ın Kudüs’ü ziyareti

E) 1991 Körfez Savaşından sonra Filistinlilere
yönelik desteğin artması




7. 1978 - Camp David Anlaşmaları ile ilgili
aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?


A) Filistinlilere özerklik verilmesi kabul
edilmiştir.


B) Mısır ve İsrail arasında imzalanmıştır.

C) Sina yarımadası Mısır’a geri verilmiştir.

D) İsrail ile Suriye arasında barış
müzakerelerine başlanması kabul edilmiştir.


E) İsrail ile bir Arap devleti arasında
imzalanan ilk barış anlaşmasıdır.




8. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş’ın
ortaya çıkmasına neden olan gelişmelerden biri olarak kabul edilir?


A) 1946 - İran Meclisi’nin Sovyetler Birliği
ile petrol anlaşmasını iptal etmesi


B) 1948 - Berlin Krizi

C) 1948 - Yugoslavya’nın Kominform’dan
atılması


D) 1948 - İsrail’in kurulması

E) 1956 - Sovyetler Birliği Komünist Partisi

20. Kongresi kararları




9. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş
döneminde Asya’da yaşanan siyasi gelişmelerden biri değildir?


A) Hindistan ve Pakistan arasında Keşmir
sorununun ortaya çıkması


B) Çin ve Hindistan arasında sınır
çatışmasının yaşanması


C) Vietnam’ın Kamboçya’yı işgali

D) SSCB ve Çin arasında sınır çatışmasının
yaşanması


E) Japonya ile SSCB’nin Kuril Adaları
nedeniyle çatışmaları




10. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş
döneminde ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan krizlerden biri değildir?


A) 1948 - Prag Darbesi 

B) 1956 - Süveyş Krizi

C) 1960 - U-2 Krizi 

D) 1962 - Küba Krizi

E) 1979 - Afganistan Krizi



11. Türkiye ve Orta Asya ülkeleri arasındaki
ilişkiler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?


A) Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını
kazanmalarının ardından Türkiye bu ülkelere bir model olarak sunulmuştur.


B) Türkiye, 1990’ların başında etnik ve dinsel
bağlardan hareket ederek bu ülkelerle yakınlaşma


politikası izlemiştir.

C) Türkiye’nin Dağlık Karabağ sorununda
günümüze dek tarafsız bir tutum benimsemesi Orta


Asya ülkelerinin tepkisini çekmiştir.

D) Türkiye’nin bölgeye açılma politikasındaki
plansızlık ve yetersizlik, ikili ilişkilerin yoğunluğunun 1990’ların ikinci
yarısından itibaren azalmasına neden olmuştur.


E) Türkiye, Askerî Eğitim ve İşbirliği
Antlaşmaları aracılığıyla Orta Asya ülkelerinde askerî personel


yetiştirilmesine katkıda bulunmuştur.



12. Türkiye - ABD ilişkileriyle ilgili
aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?


A) ABD, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’ne
girmesini desteklemiştir.


B) Türkiye, ABD’nin NATO aracılığıyla
Yugoslavya’yı bombalamasına itiraz etmiştir.


C) ABD, Türkiye’ye yaptığı her 7 birimlik askerî
yardım için Yunanistan’a 10 birimlik askerî


yardım yapmıştır.

D) Türkiye, ABD’den gelen Johnson Mektubu’ndan
sonra ülkedeki ABD üslerinin faaliyetlerini askıya almıştır.


E) Türkiye - ABD ilişkilerinin çerçevesini
oluşturan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması


1990’da yenilenmeyerek yürürlükten kalkmıştır.



13. Aşağıdakilerden hangisi 1990’larda yaşanan
Makedonya sorunuyla ilgili gelişmelerden biri değildir?


A) Yunanistan, Makedonya adının kendi tarihine
ait olduğunu savunmuştur.


B) Yunanistan, Makedonya’nın uluslararası
örgütlere üyeliğini engellemeye çalışmıştır.


C) Makedonya, Yunanistan’daki Makedon
azınlığın baskı altında olduğunu ileri sürmüştür.


D) Makedonya, Arnavutluk’taki Makedon
azınlığın haklarının çiğnendiğini ileri sürmüştür.


E) Bulgaristan, Makedonya’nın Bulgaristan
tarihinin simgelerini kendisine mal etmeye çalıştığını ileri sürmüştür.




14. Soğuk Savaş dönemiyle ilgili aşağıdaki
ifadelerden hangisi yanlıştır? 


A) Soğuk Savaş koşullarında kutup liderleri
birbirleriyle görüşmekten kaçındıkları gibi, aynı bloktaki ülkelerin karşı
bloktaki ülkelerle ilişkiye girmelerine de izin vermemişlerdir. 


B) Nükleer caydırıcılık Soğuk Savaş’ın
özelliklerinden biridir. 


C) Soğuk Savaş blokların doğrudan savaşa
başvur-madıkları, ancak dolaylı çatışmaların yaşandığı bir dönemdir. 


D) Soğuk Savaş döneminde yoğun bir silahlanma
yarışı ile silahların sınırlandırılması süreci birlikte yaşanmıştır. 


E) Soğuk Savaş iki bloğun, ideolojik olarak
lider ülkeler etrafında ayrışarak gerginlik ve üstünlük mücadelesini
sürdürmesidir. 




15. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş
sonrasında insan hakları alanında yaşanan gelişmelerden biridir? 


A) BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliğinin
kurulması 


B) BM Genel Sekreterine insan hakları
ihlalleri konusunda yaptırım yetkisi verilmesi 


C) Baskı altındaki azınlıklara ayrılma
hakkının tanınması 




D) Her kıtada azınlık ve insan haklarına
ilişkin bir bölgesel komite kurulması 


E) AGİT çerçevesinde acil insani müdahale gücü
kurulması 






CEVAPLAR:



1. D 

2. E

3. D

4. D

5. B

6. D

7. A

8. D

9. B

10. E

11. B

12. C

13. A

14. D

15. A


 



  1. Aşağıdakilerden hangisi 1963 sonrası planlarda öngörülen ithal
         ikameci sanayileşmenin özellik-lerinden biri değildir? 


         A) İç pazarın dışarıdan gelecek
         rekabetten korunması 


         B) Sanayi yatırımlarının özendirilmesi 

         C) Gelir ve ücret politikaları ile iç
         talebin azaltılması 


         D) Aşırı değerli kur politikası
         uygulanması 


         E) Bazı ürünlerin gümrük vergisi ve kota
         ile korunması 


        

         2. T.C. Merkez Bankası kredileri 1970’li
         yıllarda özel kesim ve kamu kesimi arasında nasıl bir dağılım gösterir? 


         A) Önemli bölümü özel kesime olmak üzere,
         hem özel hem de kamu kesimine verilmiştir. 


         B) Önemli bölümü kamu kesimine olmak
         üzere, hem özel hem de kamu kesimine verilmiştir. 


         C) Yalnızca özel kesime verilmiştir. 

         D) Yalnızca kamu kesimine verilmiştir. 

         E) Kriz dönemleri dışında, T.C. Merkez
         Bankası özel kesime de kamu kesimine de kredi vermemiştir. 


        

         3. Aşağıdakilerden hangisi 24 Ocak
         1980’de başlayan dönemin uygulamalarından biri değildir? 


         A) Fiyatlama sürecinin piyasa koşullarına
         bırakılması 


         B) Türk Lirasının yabancı paralar
         karşısında değerlenmesi 


         C) Faiz oranlarının yükseltilmesi 

         D) İşgücü fiyatının düşük tutulması 

         E) İhracatın artırılması 

        

         4. Aşağıdakilerden hangisi 1980’lerde
         gerçekleşen önemli politika değişikliklerinden biri değildir? 


         A) 1980 yılının Temmuz ayında finansal
         serbest-leşme çerçevesinde faizin piyasada belirlenmesi 


         B) 1983 yılının Aralık ayında ithalat
         üzerindeki miktar sınırlamalarının kaldırılması 


         C) 1983 yılının Aralık ayında
         yerleşiklere döviz mevduatı açma olanağı verilmesi 


         D) Kasım 1987 – Aralık 1989 döneminde
         döviz kurunun nominal çapa olarak kullanılması 


         E) 1989 yılının Ağustos ayında sermaye
         hareketinin serbest bırakılması 


        

         5. Aşağıdakilerden hangisi 5 Nisan 1994
         Kararları öncesinde görülen gelişmelerden biri değildir? 


         A) Hazine borçlanma faizinin bileşik
         olarak üç haneli sayılara çıkması 


         B) Hazinenin bazı borçlanma ihalelerini
         iptal etmek zorunda kalması 


         C) Cari işlemler açığı/GSYH oranının
         hızla artması ve % 5’e yaklaşması 


         D) 1994 yılının Ocak ayında yapılan kur
         ayarlama-sına karşılık döviz kurunun önemli ölçüde yük-selmesi 


         E) Yüksek faizin de etkisiyle M2Y içinde
         döviz mevduatının % 20’ye kadar inmesi 


        

         6. Aşağıdaki devlet adamlarından hangisi
         Bağlantısızlık Hareketi’nin liderleri arasında yer almamıştır? 


         A) Tito B) Nehru C) Nasır D) Nkrumah E)
         Peron 


        

         7. Aşağıdakilerden hangisi SSCB’de devlet
         başkanlığı yapmış liderlerden biri değildir? 


         A) Brejnev B) Andropov C) Şevardnadze D)
         Gorbaçov E) Kruşçev 


        

        

         8. Kıbrıs Sorunu ile ilgili aşağıdaki
         gelişmelerden hangisi 1980 yılı sonrasında ortaya çıkmıştır? 


         A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin
         kurulması 


         B) Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bağımsızlığı 

         C) ABD Başkanı Johnson’un mektubu 

        

         D) Türkiye’nin Kıbrıs Harekâtı 

         E) Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi’nin ilanı 

        

         9. Türkiye’nin Ege’deki karasularının
         genişliği kaç deniz milidir? 


         A) 3 B) 6 C) 9 D) 12 E) 14 

        

         10. Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş
         sonrası güvenlik tehditleri içinde değerlendirilmemektedir? 


         A) Terörizm 

         B) Çevre sorunları 

         C) Nükleer silahların yayılması 

         D) Bölgesel ekonomik entegrasyonlar 

         E) Etnik çatışmalar 

        

         11. Aşağıdakilerden hangisi soğuk savaş
         sonrasında ABD’nin askerî müdahalede bulunduğu ülkeler-den biri değildir? 


         A) Yugoslavya B) Afganistan C) Yemen D)
         Somali E) Sudan 


        

         12. Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin
         1990’lardan itibaren Irak’ın kuzeyinde geçerli olan uçuş yasağını
         denetlemek için Türkiye’deki üsleri kullanarak sürdürdüğü operasyonlardan
         biri değildir? 


         A) Huzur Operasyonu I 

         B) Huzur Operasyonu II 

         C) Çekiç Güç Operasyonu 

         D) Kuzeyden Keşif Harekâtı 

         E) Çöl Tilkisi Operasyonu 

        

         13. 1990 sonrası uluslararası ortamda
         hakim olan sistem aşağıdakilerden hangisidir? 


         A) Tek kutuplu uluslararası sistem 

         B) İki kutuplu uluslararası sistem 

         C) İttifaklar sistemi 

         D) Güç dengesi sistemi 

         E) Kutupsuz uluslararası sistem 

        

         14. Eski Yugoslavya’yı oluşturan altı
         cumhuriyet içinde bağımsızlığını en son kazanan cumhuriyet aşağıdakilerden
         hangisidir? 


         A) Hırvatistan B) Slovenya C) Karadağ D)
         Bosna-Hersek E) Makedonya 


        

         15. Aşağıdaki örgütlerden hangisi
         devletler arasındaki kuvvet kullanımını düzenler? 


         A) Birleşmiş Milletler 

         B) Avrupa Konseyi 

         C) Avrupa Birliği 

         D) Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu 

         E) Uluslararası Adalet Divanı 

        

         16. Aşağıdakilerden hangisi BM Güvenlik
         Konseyinin sürekli üyelerinden biridir? 


         A) Japonya B) Çin C) Almanya D) İtalya E)
         Kanada 


        

         17. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya
         Savaşı’nın hemen ardından kurulan örgütlerden biri değildir? 


         A) NATO B) IMF C) BM D) DTÖ E) IBRD 

        

         18. Türkiye, aşağıdaki uluslararası
         örgütlerden hangisine tam üye değildir? 


         A) Avrupa Güvenlik ve İş Birliği
         Teşkilatı 


         B) Avrupa Konseyi 

         C) Ekonomik İş Birliği Örgütü 

         D) Avrupa Serbest Ticaret Birliği 

         E) Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü 

        

         19. Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda
         uluslararası suçların kovuşturulması için kurulan mahkeme-lerden biri
         değildir? 


         A) Nüremberg Mahkemeleri 

         B) Tokyo Mahkemesi 

         C) Yugoslavya Mahkemesi 

         D) Ruanda Mahkemesi 

         E) Somali Mahkemesi 

        

         20. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi,
         aşağıdakilerden hangisinin organıdır? 


         A) Avrupa Birliği 

         B) Batı Avrupa Birliği 

         C) Avrupa Konseyi 

         D) Avrupa Parlamentosu 

         E) Avrupa Güvenlik ve İş Birliği
         Teşkilatı 


        

         21. AB bütçesi üzerinde, Avrupa
         Parlamentosu’yla birlikte yetkiye sahip ikinci kurum aşağıdakiler-den
         hangisidir? 


         A) Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası 

         B) AB Bakanlar Konseyi 

         C) Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu 

         D) Avrupa Komisyonu 

         E) Avrupa Adalet Divanı 

        

         22. Aşağıdakilerden hangisi NATO’nun
         askeri kanadından ayrılan ülkelerden biridir? 


         A) İspanya B) Norveç C) Fransa D)
         Macaristan E) Türkiye 


        

         23. Aşağıdaki askerî müdahalelerden
         hangisi NATO kararıyla gerçekleştirilmiştir? 


         A) 1986’da Libya’nın bombalanması 

         B) 1991 Irak Savaşı 

         C) 1998’de Sudan’ın bombalanması 

         D) 1998’de Irak’ın bombalanması 

         E) 1999’da Yugoslavya’nın bombalanması 

        

         24. AB-Türkiye ilişkileri ile ilgili
         aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? 


         A) Türkiye, AB’ye ilk başvurusunu 1959’da
         yapmış ve 1987’de de tam üyelik başvurusunda bulun-muştur. 


         B) AB, 1993’te genişleme sürecine
         Türkiye’yi de dahil etmiştir. 


         C) 1997 Lüksemburg Zirvesi, Kıbrıs
         Sorunu’nu Türkiye’nin AB’ye üyeliği önünde bir engel olmaktan çıkarmıştır. 


         D) 1997’de AB ile Türkiye arasında Gümrük
         Birliği Antlaşması imzalanmıştır. 


         E) 1999 Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’ye
         tam üyelik müzakerelerine başlama tarihi verilmiştir. 


        

         25. AB ile NAFTA arasındaki farklılıklara
         ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 


         A) AB ulus üstü, NAFTA uluslararası bir
         örgüttür. 


         B) AB halkın doğrudan seçimiyle oluşan
         bir parla-mentoya sahiptir, NAFTA’da parlamento yoktur. 


         C) AB ortak savunma ve güvenlik yapısına
         sahiptir, NAFTA’da ortak savunma yoktur. 


         D) AB ekonomik entegrasyonu öngörür,
         NAFTA’da ekonomik entegrasyon yoktur. 


         E) AB’de ortak para birimi vardır,
         NAFTA’da ortak para birimi yoktur. 


        

        

         CEVAPLAR:

        

         1. C 

         2. B 

         3. B 

         4. D 

         5. E 

         6. E 

         7. C 

         8. A 

         9. B 

         10. D 

         11. C 

         12. E 

         13. A 

         14. C 

         15. A 

         16. B 

         17. D 

         18. D 

         19. E 

         20. C 

         21. B 

         22. C 

         23. E 

         24. A 

         25. D




  1. Türkiye’nin Marshall Planı kapsamına alınmasının temel nedeni
         aşağıdakilerden hangisidir?


         A) Kamu kesiminin etkinliğinin
         artırılması


         B) İç tüketimin artırılması

         C) Uluslararası Para Fonu ile olan üyelik
         anlaşması


         D) Sanayileşmenin hızlandırılması

         E) Türkiye’nin Avrupa’nın yeniden
         inşasına katkıda bulunacağı görüşü


        

         2. İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın üretim
         planlamasındaki öncelikler bakımından en belirgin özelliği aşağıdakilerden
         hangisidir?


         A) Yatırım mallarında sadece yerli
         sermayeye öncelik verilmesi


         B) Yatırım mallarında sadece yabancı
         sermayeye öncelik verilmesi


         C) Ara ve yatırım mallarında özel sektöre
         öncelik verilmesi


         D) Ara ve yatırım mallarında kamu
         sektörüne öncelik verilmesi


         E) Dayanıklı tüketim mallarının bütünüyle
         dışarıdan alınması


        

         3. 1980 sonrası uygulanan kalkınma
         planlarının temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?


         A) Mali piyasaların kontrol altına
         alınması


         B) Ekonominin dış rekabete karşı
         korunması


         C) Ekonominin rekabet gücünün artırılması

         D) Yatırımlara negatif reel faiz
         uygulanması


         E) Kamu kesimi imalat sanayi
         yatırımlarının artırılması


        

         4. Türkiye’de özelleştirmeye ilişkin ilk
         yasal düzenleme kaç yılında yapılmıştır?


         A) 1938 B) 1984 C) 1985 D) 1986 E) 1987

        

         5. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de
         2000-2001 krizlerini hazırlayan koşullardan biri değildir?


         A) Aşırı değerli Türk Lirası

         B) Yüksek cari işlemler açığı

         C) Bankaların açık pozisyonları

         D) Kamu bankalarının görev zararları

         E) Yüksek oranlı özel sektör dış borcu

        

         6. Türkiye’de 1990-2006 yılları arasında
         iç borçların birincil piyasada alıcılarına göre dağılımı göz önüne
         alındığında, aşağıdakilerden hangisi en büyük alıcıdır?


         A) Bankalar B) Resmî kurumlar C) Özel
         sektör D) Hane halkı E) Yabancılar


        

         7. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye
         ekonomisinde 2002-2006 yılları arasında, YTL’nin değer kazanması ile
         doğrudan ilişkili olan makroekonomik gelişmelerden biri değildir?


         A) GSMH’nin artması

         B) Kişi başına gelirin artması

         C) Yabancı sermaye girişlerinin artması

         D) Enflasyonun gerilemesi

         E) Bütçe açıklarının azalması

        

         8. İthalatın ekonomik faaliyetlere göre
         dağılımı dikkate alındığında, 2006 yılında en yüksek pay aşağıdaki
         sektörlerden hangisine aittir?


         A) Kimyasal madde ürünleri imalatı

         B) Ana metal sanayii

         C) Makine ve teçhizat imalatı

         D) Tütün ürünleri

         E) Kok kömürü, rafine edilmiş petrol
         ürünleri


        

         9. 2006 yılı sonu itibariyle yatırım
         teşviklerinin imalat sanayii alt sektörleri içerisindeki en yüksek payı
         hangi sektöre aittir?


         A) Dokuma-giyim B) Taşıt araçları C)
         Gıda-içki D) Çimento E) Seramik


        

         10.

         I. Tarım

         II. Sanayi

         III. İnşaat

         IV. Hizmetler

         Türkiye’de 2002-2006 yılları arasında
         istihdamın yukarıdaki sektörler itibariyle dağılımının büyüktenküçüğe
         sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?


         A) I-III-IV-II 

         B) II-I-III-IV 

         C) II-III-I-IV

         D) IV-I-II-III 

         E) IV-II-I-III

        

         11. Türkiye’de “Güçlü Ekonomiye Geçiş
         Programı” hangi yıl yaşanan krizden sonra uygulanmaya


        

         başlamıştır?

         A) 1980 B) 1989 C) 1994 D) 1997 E) 2001

        

         12. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki
         özel sermayeli mevduat bankalarından biri değildir?


         A) Akbank B) Şekerbank C) Türk Eximbank
         D) Türkiye Garanti Bankası E) Yapı ve Kredi Bankası


        

         13. Aşağıdakilerden hangisi T.C. Hazine
         Müsteşarlığının iç borçlanmada en sık kullandığı yöntemdir?


         A) TÜFE’ye endeksli yöntem

         B) Sabit kuponlu döviz cinsi yöntemi

         C) Değişken faizli yöntem

         D) Sabit kuponlu YTL cinsi yöntemi

         E) İskontolu faiz yöntemi

        

         14. Aşağıdakilerden hangisi Küçük ve Orta
         Boy İşletmeler (KOBİ) teşvik sisteminden yararlanan yatırımlar arasında
         yer almaz?


         A) Enerji B) Tarım C) Turizm (konaklama
         tesisleri) D) Sağlık E) Yazılım geliştirme


        

        

         15. İstanbul’dan sonra en çok sayıda
         uluslar arası sermayeli şirketin bulunduğu şehir aşağıdakilerden
         hangisidir?


         A) Ankara B) Antalya C) Bursa D) Muğla E)
         İzmir


        

         16. Bir devletin kendisine başka bir
         devlet tarafından yapılan, dostane olmayan ve uluslararası hukuk
         tarafından yasaklanmış eylemlerine aynı biçimde karşılık vermesine ne ad
         verilir?


         A) Misilleme B) Caydırıcılık C) Meşru
         müdafaa D) Zararla karşılık E) Önleyici saldırı


        

         17. Soğuk Savaş döneminde Sovyetler
         Birliği’nin öncülüğünde kurulan ve Doğu Bloku ülkelerinin üye olduğu
         savunma örgütü aşağıdakilerden hangisidir?


         A) Çevresel Pakt B) Varşova Paktı C)
         COMECON D) SEATO E) EFTA


        

         18. Soğuk Savaş sonrasında güvenlik
         anlayışının dönüşümü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?


         A) Güvenlik, devlet merkezli olmaktan
         birey merkezli olmaya doğru evrilmiştir.


         B) Büyük devletlerin güvenliğinin daha
         önemli olduğu uluslararası alanda kabul görmüştür.


         C) Uluslararası örgütlerin güvenliğinin
         devletler kadar önemli olduğu kabul edilmiştir.


         D) BM’nin uluslararası güvenliğin
         korunmasındaki rolü ve etkisi azaltılmıştır.


         E) Enerji güvenliğinin önemi azalmıştır.

        

         19. Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş
         sürecinde yaşanan yumuşama döneminin sembolü olarak kabul edilir?


         A) AET’nin kurulması

         B) Berlin Duvarının yıkılması

         C) Helsinki Nihai Senedi’nin imzalanması

         D) Küba krizinin çatışma olmaksızın sona
         ermesi


         E) Yugoslavya’nın Doğu Blokundan
         ayrılması


        

         20. Aşağıdakilerden hangisi nüfusunun
         çoğunluğu Müslüman olan ülkeler arasında İsrail’i tanıyan ilk ülkedir?


         A) Pakistan B) Mısır C) Ürdün D) Türkiye
         E) Arnavutluk


        

         21. İsrail’in işgali altında olan
         Suriye’ye ait bölge ve işgalin başlangıç yılı, aşağıdakilerin hangisinde
         doğru olarak eşleştirilmiştir?


         A) Bekaa Vadisi – 1967

         B) Golan Tepeleri – 1967

         C) Bekaa Vadisi – 1973 

         D) Golan Tepeleri –1973

         E) Gazze Şeridi – 1973

        

         22. Kıbrıs’ın tarihi ile ilgili aşağıdaki
         ifadelerden hangisi yanlıştır?


         A) Kıbrıs adası, 1571’de Osmanlı
         egemenliğine geçmiştir.


         B) Lozan Antlaşması ile İngiltere’nin
         adadaki egemenliği tanınmıştır.


         C) Kıbrıs Cumhuriyeti 1963’te
         kurulmuştur.


         D) Garanti Antlaşması (1960) ile
         Yunanistan, Türkiye ve İngiltere garantör devlet statüsüne kavuşmuştur.


         E) KKTC 1983’te kurulmuştur.

        

         23. Aşağıdaki ülkelerden hangisi AB üyesi
         değildir?


         A) Lüksemburg B) Finlandiya C) Letonya D)
         İsviçre E) İsveç


        

         24. Aşağıdakilerden hangisi Nükleer Silahların
         Yayılmasını Önleme Antlaşması’na taraf olmasına rağmen, nükleer silaha
         sahip olmaya devam eden devletlerden biridir?


         A) İsrail B) İran C) Hindistan D) Japonya
         E) ABD


        

         25. Türkiye, Yunanistan’ın Ege’de
         karasularını kaçmilin üzerine çıkarmasının savaş nedeni olacağını ilan
         etmiştir?


         A) 3 B) 6 C) 9 D) 10 E) 15

        

         CEVAPLAR:

        

         1.E 

         2. D

         3. C

         4. B

         5. E

         6. A

         7. E

         8. A

         9. B

         10. D

         11. E

         12. C

         13. E

         14. A

         15. B

         16. A

         17. B

         18. A

         19. C

         20. D

         21. B

         22. C

         23. D

         24. E

         25. B




  1. İkinci Dünya Savaşı'nı başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir? 

        

         A. Almanya'nın Polonya'ya saldırmasıyla 

         B. Almanya'nın Avusturya'yı ilhak
         etmesiyle 


         C. Japonya'nın Pearl Harbour'da ABD'ye
         saldırmasıyla 


         D. Sovyetler Birliği'nin Baltık
         ülkelerini işgal etmesiyle 


         E. Almanya'nın Danimarka ve Norveç'i
         işgal etmesiyle 


        

         2. Roosevelt,Churchill ve Stalin'in savaş
         sonrası barış düzeninin korunması için bir uluslararası teşkilat kurulması
         fikrini hangi konferansta kabul etmişlerdir? 


        

         A. Casablanca Konferansı 

         B. Vasington Konferansı 

         C. Tahran Konferansı 

         D. Kahire Konferansı 

         E. Moskova Konferansı 

        

         3. Soğuk Savaş Dönemi hangi yılları
         kapsamıştır? 


        

         A. 1955-1969 B. 1945-1955 C.1969-1980
         D.1969 -1989 E.1945-1960. 


        

         4. 

         I. Birleşmiş Milletlerin Kurulması 

         II. Almanya'nın ikiye ayrılması 

         III. Küba Bunalımının ortaya çıkması 

         IV. SSCB'nin Çekoslovakya'yı işgal etmesi 

        

         Yukarıdaki olayların kronolojik
         sıralaması aşağıdakilerden hangisidir? 


        

         A. IV - I - II 

         B. III - II - I - IV 

         C. II - I - III - IV

         D. I - II - III - IV 

         E. IV - I - II - III 

        

         5.Doğu ve Batı blokları arasında yaşanan
         soğuk savaşın çözülmesine yol açan ilk olay aşağıdakilerden hangisidir? 


        

         A. SSCB ve Çin arasında yaşanan ideolojik
         ayrılık 


         B. Avrupa Birliğinin kurulması 

         C. Nato'nun kurulması 

         D. SSCB lideri Kruşcef'in ABD ni ziyaret
         etmesi 


         E. SSCB lideri Stalin'in ölmesi 

        

         6."Üçüncü" demokratlaşma
         dalgası hangi olayla başlamıştır? 


        

         A.Yunanistan'daki askeri rejimin
         çökmesiyle 


         B. İspanya diktatörü Franco'nun ölümüyle 

         C. Portekiz diktatörlüğünün yıkılmasıyla 

         D. Soğuk savaş döneminin sona ermesiyle 

         E. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla 

        

         7. Dünyada insan haklarının uluslararası
         düzeyde korunması ilk kez hangi siyasal belge ile gerçekleşmiştir? 


        

         A. Birleşmiş Milletler Antlaşması 

         B. İnsan Hakları Evrensel Bildirisi 

         C. Kişisel ve Siyasal Haklara İlişkin
         Uluslararası Sözleşme 


         D. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara
         İlişkin Uluslararası Sözleşme 


         E. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 

        

         8. Müttefiklerin 2. Dünya savaşı'ndan
         zaferle çıkmasının siyasi rejimler açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden
         hangisidir? 


        

         A. Çok sayıda yeni devletin dünya
         sahnesine çıkması 


         B. "İkinci" demokratlaşma
         dalgasının gerçekleşmesi 


         C. Avrupa'da Komünist partilerin
         yasaklanması 


         D. Almanya'da nazizmin yasaklanması 

         E. İnsan haklarının uluslararası denetim
         altına alınması 


        

         9. Aşağıdakilerden hangisi 2. Dünya
         Savaşından sonra Avrupa'da oluşturulan birliğin nedenlerinden biri
         değildir? 


        

         A. Sovyetlere karşı ortak güvenliğin
         sağlanması 


         B. Ekonomik gelişmenin sağlanması 

         C. Ortak değerler çerçevesinde barış için
         de birarada yaşamanın gerçekleştirilmesi 


         D. Doğu ve Batı blokları arasında soğuk
         savaşın giderek yoğunlaşması 


         E. Avrupa'da otoriter yönetimlerin
         kurulmasına izin verilmemesi 


        

         10. Doğu Avrupa ülkelerinde benimsenen
         sosyalizm, bazı bakımlardan Sovyetler Birliği'nde sürdürülen sosyalizmden
         farklılıklar göstermiştir. 


        

         Aşağıdakilerden hangisi Doğu Avrupa'da
         benimsenen sosyalizmin özelliklerinden biri değildir? 


        

         A. Doğu Avrupa ülkelerinin çoğunda kamu
         kesiminin yanında özel kesimin de belli ölçülerde varlığını sürdürmesi 


        

         B. Tarımda devlet mülkiyetinin çok kez
         sınırlı olması 


         C. Kooperatif biçimindeki örgütlenmelere
         ağırlık verilmesi 


         D. Tek partili bir sosyalizmin
         benimsenmiş olması 


         E. Ulusal ve dinsel akımların varlığını
         sürdürmüş olması 


        

         11.Sovyetler Birliği'nde ilk kez ekonomi
         yönetiminde kısmî bir liberalleşmenin başlaması, siyaset ve kültür
         alanlarında da bir yumuşamanın gözlemlenmesi kimin zamanında
         gerçekleşmiştir? 


         A. Kruçef B. Stalin C. Brejnev D.
         Gorbaçov E. Andropov 


        

         12.Çin'de sosyalizmin kurulması hangi
         kesimin harekete geçirilmesi sonucu gerçekleştirilmiştir? 


        

         A. İşçilerin 

         B. Köylülerin 

         C. Burjuvaların 

         D. Askerlerin 

         E. Din Adamlarının 

        

         13. Aşağıdakilerden hangisi
         "özyönetimci sosyalizm"modelini uygulamaya çalışan ülkelerden
         biridir? 


        

         A. Küba 

         B. Kuzey Kore 

         C. Yugoslavya 

         D. Macaristan 

         E. Arnavutluk 

        

         14. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya
         Savaşı sonrasında bağımsızlığına kavuşmuş azgelişmiş ülkelerde sosyalizmin
         benimsenmesinin nedenlerinden biri değildir? 


        

         A. Ulusal bağımsızlık savaşlarının
         sosyalist ülkelerce desteklenmesi 


         B. Sovyetler Birliği'nin kısa sürede
         büyük bir ekonomik ve toplumsal gelişme göstermesi 


         C. Bu ülke aydınlarının ulusal
         bağımsızlığın ancak devletçi bir ekonomiyle sağlanabileceğine 


         inanması 

         D. Hızlı bir kalkınmanın ancak
         kaynakların sanayi yatırımlarına aktarılmasıyla sağlanabileceğinin 


         benimsenmesi 

         E. Bu ülkelerde tarımsal kollektivizmin
         güçlü olması 


        

         15.Küreselleşmeyi daha çok tarihsel
         aşamalara bağlı olarak açıklayan düşünür kimdir? 


        

         A. A. Giddens 

         B. R. Robertson 

         C. I. Wallerstein 

         D. M. Weber E. 

         E. J. Habermas 

        

         16.Küreselleşme kavramını zaman ve mekan
         bağlamında ele alan düşünür kimdir? 


        

         A. J. Habermas 

         B. M. Weber 

         C. I. Wallerstein 

         D. A. Giddens 

         E. R. Robertson 

        

         17.Dünyadaki ülkeleri gelişmiş merkez
         ülkeler, çevre ülkeleri ve yarı çevre ülkeleri olarak ele alan düşünür
         kimdir? 


        

         A. R. Robertson 

         B. A. Giddens 

         C. J. Habermas 

         D. I. Wallerstein 

         E. M. Weber 

        

         18.Küreselleşmeyi kapitalist dünya
         ekonomisi, dünya askeri düzeni, ulus devlet sistemleri ve uluslararası
         işbölümü çerçevesinde ele alan düşünür kimdir?


        

        

         A. A. Giddens 

         B. M. Weber 

         C. I. Wallerstein 

         D. R. Robertson 

         E. J. Habermans 

        

         19.Robertson'a göre aşağıdakilerden
         hangisi 1400-1750 yılları arasında Avrupa'da bireyselciliğin ve humanizmin
         önem kazandığı ve ulusalcılığın ortaçağ toplum anlayışına karşıt olarak
         ortaya çıktığı bir aşamadır? 


        

         A. Oluşum aşaması, 

         B. Başlangıç aşaması, 

         C. Kalkış aşaması, 

         D. Hakimiyet için mücadele aşaması, 

         E. Belirsizlik aşaması 

        

         20.Amerika Birleşik Devletlerinin, II.
         Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye ve Yunanistan'ı Sovyet tehdidinden korumak
         için geliştirdiği"siyaset"aşağıdakilerden hangisidir? 


        

         A. Monreo Doktrini 

         B. Truman Doktrini 

         C. Brejnev Doktrini 

         D. Carter Doktrini 

         E. Mc Carthy Doktrini 

        

         21.Aşağıdakilerden hangisi Demokrat
         Parti'nin kurulmasında önemli bir role sahip olmuştur? 


        

         A.Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 

         B. Tan Olayı 

         C. 7 Eylül Kararları 

         D. 35'ler Hareketi 

         E. Hürriyet Misakı 

        

         22.

         I. Demokrat Parti'nin kurulması 

         II. Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyesi
         olması 


         III. Halkevlerinin kapatılması 

         IV. Millet partisi'nin kapatılması 

        

         Yukarıdaki olayların kronolojik
         sıralaması aşağıdakilerden hangisidir? 


        

         A. IV-III-II-I 

         B. II-I-III-IV 

         C. III-II-I-IV 

         D. I-II-III-IV 

         E. I-III-II-IV 

        

         23.Demokrat Parti döneminde muhalefete
         karşı çok sert önlemler alınmıştır. Aşağıdaki dış gelişmelerden hangisi
         Demokrat Parti'nin muhalefete karşı sert önlemler almasına yol açmıştır? 


        

         A. Pakistan'ın bağımsızlığına kavuşması 

         B. Nasır'ın Mısır'da iktidara gelmesi 

         C. Irak'ta devrim yapılması 

         D. Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den
         toprak talep etmesi 


         E. Cezayir'in bağımsızlığına kavuşması 

        

         24.Aşağıdakilerden hangisi Demokrat
         Parti'nin izlediği politİkalardan biri değildir? 


        

         A. Muhalefet önderlerinin yurtta
         dolaşmalarını engellemesi 


         B. Vatan cephesi örgütleri kurarak ülke
         de kamplaşmaya yol açması 


         C. İktisadi kalkınmada büyük bir canlılık
         ve heyecan yaratması 


         D. Plansız kalkınma yapılması sonucu
         maliyenin iflasa sürüklemesi 


         E. Parti içi demokrasiye büyük önem
         verilmesi 


        

         Yanıtlar:

        

         1 .A 2 .C 3. B 4. D 5. E 6.C 7.A 8.B 9.E
         10. D 11. A 12. B 13. C 14. E 


        

         15. B 16. D 17. D 18. A 19. A 20. B 21. A
         22. D 23.C 24. E



1. Türkiye’nin Marshall Planı
kapsamına alınmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?


 


A) Kamu kesiminin
etkinliğinin artırılması


 


B) İç tüketimin artırılması


 


C) Uluslararası Para Fonu ile
olan üyelik anlaşması


 


D) Sanayileşmenin
hızlandırılması


 


E) Türkiye’nin Avrupa’nın
yeniden inşasına katkıda bulunacağı görüşü


 


 


 


2. İkinci Beş Yıllık Kalkınma
Planı’nın üretim planlamasındaki öncelikler bakımından en belirgin özelliği
aşağıdakilerden hangisidir?


 


A) Yatırım mallarında sadece
yerli sermayeye öncelik verilmesi


 


B) Yatırım mallarında sadece
yabancı sermayeye öncelik verilmesi


 


C) Ara ve yatırım mallarında
özel sektöre öncelik verilmesi


 


D) Ara ve yatırım mallarında
kamu sektörüne öncelik verilmesi


 


E) Dayanıklı tüketim
mallarının bütünüyle dışarıdan alınması


 


 


 


3. 1980 sonrası uygulanan
kalkınma planlarının temel amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?


 


A) Mali piyasaların kontrol
altına alınması


 


B) Ekonominin dış rekabete
karşı korunması


 


C) Ekonominin rekabet gücünün
artırılması


 


D) Yatırımlara negatif reel
faiz uygulanması


 


E) Kamu kesimi imalat sanayi
yatırımlarının artırılması


 


 


 


4. Türkiye’de özelleştirmeye
ilişkin ilk yasal düzenleme kaç yılında yapılmıştır?


 


A) 1938


 


B) 1984


 


C) 1985


 


D) 1986


 


E) 1987


 


 


 


5. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye’de 2000-2001 krizlerini hazırlayan koşullardan biri değildir?


 


A) Aşırı değerli Türk Lirası


 


B) Yüksek cari işlemler açığı


 


C) Bankaların açık
pozisyonları


 


D) Kamu bankalarının görev
zararları


 


E) Yüksek oranlı özel sektör
dış borcu


 


 


 


6. Türkiye’de 1990-2006
yılları arasında iç borçların birincil piyasada alıcılarına göre dağılımı göz önüne
alındığında, aşağıdakilerden hangisi en büyük alıcıdır?


 


A) Bankalar


 


B) Resmî kurumlar


 


C) Özel sektör


 


D) Hane halkı


 


E) Yabancılar


 


 


 


7. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye ekonomisinde 2002-2006 yılları arasında, YTL’nin değer kazanması ile
doğrudan ilişkili olan makroekonomik gelişmelerden biri değildir?


 


A) GSMH’nin artması


 


B) Kişi başına gelirin
artması


 


C) Yabancı sermaye
girişlerinin artması


 


D) Enflasyonun gerilemesi


 


E) Bütçe açıklarının azalması


 


 


 


8. İthalatın ekonomik
faaliyetlere göre dağılımı dikkate alındığında, 2006 yılında en yüksek pay
aşağıdaki sektörlerden hangisine aittir?


 


A) Kimyasal madde ürünleri
imalatı


 


B) Ana metal sanayii


 


C) Makine ve teçhizat imalatı


 


D) Tütün ürünleri


 


E) Kok kömürü, rafine edilmiş
petrol ürünleri


 


 


 


9. 2006 yılı sonu itibariyle
yatırım teşviklerinin imalat sanayii alt sektörleri içerisindeki en yüksek payı
hangi sektöre aittir?


 


A) Dokuma-giyim B) Taşıt
araçları


 


C) Gıda-içki D) Çimento


 


E) Seramik


 


 


 


10.


 


I. Tarım


 


II. Sanayi


 


III. İnşaat


 


IV. Hizmetler


 


Türkiye’de 2002-2006 yılları
arasında istihdamın


 


yukarıdaki sektörler
itibariyle dağılımının büyüktenküçüğe sıralaması aşağıdakilerin hangisinde
doğru olarak verilmiştir?


 


A) I-III-IV-II B) II-I-III-IV
C) II-III-I-IV


 


D) IV-I-II-III E) IV-II-I-III


 


 


 


11. Türkiye’de “Güçlü
Ekonomiye Geçiş Programı”


 


hangi yıl yaşanan krizden
sonra uygulanmaya


 


başlamıştır?


 


A) 1980 B) 1989 C) 1994


 


D) 1997 E) 2001


 


 


 


12. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye’deki özel sermayeli


 


mevduat bankalarından biri
değildir?


 


A) Akbank B) Şekerbank


 


C) Türk Eximbank D) Türkiye
Garanti Bankası


 


E) Yapı ve Kredi Bankası


 


 


 


13. Aşağıdakilerden hangisi
T.C. Hazine Müsteşarlığının iç borçlanmada en sık kullandığı yöntemdir?


 


A) TÜFE’ye endeksli yöntem


 


B) Sabit kuponlu döviz cinsi
yöntemi


 


C) Değişken faizli yöntem


 


D) Sabit kuponlu YTL cinsi
yöntemi


 


E) İskontolu faiz yöntemi


 


 


 


14. Aşağıdakilerden hangisi
Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) teşvik sisteminden yararlanan yatırımlar
arasında yer almaz?


 


A) Enerji B) Tarım


 


C) Turizm (konaklama
tesisleri) D) Sağlık


 


E) Yazılım geliştirme


 


 


 


15. İstanbul’dan sonra en çok
sayıda uluslar arası sermayeli şirketin bulunduğu şehir aşağıdakilerden
hangisidir?


 


A) Ankara B) Antalya C) Bursa


 


D) Muğla E) İzmir


 


16. Bir devletin kendisine
başka bir devlet tarafından yapılan, dostane olmayan ve uluslararası hukuk
tarafından yasaklanmış eylemlerine aynı biçimde karşılık vermesine ne ad
verilir?


 


A) Misilleme B) Caydırıcılık


 


C) Meşru müdafaa D) Zararla
karşılık


 


E) Önleyici saldırı


 


 


 


17. Soğuk Savaş döneminde
Sovyetler Birliği’nin öncülüğünde kurulan ve Doğu Bloku ülkelerinin üye olduğu
savunma örgütü aşağıdakilerden hangisidir?


 


A) Çevresel Pakt B) Varşova
Paktı


 


C) COMECON D) SEATO


 


E) EFTA


 


 


 


18. Soğuk Savaş sonrasında
güvenlik anlayışının dönüşümü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
doğrudur?


 


A) Güvenlik, devlet merkezli
olmaktan birey


 


merkezli olmaya doğru
evrilmiştir.


 


B) Büyük devletlerin
güvenliğinin daha önemli


 


olduğu uluslararası alanda
kabul görmüştür.


 


C) Uluslararası örgütlerin güvenliğinin
devletler


 


kadar önemli olduğu kabul
edilmiştir.


 


D) BM’nin uluslararası
güvenliğin korunmasındaki


 


rolü ve etkisi azaltılmıştır.


 


E) Enerji güvenliğinin önemi
azalmıştır.


 


 


 


19. Aşağıdakilerden hangisi
Soğuk Savaş sürecinde yaşanan yumuşama döneminin sembolü olarak kabul edilir?


 


A) AET’nin kurulması


 


B) Berlin Duvarının yıkılması


 


C) Helsinki Nihai Senedi’nin
imzalanması


 


D) Küba krizinin çatışma
olmaksızın sona ermesi


 


E) Yugoslavya’nın Doğu
Blokundan ayrılması


 


 


 


20. Aşağıdakilerden hangisi
nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ülkeler arasında İsrail’i tanıyan ilk
ülkedir?


 


A) Pakistan B) Mısır C) Ürdün


 


D) Türkiye E) Arnavutluk


 


 


 


21. İsrail’in işgali altında
olan Suriye’ye ait bölge ve işgalin başlangıç yılı, aşağıdakilerin hangisinde
doğru olarak eşleştirilmiştir?


 


A) Bekaa Vadisi – 1967 B)
Golan Tepeleri – 1967


 


C) Bekaa Vadisi – 1973 D)
Golan Tepeleri –1973


 


E) Gazze Şeridi – 1973


 


 


 


22. Kıbrıs’ın tarihi ile
ilgili aşağıdaki ifadelerden


 


hangisi yanlıştır?


 


A) Kıbrıs adası, 1571’de
Osmanlı egemenliğine


 


geçmiştir.


 


B) Lozan Antlaşması ile
İngiltere’nin adadaki


 


egemenliği tanınmıştır.


 


C) Kıbrıs Cumhuriyeti 1963’te
kurulmuştur.


 


D) Garanti Antlaşması (1960)
ile Yunanistan, Türkiye


 


ve İngiltere garantör devlet
statüsüne kavuşmuştur.


 


E) KKTC 1983’te kurulmuştur.


 


23. Aşağıdaki ülkelerden
hangisi AB üyesi değildir?


 


A) Lüksemburg B) Finlandiya


 


C) Letonya D) İsviçre


 


E) İsveç


 


 


 


24. Aşağıdakilerden hangisi
Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’na taraf olmasına rağmen,
nükleer silaha sahip olmaya devam eden devletlerden biridir?


 


A) İsrail B) İran C)
Hindistan


 


D) Japonya E) ABD


 


 


 


25. Türkiye, Yunanistan’ın
Ege’de karasularını kaçmilin üzerine çıkarmasının savaş nedeni olacağını ilan
etmiştir?


 


A) 3 B) 6 C) 9 D) 10 E) 15


 


 


 


26. Türkiye aşağıdaki
devletlerin hangisinden doğal gaz ithal etmemektedir?


 


A) Rusya B) İran C) Irak


 


D) Cezayir E) Nijerya


 


27. Çin Halk Cumhuriyeti’nin
dış politikası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?


 


A) BM Güvenlik Konseyinde
1971 yılında tam üyelik


 


statüsü elde etmiştir.


 


B) Dünya Ticaret Örgütünün
üyesidir.


 


C) Şanghay İşbirliği
Örgütünün kurucu üyesidir.


 


D) Tayvan’ı kendi ülkesinin
bir parçası saymaktadır.


 


E) Barış için Ortalık
Programına üyedir.


 


 


 


28. Yugoslavya’nın
parçalanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?


 


A) Kosova, eski Yugoslavya
coğrafyasında


 


bağımsız olan son devlettir.


 


B) Bulgaristan, Makedonları
ayrı bir ulus olarak


 


tanımamaktadır.


 


C) Yugoslavya’dan
bağımsızlığını ilan eden


 


Slovenya, 2004’te AB üyesi
olmuştur.


 


D) Yugoslavya’dan ayrılan
Hırvatistan, 2002’de


 


NATO’ya üye olmuştur.


 


E) Bosna Hersek’te çatışmalar
1995’te Dayton


 


Anlaşması’yla sona ermiştir.


 


 


 


29. Aşağıdaki gelişmelerden
hangisi “Yeni Büyük


 


Oyun” kavramını tanımlamak
için kullanılır?


 


A) Orta Asya’da İngiltere ile
Rusya arasında 19.


 


yüzyılda yaşanan güç
mücadelesinin farklı


 


aktörlerle günümüzde tekrar
ortaya çıkışı


 


B) Soğuk Savaş sonrasında ABD
ile Rusya arasında


 


eski Doğu Avrupa ülkelerinin
NATO üyeliğine


 


alınması konusunda çıkan
anlaşmazlık


 


C) ABD’nin Irak üzerinden
Orta Doğu petrollerini


 


kontrol etme girişimine
Almanya’nın gösterdiği


 


tepki


 


D) Çin Halk Cumhuriyeti ile
ABD arasında 2000’li


 


yıllarda yaşanan güç
mücadelesi


 


E) Orta Doğu üzerinde ABD,
Rusya, Almanya gibi


 


ülkelerin giriştikleri 19.
yüzyıla benzer bir güç


 


mücadelesinin yeniden
yaşanması


 


 


 


30. Aşağıdakilerden hangisi
Birinci ve İkinci Körfez Savaşları arasındaki farklardan biri değildir?


 


A) BM Güvenlik Konseyi onayı
Birinci Körfez


 


Savaşı’nda vardır,
ikincisinde yoktur.


 


B) Saddam yönetimi Birinci
Körfez Savaşı


 


sonrasında devam etmiş,
ikincisinde yıkılmıştır.


 


C) Çekiç Güç operasyonunu
Birinci Körfez Savaşı


 


başlatmış, ikincisi sona
erdirmiştir.


 


D) Almanya ve Japonya Birinci
Körfez Savaşı’na


 


finansal destek sağlamış,
ikincisine destek


 


vermemiştir.


 


E) ABD Birinci Körfez
Savaşı’nı tek başına,


 


ikincisini koalisyon ile
yürütmüştür.


 


 


 


31. Kuril adalarının
egemenliği konusu hangi iki devlet arasında sorun yaratmaktadır?


 


A) Japonya – Çin B) Arjantin
– Fransa


 


C) Rusya – Çin D) Rusya –
Japonya


 


E) İngiltere – Arjantin


 


 


 


32. Aşağıdaki ülkelerin
hangisinde devlet başkanı, dış politikada daha fazla yetkiye sahiptir?


 


A) Fransa B) Almanya C)
Türkiye


 


D) Hollanda E) Yunanistan


 


 


 


33. Aşağıdakilerden hangisi
Kopenhag Kriterlerinden (1993) biri değildir?


 


A) Azınlık haklarına saygı


 


B) Hukukun üstünlüğüne saygı


 


C) Avrupa Konseyi üyesi
olunması


 


D) Serbest piyasa
ekonomisinin geçerli olması


 


E) AB müktesebatına uyum
sağlanması


 


 


 


34. Aşağıdakilerden hangisi
AB ile ilişkili bir güvenlik oluşumu değildir?


 


A) AGSK B) AGSP C) BAB


 


D) OGDP E) AGİT


 


 


 


35. Türkçe Konuşan Ülkeler
Zirvelerinde aşağıdaki devletlerden hangisi yer almaz?


 


A) Kırgızistan B) Tacikistan
C) Kazakistan


 


D) Özbekistan E) Azerbaycan


 


 


 


36. Türkiye aşağıdaki
uluslararası örgütlerden hangisine üye değildir?


 


A) İKÖ B) ECO C) KEİ


 


D) NAFTA E) AGİT


 


 


 


37. NATO, Soğuk Savaş
sonrasında ilk askeri operasyonunu hangi ülkede gerçekleştirmiştir?


 


A) Somali B) Sırbistan


 


C) Kosova D) Afganistan


 


E) Bosna-Hersek


 


 


 


38. NATO, Soğuk Savaş’ın sona
ermesinden sonra aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanarak görev alanını
genişletmiştir?


 


A) Alan dışılık B) Ön alıcı
vuruş


 


C) Yakın çevre D) Yaşam alanı


 


E) Barışçıl müdahale


 


 


 


39. Aşağıdakilerden hangisi
Orta Doğu bölgesine ilişkin bir uluslararası örgüt değildir?


 


A) RCD B) ASEAN


 


C) CENTO D) Arap Birliği


 


E) Körfez İşbirliği Konseyi


 


 


 


40. Aşağıdakilerden hangisi
1992 yılında Rio De Jenerio’da yapılan Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma
Konferansı’nın bir ürünü olarak ortaya çıkan “Gündem 21”anlayışının
özelliklerinden biridir?


 


A) “Sürdürülebilir kalkınma”
kavramının reddi


 


B) “Küresel ortaklık”
kavramının reddi


 


C) Yönetişim anlayışı


 


D) Merkezi yönetim - yerel
yönetim ilişkilerinde merkeziyetçilik eğilimi


 


E) Varolan finansman
kaynaklarının kullanımı


 


 


 


41. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye’de 1930 yılı başlarında yaşanan ekonomik bunalıma karşı


 


alınan önlemlerden biri
değildir?


 


A) Kamu harcamaları ile kamu
gelirlerinin denkliğinin sağlanması


 


B) İthalata sınırlamalar
getirilmesi


 


C) Dış ticaretin fazla
vermesinin sağlanması


 


D) Sanayileşmede ara ve
yatırım malları üretimine


 


öncelik verilmesi


 


E) Sanayileşmede tüketim
malları üretimine öncelik


 


verilmesi


 


 


 


42. Türkiye’de 1947 yılında
hazırlanan Vaner planının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?


 


A) Kentleşmeye önem verilmesi


 


B) KİT (Kamu İktisadi
Teşebbüsleri) yatırımlarına


 


öncelik tanınması


 


C) Tarımın ekonominin öncü
sektörü olarak


 


görülmesi


 


D) Kamu kesiminin kalkınmanın
öncüsü olarak


 


görülmesi


 


E) Kalkınmanın finansmanının
dış kaynaklara


 


dayandırılması


 


 


 


43. Aşağıdakilerden hangisi
1950’li yıllarda yabancı özel sermaye girişlerinin hızlanmasına neden olan
düzenlemeler arasında yer almaz?


 


A) Petrol Yasası


 


B) Yerli sermayenin olmadığı
sektörlere girmesine


 


izin verilmesi


 


C) Yabancı yatırımcıların kâr
transferine izin verilmesi


 


D) Yabancı sermayenin döviz
olarak getirilmesine


 


izin verilmesi


 


E) Yabancı sermayenin patent
ve lisans hakkı şeklinde gelmesine izin verilmesi


 


44. Türk Parasının Kıymetini
Koruma Hakkındaki Kanun hangi tarihte çıkarılmıştır?


 


A) 25 Şubat 1930 B) 15 Nisan
1934


 


C) 18 Mart 1946 D) 18 Nisan
1958


 


E) 24 Ocak 1980


 


 


 


 


 


 


 


45. III. Beş Yıllık Kalkınma
Planı döneminde en çok sermaye girişi hangi yolla olmuştur?


 


A) Özel yabancı sermaye


 


B) Proje kredileri


 


C) NATO kredileri


 


D) Özel çekme hakları


 


E) Avrupa Para Birliği
kredileri


 


 


 


46. Aşağıdakilerden hangisi
1950 yılında kurulan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nın amaçlarından biri
değildir?


 


A) Yerli ve yabancı
ortaklıkları desteklemek


 


B) Özel kesimin gelişmesini
desteklemek


 


C) Kamu kesiminin gelişmesini
desteklemek


 


D) Özel kesime dış kaynaklı
kredi sağlamak


 


E) Hisse senedi ve
tahvillerin özel kesime geçmesine yardım etmek


 


 


 


47. Aşağıdakilerden hangisi 4
Ağustos 1958 tarihinde uygulamaya konulan istikrar önlemlerinden biri değildir?


 


A) TL’nin devalüasyonu


 


B) İthalata serbestlik
tanınması


 


C) Para arzının kısıtlanması


 


D) Bütçe harcamalarının
genişletilmesi


 


E) KİT ürünlerinin
fiyatlarının artırılması


 


 


 


48. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye ekonomisinde 1970’li yıllarda ağırlaşan ekonomik bunalımın en önemli
göstergesi olarak kabul edilir?


 


A) Dış ödemeler açıkları


 


B) İşsizlik


 


C) Enflasyon


 


D) İç borç miktarı


 


E) Devalüasyonlar


 


 


 


49. Aşağıdakilerden hangisi
Türkiye’de 1980 öncesi dönemde ithal ikameci sanayileşme politikalarının
uygulanmasına olanak sağlayan koşullardan biri değildir?


 


A) Mutlak korumacılığın
uygulanması


 


B) İthalat kotalarının
varlığı


 


C) İhracatın teşvik edilmesi


 


D) Düşük faizli kredi
uygulaması


 


E) Ara malları üreten
sektörlerin dış rekabete


 


açılması


 


 


 


50. Aşağıdakilerden hangisi
1980’lerin ortalarından itibaren kamunun finansman ihtiyaçlarının T.C. Merkez
Bankası dışından sağlanması için yapılan uygulamalardan biri değildir?


 


A) İstanbul Menkul Kıymetler
Borsası’nın açılması


 


B) Kamunun hazine bonosu
satışına başlaması


 


C) Enflasyon hedeflemesine
geçilmesi


 


D) Bankalararası para
piyasasının kurulması


 


E) Kamunun tahvil satışına
başlaması


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


51. Aşağıdakilerden hangisi
1980-1990 yılları arasında Türkiye’de ihracatta gözlenen hızlı artışın temel
nedenlerinden biri değildir?


 


A) İç talebin daraltılması


 


B) Ücret ve maaşlarda artışın
sınırlandırılması


 


C) Kapasite kullanım
oranlarının artması


 


D) Yeni üretim kapasitelerinin
yaratılması


 


E) İhracatta vergi iadesinin
uygulanması


 


 


 


52. “Barış içinde bir arada
yaşama” doktrini hangi ülke tarafından ve hangi amaçla ortaya atılmıştır?


 


A) Sovyetler Birliği
tarafından, kapitalizm ve sosyalizmin bir arada yaşayabileceğini göstermek


 


için


 


B) Çin Halk Cumhuriyeti
tarafından, komünist parti


 


öncülüğünde liberal bir
ekonomik dönüşümü


 


meşrulaştırmak için


 


C) Federal Almanya
tarafından, her iki Almanya’nın birbirini tanıyarak var olabileceğini belirtmek
için


 


D) ABD tarafından, nükleer
silahlara ilk başvuran


 


ülke olmayacağını göstermek
için


 


E) Bağlantısız ülkeler
tarafından, her iki bloka eşit


 


mesafede durulacağını
bildirmek için


 


 


 


53. Aşağıdakilerden hangisi
bağımsız bir devlet olarak tanınmamaktadır?


 


A) Vatikan B) Lüksemburg


 


C) Andora D) Malta


 


E) İskoçya


 


 


 


54. Türkiye aşağıdaki uluslar
arası antlaşmalardan hangisine taraf değildir?


 


A) BM İnsan Hakları
Sözleşmesi


 


B) BM İşkence Sözleşmesi


 


C) Ulusal Azınlıkları Koruma
Çerçeve Sözleşmesi


 


D) Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi


 


E) İkiz Sözleşmeler


 


 


 


55. Aşağıdaki siyasi/idari
birimlerden hangisinin bağımsızlık


 


ilanı, kendi kaderini tayin
hakkı ilkesi


 


uyarınca uluslararası alanda
tanınmıştır?


 


A) Kosova B) Slovenya


 


C) Çeçenistan D) Keşmir


 


E) Osetya


 


 


 


56. 1970’lerde Çin ve ABD
arasında başlayan yakınlaşma sürecine ne ad verilmektedir?


 


A) Ping-pong diplomasisi


 


B) Sessiz diplomasi


 


C) Salam politikası


 


D) Açık kapı politikası


 


E) Gizli diplomasi


 


 


 


57. Meiji dönemi, aşağıdaki
devletlerden hangisinin modernleşme sürecinin başlangıcı olarak kabul
edilmektedir?


 


A) Japonya B) Çin C) Kore


 


D) Hindistan E) Rusya


 


 


 


 


 


58. Aşağıdakilerden hangisi
Napolyon Savaşları sona erdiğinde Avrupa’da düzeni sağlamak amacıyla
gerçekleştirilen uluslararası toplantıdır?


 


A) Berlin Kongresi B) Paris
Kongresi


 


C) Viyana Kongresi D) Londra
Konferansı


 


E) Brüksel Konferansı


 


 


 


59. Osmanlı
İmparatorluğu’ndan ayrılarak kurulan son Balkan devleti aşağıdakilerden
hangisidir?


 


A) Yunanistan B) Bulgaristan
C) Hırvatistan


 


D) Sırbistan E) Arnavutluk


 


 


 


60. İkinci Dünya Savaşı
öncesinde Almanya’nın Avusturya’yı ilhakına ne ad verilir?


 


A) Barbarossa Harekâtı B)
Anschluss


 


C) Saar Plebisiti D)
Lebensraum


 


E) Dresden Bombardımanı


 


 


 


61. ABD’nin İkinci Dünya
Savaşı sonrasında Yunanistan ve Türkiye’ye askerî malzeme yardımına başlaması
aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?


 


A) Balkan Paktı


 


B) Marshall Yardımı


 


C) Eisenhower Doktrini


 


D) Truman Doktrini


 


E) Johnson Doktrini


 


 


 


62. Aşağıdakilerden hangisi
nükleer savaş tehlikesi yaratan Soğuk Savaş krizlerinden biridir?


 


A) 1948 Berlin Krizi


 


B) 1950-1953 Kore Savaşı


 


C) 1962 Küba Krizi


 


D) 1967 Altı Gün Savaşı


 


E) 1979 İran Krizi


 


 


 


63. Filistin Sorunu için
oluşturulan Dörtlü Grup’un (Quartet) üyeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru
olarak verilmiştir?


 


A) ABD, Rusya, BM, AB


 


B) ABD, Rusya, Almanya,
Fransa


 


C) AB, NATO, BM, AGİT


 


D) ABD, Rusya, Çin, AB


 


E) İsrail, Mısır, Filistin,
Suriye


 


 


 


64. Aşağıdakilerden hangisi
Kuzey Irak ile ilgili gelişmelerden


 


biri değildir?


 


A) Çekiç Güç


 


B) Hama Ayaklanması


 


C) Halepçe Katliamı


 


D) Huzur Operasyonu


 


E) Çelik Harekâtı


 


65. Aşağıdaki uluslararası
kuruluşlardan hangisi Birleşmiş


 


Milletler’e bağlı değildir?


 


A) Uluslararası Para Fonu


 


B) Uluslararası Adalet Divanı


 


C) Dünya Sağlık Örgütü


 


D) Afrika Birliği Örgütü


 


E) Gıda ve Tarım Örgütü


 


66. Aşağıdakilerden hangisi
NATO’nun kabul ettiği stratejilerden biri değildir?


 


A) Esnek karşılık B) Kitlesel
karşılık


 


C) Sınırlı savaş D)
Derinlikte savaş